Chương 481: Quả Bom Thuật Toán Trên Bản Đồ Định Vị Đô Thị
06 giờ 17 phút.
Sài Gòn bắt đầu thức dậy.
Những chiếc xe máy nối nhau trên các tuyến đường trung tâm.
Quán cà phê mở cửa.
Hàng ăn sáng bốc khói.
Xe tải giao hàng chen giữa dòng người đi làm.
Một thành phố khổng lồ bắt đầu chuyển động.
Không ai biết rằng...
ở đâu đó trong một hệ thống mà hầu hết mọi người chưa từng nghe tên,
một thứ vừa được đánh thức.
06 giờ 21.
Trung tâm điều hành giao thông Quận 1.
Một màn hình lớn hiển thị bản đồ thành phố.
Những dòng xe được biểu diễn bằng những vệt màu liên tục.
Không có cảnh báo.
Không có sự cố.
Không có tín hiệu bất thường rõ ràng.
Một kỹ thuật viên trực đêm ngáp dài.
Anh nhìn đồng hồ.
— Còn chín phút nữa giao ca.
Người bên cạnh cười:
— Cố thêm chút.
Màn hình vẫn bình thường.
Cho đến khi...
một cụm dữ liệu nhỏ xuất hiện ở góc dưới.
POSITIONING ANOMALY
Kỹ thuật viên nhìn.
Chớp mắt.
Cảnh báo biến mất.
Anh nghĩ mình nhìn nhầm.
06 giờ 24.
Chiếc ThinkPad X230 trên bàn Lão Cửu sáng lên.
Ông đang ở một phòng làm việc tạm thời.
Zero đứng bên cửa sổ.
Tiến Chập ngồi đối diện.
Không ai nói chuyện.
Màn hình hiện:
BLOCK-04
NAVIGATION CORE — INITIALIZED
POSITION — UNKNOWN
ROUTE — UNKNOWN
TRUST — UNSTABLE
Lão Cửu nhìn.
— Bắt đầu rồi.
Tiến Chập hỏi:
— Cái gì?
— Thành phố.
Zero bước lại.
— Có dữ liệu mới?
— Không.
Lão Cửu lắc đầu.
— Có thứ đáng sợ hơn dữ liệu mới.
Zero nhìn ông.
— Dữ liệu cũ bị hiểu sai?
— Đúng.
06 giờ 27.
Một tài xế xe máy công nghệ nhận đơn.
Điểm đón hiện trên màn hình.
Anh nhìn.
— Ủa?
Tọa độ nằm ở một con đường khác.
Anh phanh xe.
Nhìn bảng tên đường.
Rồi nhìn điện thoại.
Ứng dụng vẫn chỉ về hướng bên phải.
Anh gọi cho khách.
— Anh đang ở đâu?
Đầu bên kia trả lời:
— Tôi đứng ngay trước cổng.
Tài xế nhìn quanh.
Không thấy.
Anh hỏi:
— Cổng nào?
— Cổng chính.
Anh quay đầu.
Cái cổng mà khách nói...
cách anh gần hai cây số.
Nhưng bản đồ vẫn khẳng định:
ĐÃ ĐẾN ĐIỂM ĐÓN.
Anh chửi thề.
Rồi tiếp tục chạy.
06 giờ 30.
Chuyện xảy ra đồng thời.
Một tài xế.
Mười tài xế.
Một trăm.
Một nghìn.
Rồi hàng chục nghìn.
Các tuyến đường được đề xuất bắt đầu thay đổi.
Không phải tất cả.
Chỉ một số.
Nhưng số đó đủ lớn.
Một nhóm xe được hướng về một trục đường.
Nhóm khác bị đẩy sang một nút giao khác.
Những dòng xe vốn phân tán...
bắt đầu hội tụ.
06 giờ 31.
Ngã tư đông hơn bình thường.
06 giờ 32.
Xe dừng lâu.
06 giờ 33.
Một tuyến phụ bị dồn thành hàng dài.
06 giờ 34.
Ba trục đường cùng lúc bắt đầu nghẽn.
06 giờ 35.
Tiếng còi xe vang lên.
06 giờ 36.
Trung tâm điều hành nhận hàng loạt phản ánh.
“BẢN ĐỒ CHỈ ĐƯỜNG SAI.”
“TỌA ĐỘ KHÔNG KHỚP.”
“TÀI XẾ BỊ DẪN SAI.”
“KHÁCH VÀ TÀI XẾ KHÔNG TÌM THẤY NHAU.”
06 giờ 37.
Màn hình giao thông bắt đầu đỏ.
06 giờ 38.
Tiến Chập đứng bật dậy.
— Không phải kẹt xe tự nhiên.
Zero hỏi:
— Vì sao?
Tiến Chập chỉ vào bản đồ.
— Nhìn cách nó hình thành.
Zero nhìn.
Những điểm đỏ không nằm rải rác.
Chúng tạo thành những cụm.
— Có người đang đẩy luồng.
Tiến Chập gật.
— Nhưng không phải điều khiển xe.
Lão Cửu nói:
— Đúng.
Hai người nhìn ông.
Lão Cửu chỉ vào màn hình.
— Không ai cần điều khiển từng chiếc xe.
Ông nói chậm:
— Chỉ cần khiến tài xế tin rằng đường này nhanh hơn đường kia.
Zero im lặng.
Tiến Chập hiểu.
— Navigation Hijacking.
Lão Cửu không xác nhận ngay.
— Có dấu hiệu.
— Chưa đủ?
— Chưa.
Tiến Chập gật.
— Vẫn nguyên tắc cũ.
Lão Cửu đáp:
— Không đoán.
06 giờ 41.
Trung tâm điều hành giao thông.
Một kỹ thuật viên nói:
— Hệ thống định vị bên ngoài đang có vấn đề.
Người phụ trách hỏi:
— Hệ thống chúng ta thì sao?
— Bản đồ nội bộ vẫn đúng.
— Camera?
— Bình thường.
— Vậy tại sao đường lại kẹt?
Kỹ thuật viên nhìn màn hình.
— Vì người ta đang đi sai.
Căn phòng im lặng.
Người phụ trách hỏi:
— Ai bảo họ đi sai?
Không ai trả lời.
06 giờ 44.
Lão Cửu, Zero và Tiến Chập tới khu vực trung tâm.
Không xâm nhập.
Không truy cập trái phép.
Họ chỉ nhận dữ liệu được chia sẻ từ phía vận hành và đối chiếu với quan sát thực địa.
Zero nhìn màn hình.
— Đây mới là vấn đề.
— Gì?
— Tọa độ không sai hoàn toàn.
Tiến Chập hỏi:
— Nghĩa là?
Zero phóng to.
— Điểm bắt đầu đúng.
— Điểm kết thúc?
— Cũng có thể đúng.
— Vậy sai ở đâu?
Zero đáp:
— Đường đi.
Lão Cửu nhìn anh.
— Nói rõ.
Zero chỉ vào hàng loạt tuyến đường.
— Nếu một hệ thống định vị đưa người ta từ A đến B...
Anh dừng.
— ...nó không cần thay đổi A.
— Không cần thay đổi B.
Tiến Chập tiếp lời:
— Chỉ cần khiến người ta chọn C thay vì D.
Lão Cửu gật.
— Và C là nơi chúng muốn.
06 giờ 49.
Một chiếc xe cứu thương bị mắc giữa dòng xe.
Không thể đi nhanh.
Một xe buýt phía trước cũng đứng yên.
Xe máy chen kín hai bên.
Một tài xế mở cửa hét:
— Đi đâu cũng kẹt!
Không ai biết rằng...
cách đó chưa đầy một cây số,
một con đường khác vẫn thông.
Nhưng bản đồ trên hàng nghìn điện thoại...
không đưa họ tới đó.
06 giờ 53.
Zero nhận một tập dữ liệu.
Anh nhìn vài giây.
— Có rồi.
Lão Cửu hỏi:
— Gì?
— Một điểm chung.
Tiến Chập tới gần.
— Nguồn?
— Chưa xác định.
— Vậy cái gì chung?
Zero nói:
— Cùng một kiểu thay đổi tuyến.
Lão Cửu hỏi:
— Có liên quan Block-03?
Zero đáp:
— Có thể.
— Supply Chain?
— Chưa chắc.
— Trust Transfer?
Zero nhìn màn hình.
— Chắc chắn có liên quan tới niềm tin.
Lão Cửu gật.
06 giờ 57.
Một kỹ thuật viên trung tâm điều hành gọi.
— Anh Cửu?
— Nói.
— Chúng tôi đã kiểm tra hệ thống bản đồ nội bộ.
— Kết quả?
— Không thấy bản đồ thành phố bị sửa.
— Camera?
— Hình ảnh thực địa vẫn bình thường.
— Vậy?
Người kỹ thuật viên thở dài.
— Vấn đề nằm ở lớp thông tin mà các nền tảng bên ngoài đang nhận.
Zero lập tức nhìn Lão Cửu.
Lão Cửu hỏi:
— Có thể xác định nguồn không?
— Chưa.
— Có bản ghi cũ?
— Có.
— Giữ nguyên.
— Nhưng nếu chúng ta...
— Không xóa.
Giọng Lão Cửu dứt khoát.
— Giữ nguyên cả dữ liệu đúng lẫn dữ liệu sai.
Người kỹ thuật viên im lặng.
— Tại sao?
Lão Cửu đáp:
— Vì lần này...
Ông nhìn Zero.
— ...dữ liệu sai chính là bằng chứng.
07 giờ 03.
Tiến Chập nhìn bản đồ.
— Anh Cửu.
— Ừ.
— Có một chuyện.
— Nói.
— Những tuyến đường sai không dẫn tới cùng một địa điểm.
Zero quay lại.
— Cái gì?
— Tôi tưởng chúng muốn dồn xe vào một nút giao.
Tiến Chập chỉ bản đồ.
— Nhưng không.
Lão Cửu bước tới.
— Vậy chúng muốn gì?
Tiến Chập nói:
— Chúng muốn làm thành phố mất nhịp.
Không ai nói.
Tiến Chập tiếp:
— Nếu tất cả các tuyến đường đều sai theo một kiểu...
Anh nhìn những vệt đỏ.
— ...người ta không còn biết đâu là tuyến bình thường.
Zero nói:
— Trust Dislocation.
Lão Cửu lắc đầu.
— Không.
— Không?
— Nó lớn hơn.
Ông nhìn thành phố.
— Đây là Trust Dislocation của không gian.
07 giờ 08.
Một chiếc xe máy dừng giữa đường.
Tài xế nhìn điện thoại.
Ứng dụng báo:
ĐỔI TUYẾN.
Anh làm theo.
Ba phút sau...
lại:
ĐỔI TUYẾN.
Anh đổi.
Năm phút sau:
ĐỔI TUYẾN.
Anh bắt đầu bực.
Một tài xế bên cạnh hỏi:
— Ông cũng bị hả?
— Ừ.
— Đi đâu?
— Không biết.
Người kia cười khổ.
— Tôi cũng vậy.
Hai người nhìn nhau.
Rồi cùng tắt ứng dụng.
Chạy theo biển đường thật.
07 giờ 12.
Zero nhìn dữ liệu.
— Có một nhóm bắt đầu thoát khỏi thuật toán.
Tiến Chập hỏi:
— Bằng cách nào?
— Họ không dùng chỉ dẫn nữa.
Lão Cửu nói:
— Họ nhìn đường thật.
Zero gật.
— Chính xác.
Một ý nghĩ lóe lên.
— Anh Cửu.
— Ừ?
— Nếu chúng ta khôi phục niềm tin vào bản đồ...
Lão Cửu lắc đầu.
— Không.
— Vậy làm gì?
— Khôi phục niềm tin vào thực địa.
07 giờ 16.
Lão Cửu gọi Chú Năm.
— Chú còn ở đâu?
— Quận 4.
— Đi được không?
— Chỗ nào?
— Mấy tuyến đang bị kẹt.
— Được.
— Không cần chạy nhanh.
— Tôi biết.
— Chỉ cần nhìn.
Chú Năm cười.
— Cuối cùng cũng tới lượt nghề xe ôm.
— Gửi cho tôi những gì chú thấy.
— Rõ.
Cuộc gọi kết thúc.
Tiến Chập nhìn Lão Cửu.
— Anh dùng mạng người?
— Không.
Lão Cửu đáp:
— Dùng người.
07 giờ 21.
Chú Năm chạy qua một con đường nhỏ.
Không nhìn bản đồ.
Không dùng chỉ dẫn.
Ông nhìn biển đường.
Nhìn dòng xe.
Nhìn những con hẻm.
Nhìn quán ăn.
Nhìn người dân.
Ông gửi về một câu:
“ĐƯỜNG NÀY THỰC TẾ ĐANG THÔNG.”
Rồi thêm:
“BẢN ĐỒ ĐANG ĐẨY XE SANG TUYẾN KHÁC.”
Zero nhìn.
— Đây là dữ liệu thực địa.
Tiến Chập nói:
— Và nó không phụ thuộc vào thuật toán.
Lão Cửu đáp:
— Vì nó có mắt người.
07 giờ 27.
Tại trung tâm điều hành...
Một kỹ thuật viên nhìn bản đồ.
— Có một chuyện lạ.
— Gì?
— Một số tuyến mà hệ thống đang đánh giá là chậm...
Anh nhìn camera.
— ...thực tế lại đang thông.
Người phụ trách hỏi:
— Chênh bao nhiêu?
— Đủ để gây ra kẹt xe nếu hàng nghìn người cùng tin vào bản đồ.
Căn phòng im lặng.
Một người nói:
— Vậy chúng ta không bị tấn công vào đường.
Người khác hỏi:
— Mà vào đâu?
Kỹ thuật viên đáp:
— Vào niềm tin của người lái xe đối với đường.
07 giờ 34.
Zero phát hiện một mẫu thời gian.
Anh nói:
— Chúng không thay đổi mọi lúc.
Lão Cửu hỏi:
— Chu kỳ?
— Có khoảng nghỉ.
Tiến Chập nhìn.
— Đúng.
— Mỗi lần thay đổi...
Zero chỉ vào bảng.
— ...chúng chờ phản ứng.
Lão Cửu hỏi:
— Bao lâu?
Zero đọc:
— Khoảng vài phút.
Lão Cửu nhìn Tiến Chập.
— Lại cái đồng hồ.
Tiến Chập gật.
— Response Window.
Zero sửa:
— Không.
— Vậy?
— Decision Window.
Lão Cửu nhìn màn hình.
Đúng.
Block-02 đo thời gian phản ứng.
Block-03 đo thời gian phục hồi.
Block-04...
đang đo thời gian con người mất bao lâu để không còn tin vào chính đôi mắt mình.
07 giờ 41.
Một dòng cảnh báo xuất hiện.
NAVIGATION ANOMALY
TRUST SCORE — DEGRADING
Zero nhìn.
— Nó đã ghi nhận.
Lão Cửu hỏi:
— Ghi nhận gì?
— Người dùng bắt đầu bỏ chỉ dẫn.
Tiến Chập hỏi:
— Điều đó tốt hay xấu?
Zero nhìn ông.
— Chưa biết.
Lão Cửu nói:
— Đừng đánh giá.
Zero gật.
07 giờ 48.
Một cảnh báo khác xuất hiện.
SECONDARY ROUTE EVENT
Tiến Chập nhìn.
— Có tuyến mới.
Lão Cửu hỏi:
— Dẫn đâu?
Zero mở dữ liệu.
Rồi dừng lại.
— Chợ Lớn.
Lão Cửu lập tức nói:
— Không đi.
Zero nhìn ông.
— Anh chắc?
— Quá rõ.
Tiến Chập nói:
— Nó muốn chúng ta đi.
— Đúng.
— Vì Chợ Lớn đã xuất hiện nhiều lần.
— Và lần nào cũng đúng lúc chúng ta mất phương hướng.
Lão Cửu đóng màn hình.
— Không chạy theo.
07 giờ 55.
Một tin nhắn từ Chú Năm:
“TỤI NÓ ĐANG ĐẨY XE VỀ NGUYỄN HUỆ.”
Tiếp theo:
“NHƯNG ĐƯỜNG THỰC TẾ KHÔNG CẦN ĐI QUA ĐÓ.”
Lão Cửu đọc.
Zero nói:
— Nguyễn Huệ.
Tiến Chập nhìn nhau.
Cái tên từng xuất hiện ở Block-02.
Lão Cửu nói:
— Một cánh cửa cũ.
Zero hỏi:
— Hay một cái bẫy mới?
— Chưa biết.
08 giờ 02.
Thành phố bắt đầu tự điều chỉnh.
Tài xế gọi nhau.
Người dân chỉ đường cho nhau.
Một số nền tảng giảm tin tưởng vào chỉ dẫn tự động.
Các đơn hàng được xác nhận thủ công nhiều hơn.
Những con đường bắt đầu thông lại.
Không phải vì thuật toán bị đánh bại.
Mà vì con người...
bắt đầu không nghe nó nữa.
08 giờ 09.
Lưu lượng dị thường giảm.
Zero nhìn màn hình.
— Nó rút.
Tiến Chập hỏi:
— Thất bại?
Lão Cửu đáp:
— Không.
— Vậy?
— Nó đã đo xong.
Zero nhìn các mốc thời gian.
06:30 — INITIAL EVENT
06:37 — PEAK CONGESTION
07:12 — HUMAN DEVIATION
07:41 — TRUST DEGRADATION
08:02 — MANUAL RECOVERY
08:09 — EVENT REDUCED
Anh đọc từng dòng.
Rồi nói:
— Nó đo thời gian thành phố mất niềm tin vào bản đồ.
Lão Cửu gật.
— Và thời gian thành phố tìm lại đường bằng mắt người.
08 giờ 17.
Một dòng cuối xuất hiện.
BLOCK-04
STAGE ONE — POSITION TRUST
NAVIGATION HIJACK — UNCONFIRMED
SOURCE — UNKNOWN
CITY RESPONSE — OBSERVED
HUMAN OVERRIDE — EFFECTIVE
Tiến Chập hỏi:
— Human Override?
Lão Cửu nhìn.
— Không phải hệ thống.
— Vậy là gì?
Lão Cửu đáp:
— Con người tự quyết định.
Zero cười nhẹ.
— Cuối cùng chúng ta cũng có một thứ mà chúng không dễ điều khiển.
Lão Cửu nhìn anh.
— Đừng chủ quan.
— Tôi biết.
— Chúng sẽ học.
08 giờ 23.
Điện thoại Lão Cửu rung.
Một tin nhắn không có số.
“CÁC NGƯỜI ĐÃ TÌM ĐƯỜNG BẰNG MẮT.”
Dòng thứ hai xuất hiện.
“NHƯNG MẮT CŨNG CÓ THỂ BỊ DẪN.”
Dòng thứ ba:
“BLOCK-04 — STAGE TWO.”
Rồi:
“TRUST THE ROAD.”
Lão Cửu nhìn.
Zero hỏi:
— Trả lời không?
— Không.
— Vì sao?
— Vì chúng đang muốn chúng ta nói.
Tiến Chập nói:
— Chúng lại đo phản ứng.
Lão Cửu gật.
— Và lần này...
Ông nhìn ra dòng xe đang chạy lại bình thường.
— ...chúng đã biết chúng ta có thể bỏ bản đồ.
Zero hỏi:
— Vậy bước tiếp theo?
Lão Cửu không trả lời ngay.
Một chiếc xe máy chạy ngang.
Một chiếc xe buýt rẽ vào đường chính.
Một người giao hàng dừng trước quán cơm.
Một thành phố khổng lồ tiếp tục chuyển động.
Lão Cửu nói:
— Nếu chúng không thể điều khiển con đường...
Ông nhìn Zero.
— Chúng sẽ tìm cách điều khiển người chỉ đường.
08 giờ 31.
ThinkPad X230 sáng lần cuối.
Một cảnh báo mới.
BLOCK-04
STAGE TWO — HUMAN ROUTE TRUST
Bên dưới:
HUMAN RELAY — ACTIVE
04 — UNRESOLVED
NAVIGATION CORE — UNKNOWN
NEXT TARGET — NOT A ROAD
NEXT TARGET — THE PERSON WHO TELLS PEOPLE WHERE TO GO
Màn hình tắt.
Lão Cửu đứng dậy.
Tiến Chập hỏi:
— Đi đâu?
Lão Cửu nhìn con đường phía trước.
— Chưa đi.
— Tại sao?
Ông đáp:
— Lần này...
— Ừ?
— Tìm người trước.
Ngoài kia, Sài Gòn vẫn chạy.
Nhưng từ khoảnh khắc ấy...
một câu hỏi mới đã xuất hiện trong đầu cả ba người:
Nếu bản đồ có thể nói dối...
thì ai là người đang nói thật?
--=---
PLS FOLLOW – THEO DÕI KÊNH
Nếu bạn yêu thích câu chuyện này, hãy nhấn Follow (Theo dõi) để không bỏ lỡ những chương tiếp theo. Mỗi lượt theo dõi và sự ủng hộ của bạn là nguồn động lực quý giá, giúp tác giả tiếp tục sáng tác và đưa câu chuyện đến những chặng đường hấp dẫn hơn. Cảm ơn bạn đã đồng hành cùng tác giả!
---==--