Chương 135: Thao Túng Tâm Lý Đám Đông Chợ Lớn
Chợ Lớn thức dậy trong một buổi sáng không giống những buổi sáng trước.
Không phải vì hàng hóa khan hiếm.
Không phải vì một vụ cháy.
Cũng không phải vì có cuộc kiểm tra đột xuất nào đó.
Mà vì người ta bắt đầu nhìn nhau bằng ánh mắt khác.
Ở một dãy sạp bán linh kiện điện tử gần khu vực Chợ Lớn, một người đàn ông trung niên vừa mở cửa vừa cúi xuống nhìn chiếc điện thoại.
Trên màn hình là một bài đăng đã được chia sẻ hàng chục nghìn lần.
Một danh sách.
Tên các cửa hàng.
Tên người.
Địa chỉ.
Một vài dòng ghi chú ngắn bên cạnh:
“TỪNG SỬA MÁY TẠI VŨ KỸ THUẬT.”
“TỪNG MUA LINH KIỆN TẠI VŨ KỸ THUẬT.”
“CÓ QUAN HỆ VỚI CHỦ TIỆM.”
“CẦN CẨN TRỌNG KHI GIAO DỊCH.”
Người đàn ông đọc xong, mặt biến sắc.
Ông quay sang người con trai đang sắp hàng.
— Hôm qua con có đem cái laptop qua bên ông Vũ không?
Người con ngẩng đầu.
— Có. Sao vậy ba?
— Xóa hết hình chụp bên đó.
— Hình gì?
— Hình nào có bảng hiệu tiệm đó thì xóa.
Cậu con trai ngơ ngác.
— Nhưng con chỉ sửa cái máy.
— Ba biết.
Ông nói nhỏ hơn.
— Nhưng người ta đang nói chuyện khác.
Cậu con trai lấy điện thoại ra.
Chỉ vài giây sau, mặt cậu cũng thay đổi.
— Trời...
Một bài viết mới xuất hiện.
“DANH SÁCH CÁC ĐIỂM GIAO DỊCH CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐƯỜNG DÂY HACKER QUẬN 4.”
Tên cửa hàng của họ nằm ở dòng thứ mười bảy.
Không có bằng chứng.
Không có biên bản.
Không có kết luận điều tra.
Chỉ có một dòng chữ.
Nhưng đối với một người đang kinh doanh, một dòng chữ như vậy cũng đủ làm tay chân lạnh đi.
Người cha lập tức gọi điện.
— Alo, anh Tư hả? Cái vụ ông Vũ...
Đầu dây bên kia chưa kịp trả lời, ông đã nghe:
— Đừng nói chuyện này qua điện thoại.
Ông im lặng.
— Có người hỏi tôi sáng nay rồi.
— Ai?
— Không biết. Một người lạ. Hỏi coi tôi có từng giao hàng cho tiệm đó không.
— Rồi anh nói sao?
— Tôi nói không nhớ.
Người đàn ông nhìn ra ngoài đường.
Xe máy vẫn chạy.
Khách vẫn đi lại.
Nhưng có cảm giác cả khu phố đã mất đi một thứ rất khó gọi tên.
Sự bình thường.
Đến chín giờ sáng, câu chuyện đã lan sang nhiều tuyến phố.
Một cửa hàng sửa điện thoại bị khách hủy đơn.
Một tiệm máy tính bị khách hỏi thẳng:
— Chỗ anh có từng giao dịch với ông Vũ không?
Một người bán linh kiện phải giải thích với ba khách liên tiếp rằng mình chỉ từng mua một lô ổ cứng cũ từ một cửa hàng ở Quận 4.
Một chủ tiệm khác còn cẩn thận lấy sổ sách ra kiểm tra.
Không phải vì cơ quan nào yêu cầu.
Mà vì sợ.
Sợ tên mình xuất hiện trên một danh sách khác.
Sợ ảnh cửa hàng bị chụp.
Sợ một câu chuyện trên mạng trở thành lời giải thích duy nhất cho mọi thứ.
Ở một quán nước nhỏ gần khu Chợ Lớn, bốn người ngồi cùng bàn.
Một người nói:
— Tôi thấy ông Vũ có vấn đề thật.
Người đối diện hỏi:
— Sao biết?
— Trên mạng có video.
— Video nào?
— Video nhận tiền đó.
— Nhưng người ta nói deepfake mà.
— Deepfake thì cũng phải có hình ông ấy chứ.
Một người khác chen vào:
— Hình thì dễ làm.
— Dễ làm sao?
— Giờ AI làm được.
Người đầu tiên lắc đầu.
— Tôi không rành. Nhưng nếu không có gì thì sao người ta làm dữ vậy?
Câu hỏi ấy khiến cả bàn im.
Không ai nhận ra mình vừa mắc vào cái bẫy đơn giản nhất.
Họ không còn hỏi:
“Có thật không?”
Họ bắt đầu hỏi:
“Tại sao lại có nhiều người cùng nói?”
Mà số lượng người nói chính là thứ đối phương đang muốn họ nhìn thấy.
Mười giờ mười lăm.
Một cửa hàng chuyên bán thiết bị mạng đóng cửa sớm hơn thường lệ.
Ông chủ đứng trước cửa, đọc một bình luận trên điện thoại.
“Đừng mua ở đây. Cửa hàng này từng sửa thiết bị cho Vũ Kỹ Thuật.”
Ông tức giận gọi cho người quen.
— Ai đăng vậy?
— Không biết.
— Nó biết tên cửa hàng tôi.
— Tên trên biển hiệu mà.
— Nó còn biết tôi từng sửa cái router bên ông Vũ.
Đầu dây bên kia im lặng.
— Vậy là có người theo dõi.
Ông chủ nhìn con đường trước mặt.
Một khách hàng vừa đi ngang qua cửa hàng.
Người khách nhìn vào.
Rồi quay đi.
Ông thấy trong lòng khó chịu.
Không phải vì mất một đơn hàng.
Mà vì ông bắt đầu nghi ngờ tất cả.
Ai đã nói chuyện này?
Ai chụp ảnh?
Ai cung cấp danh sách?
Có phải người quen không?
Có phải đối thủ kinh doanh không?
Hay thật sự có ai đó đang theo dõi cửa hàng?
Chỉ trong vài giờ, nỗi sợ đã tự sản sinh thêm những câu chuyện mới.
Một người nghe được một nửa.
Người thứ hai thêm một chi tiết.
Người thứ ba kể lại với giọng chắc chắn hơn.
Đến người thứ tư, tin đồn đã biến thành “người trong cuộc nói”.
Không ai biết người trong cuộc là ai.
Nhưng ai cũng tin rằng chắc chắn phải có một người.
Ở cuối một con đường đông người qua lại, quán hủ tiếu gõ vẫn hoạt động.
Chiếc xe đẩy cũ.
Mấy cái ghế nhựa thấp.
Nồi nước dùng nghi ngút khói.
Lão Cửu ngồi ở góc quen thuộc.
Ông không dùng điện thoại.
Không mở máy tính.
Trước mặt chỉ có một tô hủ tiếu.
Ông ăn rất chậm.
Chú bán hủ tiếu đặt thêm đĩa rau xuống.
— Hôm nay chú ăn ít vậy?
Vũ ngẩng lên.
— Không đói.
— Bữa nay khu này kỳ quá.
— Kỳ sao?
Chú bán hủ tiếu nhìn quanh rồi hạ giọng:
— Người ta cứ hỏi nhau có quen ông không.
Vũ cười nhạt.
— Có quen tôi không thì liên quan gì tới tô hủ tiếu?
— Tôi cũng đâu biết.
Ông chủ quán kéo ghế ngồi xuống bên cạnh.
— Sáng giờ có ba người hỏi tôi coi chú có hay ăn ở đây không.
Vũ ngẩng đầu.
— Ba người?
— Ừ.
— Họ hỏi bằng cách nào?
— Có người hỏi bình thường. Có người làm bộ mua đồ rồi hỏi. Có người còn nói thẳng là đang tìm hiểu ông.
Vũ không nói.
Ông nhìn nồi nước dùng.
Một lúc sau mới hỏi:
— Chú trả lời sao?
— Tôi nói có.
— Còn gì nữa?
— Hết.
Vũ gật đầu.
— Vậy là được.
Chú bán hủ tiếu nhìn ông.
— Chú không sợ hả?
Vũ gắp một sợi hủ tiếu.
— Sợ chứ.
— Vậy sao bình thản dữ?
Vũ nhìn ra đường.
— Vì tôi biết người ta muốn tôi làm gì.
— Muốn chú làm gì?
— Muốn tôi tức.
Chú bán hủ tiếu không hiểu.
Vũ đặt đũa xuống.
— Nếu tôi nổi nóng, tôi chửi lại.
— Rồi sao?
— Người ta quay được.
— Nếu tôi giải thích?
— Người ta cắt đoạn.
— Nếu tôi im?
— Người ta nói tôi có tật giật mình.
Chú bán hủ tiếu im lặng.
Vũ nhấc chén nước lên uống.
— Cho nên không phải họ cần tôi nói gì.
— Mà họ cần mình phản ứng.
Ông chủ quán nhìn ông một lúc rồi gật đầu.
— Tôi hiểu sơ sơ.
Vũ lại ăn.
Ông nhìn những người đi ngang qua.
Không ai biết người đàn ông ngồi trước tô hủ tiếu này từng đứng giữa những cuộc chiến mà một sai sót có thể khiến cả hệ thống sụp đổ.
Nhưng Vũ hiểu một chuyện.
Đánh vào máy tính là đánh vào hệ thống.
Đánh vào danh dự là đánh vào một người.
Còn đánh vào những người xung quanh người đó là một chuyện hoàn toàn khác.
Khi người ta sợ liên lụy, họ sẽ tự cắt đứt quan hệ.
Khi họ sợ mất việc, họ sẽ tránh gặp nhau.
Khi họ sợ bị gọi tên, họ sẽ xóa ảnh.
Khi họ sợ bị tẩy chay, họ sẽ tự giải thích rằng mình chưa bao giờ biết người kia.
Không cần ai ra lệnh.
Đám đông sẽ tự làm phần còn lại.
Vũ nhìn tô hủ tiếu.
— Đây mới là mục tiêu.
Chú bán hủ tiếu hỏi:
— Cái gì?
— Không phải tôi.
— Vậy là gì?
Vũ không trả lời ngay.
Ông nhìn dòng người.
— Là lòng tin.
Ở một nơi khác, Nam vẫn ngồi trước màn hình.
Hắn đang theo dõi các cụm bài đăng.
Không chỉ tên Vũ.
Các cửa hàng từng có quan hệ với Vũ cũng bị kéo vào.
Một số tài khoản bắt đầu đăng lời kêu gọi:
“TẨY CHAY TOÀN BỘ CỬA HÀNG LIÊN QUAN.”
Một tài khoản khác viết:
“ĐỪNG MUA HÀNG TỪ NHỮNG NƠI NÀY CHO ĐẾN KHI CÓ KẾT LUẬN.”
Nghe có vẻ thận trọng.
Nhưng danh sách đi kèm lại chẳng dựa trên kết luận nào.
Nam nhìn những bài đăng đó.
Một vài bài không giống bot.
Chúng có vẻ do người thật viết.
Đó mới là điều nguy hiểm.
Nam nói:
— Chúng đang chuyển tầng.
Người bên cạnh hỏi:
— Tầng gì?
— Ban đầu là tài khoản đẩy tin.
— Sau đó?
— Người thật bắt đầu tự phát tán.
Nam phóng lớn biểu đồ.
Các tài khoản tự nhiên bắt đầu xuất hiện ở giữa những cụm tài khoản được điều phối.
Người thật đọc.
Người thật bình luận.
Người thật chia sẻ.
Người thật tranh cãi.
Nhưng hướng tranh cãi đã được đặt sẵn từ trước.
Nam ngồi im.
Hắn hiểu cách vận hành của chiến dịch.
Không cần kiểm soát từng người.
Chỉ cần kiểm soát điểm khởi đầu.
Sau đó đám đông tự khuếch đại.
Một tin đồn được lặp lại đủ nhiều sẽ tạo cảm giác như một sự kiện.
Một danh sách giả được chia sẻ đủ nhiều sẽ tạo cảm giác như một hồ sơ.
Một video giả được xem đủ nhiều sẽ tạo cảm giác như một bằng chứng.
Và khi nỗi sợ xuất hiện, người ta không còn cần ai bảo phải làm gì.
Họ tự tránh nhau.
Tự cắt quan hệ.
Tự tẩy chay.
Tự bảo vệ.
Nam nhìn màn hình.
— Chúng không muốn giết danh tiếng của Vũ.
Hắn nói.
— Chúng muốn giết những mối quan hệ quanh ông ấy.
Gần trưa, Lão Cửu đứng dậy khỏi quán hủ tiếu.
Ông trả tiền.
Chú bán hủ tiếu nói:
— Chú Vũ.
— Gì?
— Bữa nay... chú đừng tới đây nữa cũng được.
Vũ nhìn ông.
Chú bán hủ tiếu vội nói:
— Tôi không có ý đuổi. Tôi chỉ sợ người ta làm phiền.
Vũ gật đầu.
— Tôi hiểu.
Ông không trách.
Đó chính là điều ông vừa nói.
Nỗi sợ đã bắt đầu làm việc.
Vũ bước đi.
Đi được vài chục mét, ông dừng lại.
Không quay đầu.
— Chú cứ bán bình thường.
Chú bán hủ tiếu nhìn theo.
— Sao?
— Đừng để họ quyết định chú bán cho ai.
Ông chủ quán không nói.
Vũ tiếp tục đi.
Ông chưa đi được bao xa thì nghe tiếng xe máy thắng gấp.
Một người quen chạy tới.
Chú Năm xe ôm.
Không phải kiểu xuất hiện vội vàng thường ngày.
Chú Năm xuống xe, tay cầm một phong bì giấy.
Mặt ông nghiêm.
— Vũ.
Lão Cửu quay lại.
— Chuyện gì?
Chú Năm nhìn quanh.
— Về chỗ kín nói.
Hai người đi vào một con hẻm nhỏ hơn.
Chú Năm đưa phong bì.
— Cái này mới nhận được.
Vũ không mở ngay.
— Ở đâu?
— Một người đưa.
— Ai?
— Không biết tên.
Vũ nhìn phong bì.
Không có dấu bưu điện.
Không có địa chỉ người gửi.
Chú Năm nói:
— Nhưng nó liên quan tới Tiến Chập.
Vũ lập tức nhìn lên.
— Tiến?
— Ừ.
Vũ mở phong bì.
Bên trong là một tờ giấy có tiêu đề chính thức.
Ông đọc dòng đầu tiên.
Rồi dòng thứ hai.
Ánh mắt không thay đổi.
Nhưng bàn tay đang cầm tờ giấy siết chặt hơn.
Chú Năm hỏi:
— Sao?
Vũ không trả lời.
Ông đọc lại từ đầu.
QUYẾT ĐỊNH TẠM ĐÌNH CHỈ HỌC TẬP.
Tên học sinh:
TIẾN CHẬP.
Lý do được ghi bằng những câu chữ thận trọng.
Nhà trường nhận được nhiều phản ánh.
Áp lực dư luận trên mạng.
Lo ngại ảnh hưởng tới môi trường học tập.
Cần thời gian xác minh thông tin liên quan.
Tạm thời đình chỉ để bảo đảm an toàn và ổn định.
Không có dòng nào kết luận Tiến phạm tội.
Nhưng đối với một học sinh, bốn chữ “tạm đình chỉ học tập” đã đủ nặng.
Chú Năm nhìn Vũ.
— Sáng nay phụ huynh bị gọi lên.
Vũ vẫn nhìn tờ giấy.
— Ai gây áp lực?
— Không biết.
— Nhà trường có bị dọa không?
— Tôi chưa rõ.
Vũ gấp tờ giấy lại.
— Tiến đâu?
— Ở nhà.
— Nó biết chưa?
Chú Năm im lặng vài giây.
— Biết rồi.
Vũ nhìn ra đầu hẻm.
Tiếng xe máy ngoài đường vẫn chạy.
Tiếng người bán hàng vẫn vang lên.
Một thành phố vẫn đang sống như bình thường.
Nhưng trong tay ông là một tờ giấy có thể thay đổi cuộc đời một đứa trẻ chỉ vì một cơn bão trên mạng.
Chú Năm nói:
— Vũ, tụi nó đang đánh tới đâu vậy?
Vũ không trả lời ngay.
Ông nhìn tờ quyết định thêm lần nữa.
Rồi nói:
— Tới chỗ người ta không còn phân biệt được tin đồn với hậu quả thật.
Chú Năm cau mày.
— Nghĩa là sao?
Vũ nhìn ông.
— Hôm qua chúng bôi nhọ tôi.
— Hôm nay chúng kéo những người từng biết tôi vào.
— Còn ngày mai...
Ông dừng lại.
Chú Năm chờ.
Vũ nói:
— Chúng sẽ khiến những người chưa từng biết tôi cũng phải trả giá vì cái tên của tôi.
Chú Năm siết tay.
— Vậy giờ làm sao?
Vũ cất tờ giấy vào phong bì.
Gương mặt ông vẫn bình tĩnh.
Nhưng giọng nói đã khác.
— Trước giờ chúng ta bảo vệ dữ liệu.
— Bây giờ phải bảo vệ người.
Ông quay người đi.
Chú Năm bước theo.
— Còn Tiến?
Vũ dừng lại.
— Đưa tôi tới gặp nó.
Ở phía xa, điện thoại của một người đi đường vừa sáng lên.
Một thông báo mới xuất hiện.
“HỌC SINH CÓ LIÊN QUAN TỚI ĐƯỜNG DÂY HACKER QUẬN 4 BỊ TẠM ĐÌNH CHỈ.”
Một bài đăng mới.
Một tiêu đề mới.
Một lời nói dối mới.
Và lần này, nó đã bước qua khỏi màn hình.
Nó bước thẳng vào lớp học.
Vào gia đình.
Vào tương lai của một đứa trẻ.
Lão Cửu nhìn dòng xe phía trước.
Ông hiểu rằng đối thủ đã thay đổi cách đánh.
Không còn cần phá máy tính.
Không cần chiếm máy chủ.
Không cần tấn công một hệ thống.
Chúng chỉ cần khiến con người tự làm tổn thương nhau.
Vũ nói nhỏ:
— Bão mạng mới chỉ bắt đầu.
Và lần đầu tiên kể từ khi Quyển 3 mở màn, ông không còn nghĩ chuyện này chỉ là một cuộc chiến nhằm vào mình.
Có ai đó đang thử đo xem một thành phố có thể bị chia rẽ đến mức nào.
Còn Tiến Chập vừa trở thành một trong những phép thử đầu tiên.
--=---
PLS FOLLOW – THEO DÕI KÊNH
Nếu bạn yêu thích câu chuyện này, hãy nhấn Follow (Theo dõi) để không bỏ lỡ những chương tiếp theo. Mỗi lượt theo dõi và sự ủng hộ của bạn là nguồn động lực quý giá, giúp tác giả tiếp tục sáng tác và đưa câu chuyện đến những chặng đường hấp dẫn hơn. Cảm ơn bạn đã đồng hành cùng tác giả!
---==--