Chương 140: Đòn Phản Công Bằng Sự Thật Trần Trụi
Đêm xuống rất chậm trên Sài Gòn.
Sau vụ giả mạo Thượng tá Nghĩa ở đầu hẻm Quận 4, mạng xã hội không hề yên.
Ngược lại, nó càng ồn hơn.
Những đoạn video quay cảnh công an xuất hiện trước tiệm Vũ Kỹ Thuật bị cắt thành hàng chục phiên bản.
Một phiên bản chỉ giữ hình ảnh xe công an.
Một phiên bản chỉ giữ cảnh người dân đứng chắn trước cửa tiệm.
Một phiên bản lấy đúng khoảnh khắc Lão Cửu bước ra khỏi cửa.
Một phiên bản khác cắt mất toàn bộ phần Thượng tá Nghĩa xác nhận mình bị mạo danh.
Tiêu đề thì mỗi nơi một kiểu.
“TIỆM HACKER BỊ CÔNG AN ĐỘT KÍCH.”
“NGHI VẤN ÔNG CHỦ TIỆM MÁY TÍNH LIÊN QUAN ĐƯỜNG DÂY QUỐC TẾ.”
“THƯỢNG TÁ NGHĨA RA LỆNH XỬ LÝ KHẨN.”
Rồi có một dòng được lặp lại với tần suất dày đặc:
“Không có lửa làm sao có khói?”
Lão Cửu ngồi trong tiệm.
Trước mặt ông là chiếc ThinkPad cũ.
Không kết nối Internet.
Màn hình chỉ hiển thị một thư mục chứa những đoạn video đã được thu thập.
Bên cạnh là ly trà nguội.
Chú Năm đứng dựa cửa.
— Trên mạng đang chửi dữ lắm.
Lão Cửu không ngẩng đầu.
— Biết.
— Người ta còn nói ông bỏ trốn.
— Tôi đang ngồi đây mà.
Chú Năm bật cười.
— Vậy mới tức.
Lão Cửu cũng cười.
Nhưng chỉ một giây.
Sau đó ông mở một đoạn video.
Hình ảnh trong clip Deepfake hiện lên.
Gương mặt của ông.
Một căn phòng sang trọng.
Một người đàn ông nước ngoài đặt một vali xuống bàn.
Những bó tiền đô la được lấy ra.
Lão Cửu trong video đưa tay nhận.
Nếu chỉ nhìn bằng mắt thường, gần như không có gì bất thường.
Động tác tự nhiên.
Ánh sáng hợp lý.
Gương mặt giống đến mức đáng sợ.
Nhưng Lão Cửu không nhìn toàn bộ.
Ông nhìn từng khung hình.
— Phóng to.
Tiến Chập ngồi bên cạnh làm theo.
Hình ảnh khuôn mặt được tách riêng.
Lão Cửu chỉ vào vùng quanh mắt.
— Ở đây.
Tiến Chập nhìn.
— Cái gì?
— Chuyển động.
— Em thấy bình thường.
— Nhìn kỹ hơn.
Tiến Chập tua lại.
Một lần.
Hai lần.
Ba lần.
Ở một khoảnh khắc rất ngắn, khi nhân vật trong video quay mặt sang bên, vùng da sát khóe mắt thay đổi kết cấu.
Không nhiều.
Chỉ một vệt nhỏ.
Nhưng ánh sáng trên da và ánh sáng phản chiếu trong mắt không hoàn toàn khớp.
Lão Cửu nói:
— Hình ảnh giả càng giống thật thì lỗi càng nhỏ.
Tiến Chập hỏi:
— Có đủ chứng minh không?
— Một lỗi thì không.
Lão Cửu chỉ sang đoạn khác.
— Tìm tiếp.
Họ không tìm một bằng chứng duy nhất.
Họ tìm một chuỗi lỗi.
Đồng bộ môi và âm thanh.
Phản xạ ánh sáng trên đồng tử.
Độ biến dạng quanh đường viền tai.
Sự thay đổi bất thường của tóc khi đầu quay.
Bóng của bàn tay.
Khoảng chuyển động giữa khuôn mặt thật và lớp hình ảnh được tổng hợp.
Từng lỗi riêng lẻ đều có thể bị người ta cãi.
Nhưng khi chúng xuất hiện cùng nhau trong một đoạn video ngắn, câu chuyện thay đổi.
Lão Cửu ngả người ra sau.
— Được rồi.
Tiến Chập nhìn ông.
— Được gì?
— Có thể bóc.
Cách đó vài cây số, trên một tầng cao ở Thủ Thiêm, Zero cũng đang xem cùng đoạn video.
Nhưng màn hình của Nam không giống màn hình của Tiến Chập.
Anh không nhìn khuôn mặt.
Anh nhìn dữ liệu đi kèm.
Nguồn video.
Thời điểm xuất hiện.
Các phiên bản đã bị chỉnh sửa.
Những tài khoản đầu tiên đăng tải.
Những tài khoản sao chép.
Những tài khoản chỉ thay tiêu đề.
Nam nói:
— Nó không phải một video.
Lão Cửu đang nghe qua kênh liên lạc đã được thống nhất.
— Tôi biết.
— Không. Ý tôi là bản gốc cũng chưa chắc là bản đầu tiên.
Nam chuyển sang một bảng khác.
— Có quá nhiều phiên bản.
— Ai dựng?
— Chưa biết.
— Ai phát tán?
— Biết một phần.
Nam dừng lại.
— Nhưng có một chuyện thú vị.
— Nói.
— Nhiều tài khoản phát tán không có lịch sử hoạt động bình thường.
Lão Cửu im lặng.
Nam tiếp:
— Chúng được tạo ra hàng loạt. Một số gần như không có hoạt động cá nhân. Không bạn bè thật. Không tương tác đời thường. Nhưng lại đồng loạt đăng cùng một nhóm nội dung.
Lão Cửu nhớ đến Chương 138.
Năm nghìn tài khoản.
Năm nghìn cái bóng.
Ông hỏi:
— Số tài khoản đó?
— Vẫn còn trong vùng dữ liệu chúng ta đã khóa.
Lão Cửu không trả lời ngay.
Nam hiểu ý ông.
— Ông đang nghĩ đến việc dùng chúng?
— Không.
Nam hơi ngạc nhiên.
— Không?
— Dùng chúng để đẩy một câu chuyện khác thì chúng ta chẳng khác gì bọn nó.
Nam nhìn màn hình.
Một khoảng im lặng kéo dài.
Đó chính là điểm khác biệt giữa hai người.
Nam từng nghĩ dữ liệu có thể giải quyết mọi thứ.
Lão Cửu từng nghĩ con người mới là biến số nguy hiểm nhất.
Nhưng cả hai đều hiểu một điều:
Nếu dùng lời nói dối để chống lại lời nói dối, cuối cùng chẳng còn ai biết đâu là sự thật.
Lão Cửu nói:
— Tôi chỉ muốn biến chúng thành bằng chứng.
Nam gật đầu.
— Vậy thì làm theo cách sạch.
Hai tiếng sau.
Một video xuất hiện.
Không nhạc nền.
Không tiếng gào thét.
Không hình ảnh giật gân.
Không một câu chửi.
Màn hình đen.
Một dòng chữ trắng:
“VIDEO NÀY CÓ PHẢI LÀ BẰNG CHỨNG KHÔNG?”
Sau đó xuất hiện đoạn Deepfake đang lan truyền.
Gương mặt Lão Cửu hiện lên.
Người xem thấy ông nhận tiền.
Nhưng video lập tức dừng.
Một đường kẻ màu sáng chạy qua khuôn mặt.
Hình ảnh được phóng lớn.
Vùng mắt.
Vùng môi.
Tai.
Tóc.
Bóng đổ.
Từng điểm được đánh dấu.
Giọng nói của Lão Cửu vang lên:
— Đừng tin tôi.
Màn hình chuyển sang màu đen.
— Cũng đừng tin người dựng video.
— Hãy nhìn vào chính video.
Phần phân tích bắt đầu.
Không ai nói rằng mọi Deepfake đều có cùng một lỗi.
Không ai nói chỉ cần một dấu hiệu là có thể kết luận.
Video nhấn mạnh rằng các dấu hiệu phải được xem xét tổng thể và đối chiếu với nguồn gốc dữ liệu.
Một đoạn phóng to vùng mắt xuất hiện.
Giọng đọc:
— Ở đây, phản xạ ánh sáng trong mắt thay đổi không đồng nhất với hướng nguồn sáng trong cảnh.
Chuyển cảnh.
— Ở đây, đường viền khuôn mặt bị biến dạng trong khoảnh khắc quay ngang.
Chuyển cảnh.
— Ở đây, chuyển động môi và âm thanh không hoàn toàn đồng bộ.
Chuyển cảnh.
— Đây là vùng tóc. Khi đầu quay, kết cấu thay đổi theo cách không phù hợp với chuyển động thực tế.
Màn hình chia đôi.
Bên trái là video giả.
Bên phải là hình ảnh tham chiếu.
Một chuyên gia phân tích hình ảnh xuất hiện.
Không xưng danh quá mức.
Không nói mình là người phán quyết.
Ông chỉ nói:
— Các dấu hiệu này không phải bằng chứng độc lập tuyệt đối. Nhưng khi nhiều dấu hiệu bất thường cùng xuất hiện, video cần được xem xét bằng phương pháp giám định chuyên môn thay vì được coi là sự thật chỉ vì nó nhìn giống thật.
Đó là toàn bộ thông điệp.
Không thêm một câu.
Không dựng cảnh Lão Cửu khóc.
Không dựng cảnh hàng xóm xúc động.
Không có nhạc nền bi thương.
Chỉ có dữ liệu.
Cuối video hiện dòng chữ:
“ĐỪNG TIN KHUÔN MẶT TRÊN MÀN HÌNH. HÃY KIỂM TRA NGUỒN CỦA NÓ.”
Rồi thêm một dòng:
“VỤ VIỆC ĐANG ĐƯỢC CƠ QUAN CHỨC NĂNG XÁC MINH.”
Video kết thúc.
Dài chưa tới tám phút.
Nhưng tám phút đó đủ để thay đổi cuộc chơi.
Đêm ấy, điện thoại của hàng triệu người Sài Gòn bắt đầu xuất hiện những đoạn video khác nhau.
Có người nhận qua nhóm bạn.
Có người thấy trong một diễn đàn.
Có người được bạn gửi trực tiếp.
Có người nhìn thấy trong một bài đăng mà vài giờ trước vẫn đang chia sẻ video vu khống.
Điều đáng chú ý là video không chỉ xuất hiện trên một nền tảng.
Nó lan theo nhiều đường.
Từ người thật.
Từ các tài khoản đã tồn tại lâu năm.
Từ những nhóm công nghệ.
Từ những người làm video.
Từ các tài khoản chuyên kiểm chứng hình ảnh.
Và cả từ những tài khoản ma từng thuộc hệ thống Botnet mà liên minh truyền thông bẩn đã bỏ tiền xây dựng.
Nhưng lần này, những tài khoản đó không được sử dụng để giả làm hàng triệu người.
Chúng chỉ trở thành những bảng thông báo trống, được chuyển hướng về cùng một nguồn phân tích đã được lưu giữ.
Nam nhìn bảng điều khiển.
— Nó đang chạy.
Lão Cửu hỏi:
— Bao nhiêu?
— Không cần đếm.
— Tôi muốn biết.
Nam nhìn con số.
— Hàng triệu lượt tiếp cận.
Lão Cửu im lặng.
Nam nói:
— Nhưng chưa phải thắng.
— Tôi biết.
— Những bài vu khống vẫn còn.
— Để chúng còn.
Nam quay sang.
— Ông không muốn gỡ?
— Không.
— Tại sao?
Lão Cửu nhấp ngụm trà.
— Nếu xóa hết, người ta sẽ nói chúng ta sợ.
Nam nhìn ông.
— Vậy để chúng lại?
— Để người ta tự so sánh.
Đó là điều Lão Cửu muốn.
Không phải một cuộc chiến xóa sạch thông tin.
Mà là đặt hai thứ cạnh nhau.
Một video nói:
“Lão Cửu nhận tiền của tội phạm.”
Một video khác nói:
“Hãy kiểm tra xem video kia có dấu hiệu giả mạo hay không.”
Người xem tự nhìn.
Tự đối chiếu.
Tự đặt câu hỏi.
Và lần đầu tiên từ khi chiến dịch bắt đầu, kẻ tung tin bẩn không còn kiểm soát hoàn toàn câu chuyện.
Zero bắt đầu phần việc của mình.
Nam không tìm cách bóp nghẹt mọi tiếng nói đối lập.
Anh chỉ xây dựng một hệ thống theo dõi luồng phát tán.
Những nội dung nào là bản gốc?
Những nội dung nào bị sao chép?
Những tài khoản nào liên tục đăng cùng một thông tin?
Những cụm nội dung nào có dấu hiệu hoạt động bất thường?
Những bài nào có lượng tương tác tự nhiên?
Những bài nào tăng đột biến?
Sau đó anh đưa toàn bộ dữ liệu đã xác minh cho nhóm kiểm duyệt và các đầu mối nền tảng liên quan.
Không có yêu cầu:
“Xóa tất cả.”
Chỉ có:
“Đây là dữ liệu đối chiếu. Hãy kiểm tra nguồn.”
Một số bài đăng bị gắn cảnh báo.
Một số nội dung bị giảm phân phối vì vi phạm quy định nền tảng.
Một số tài khoản bị khóa.
Nhưng phần lớn bài đăng vẫn còn.
Và chính điều đó khiến Nam hài lòng.
Bởi vì nếu sự thật chỉ tồn tại khi có ai đó ép người khác im lặng, thì nó vẫn chưa đủ mạnh.
Lão Cửu nghe báo cáo.
— Tương tác của các cụm tài khoản bôi nhọ giảm.
— Giảm mạnh.
— Bao nhiêu?
Nam không đưa con số.
— Đủ để họ nhận ra có vấn đề.
Lão Cửu gật đầu.
— Vậy được.
Ở một nơi khác.
Không ai biết chính xác địa điểm.
Không biển hiệu.
Không cửa sổ.
Một căn phòng đầy màn hình.
Người đàn ông đứng giữa phòng không nói gì.
Trên màn hình trước mặt hắn là hàng trăm biểu đồ.
Tất cả đều đi xuống.
Các cụm tài khoản từng được thuê để phát tán nội dung bôi nhọ đang mất tác dụng.
Những bài viết vốn được đẩy lên liên tục giờ nằm im.
Một số tài khoản bắt đầu đăng lại video phân tích Deepfake.
Một số khác chỉ hiện cùng một đường dẫn kiểm chứng.
Có tài khoản còn đăng nguyên video bóc tách kỹ thuật.
Người đàn ông quay sang.
— Tại sao?
Một trợ lý nhìn màn hình.
— Hệ thống tài khoản bị chuyển hướng.
— Ai?
— Chưa xác định.
— Máy chủ?
— Không phải một điểm.
— Vậy là gì?
Trợ lý im lặng.
Một màn hình khác hiện lên.
Năm nghìn tài khoản.
Bên cạnh là số tiền đầu tư.
Hàng tỷ đồng.
Hàng tháng xây dựng.
Hàng tháng duy trì.
Hàng tháng nuôi lịch sử hoạt động.
Tất cả đều được xây dựng chỉ cho một mục đích:
Tạo cảm giác rằng dư luận đang tự nhiên quay lưng với một người.
Nhưng bây giờ, chính mạng lưới đó lại trở thành một phần của chiến dịch bảo vệ Lão Cửu.
Người đàn ông nhìn con số.
Mặt hắn tái đi.
— Không thể nào.
Trợ lý nói:
— Chúng ta đã mất quyền điều khiển một phần.
— Một phần?
— Phần lớn.
Người đàn ông đập tay xuống bàn.
— Khóa lại!
— Không được.
— Cắt hết!
— Nếu cắt ngay, chúng ta sẽ mất toàn bộ lịch sử tài khoản.
Hắn quay phắt lại.
— Vậy thì xóa dữ liệu.
Trợ lý không trả lời.
Bởi vì hắn biết.
Đã quá muộn.
Nếu xóa, những dấu vết tài chính, lịch sử vận hành và quan hệ giữa các tài khoản sẽ biến mất theo.
Nếu không xóa, mạng lưới tiếp tục bị sử dụng làm bằng chứng.
Cả hai lựa chọn đều có giá.
Người đàn ông nhìn màn hình lần nữa.
Một đoạn video của Lão Cửu đang tăng lượt xem.
Không có lời kêu gọi trả thù.
Không có lời kích động.
Chỉ có phân tích.
Và chính điều đó khiến hắn sợ hơn tất cả.
Bởi vì không thể phản bác một đoạn video chỉ bằng cách gọi người xem là phe đối địch.
Hắn nói rất chậm:
— Tên già đó đang dùng sự thật.
Trợ lý hỏi:
— Chúng ta làm gì tiếp?
Người đàn ông không trả lời.
Một lúc lâu sau, hắn nhìn sang màn hình camera.
Hình ảnh Quận 4 hiện lên.
Con hẻm nhỏ.
Tiệm Vũ Kỹ Thuật.
Người dân.
Một chiếc xe máy.
Một bà bán nước.
Một ông xe ôm.
Những con người chẳng hề biết mình đang trở thành một phần của cuộc chiến.
Người đàn ông khẽ nói:
— Không đánh được hắn trên mạng nữa.
Trợ lý hỏi:
— Vậy đánh ở đâu?
Hắn nhìn bản đồ Sài Gòn.
Ngón tay dừng lại.
Không phải Quận 4.
Không phải Thủ Thiêm.
Mà là một khu vực khác.
— Đời thật.
Gần nửa đêm.
Lão Cửu bước ra khỏi tiệm.
Con hẻm đã yên.
Bà bán nước đã đóng cửa.
Chú Năm cũng vừa chạy xe về.
Tiến Chập ngồi trong nhà.
Điện thoại của nó liên tục sáng.
Một người bạn gửi tin nhắn:
“Tao coi clip rồi. Có vẻ video kia giả thật.”
Một tin khác:
“Không biết ông Cửu có thật sự liên quan không, nhưng ít nhất clip kia không đáng tin như tao tưởng.”
Tiến Chập đọc rồi đặt điện thoại xuống.
Nó hỏi:
— Chú Cửu.
— Gì?
— Vậy là mình thắng chưa?
Lão Cửu nhìn con hẻm.
— Chưa.
— Nhưng người ta bắt đầu tin mình rồi.
— Không.
Tiến Chập ngơ ngác.
Lão Cửu nói:
— Người ta bắt đầu nghi ngờ lời nói dối.
Ông quay vào trong.
— Hai chuyện đó khác nhau.
Ở một nơi khác, Zero cũng đang nhìn thành phố.
Anh mở bản đồ.
Những điểm sáng xuất hiện khắp Sài Gòn.
Không phải điểm tấn công.
Không phải máy chủ.
Là những nơi con người đang chia sẻ thông tin.
Nam nói:
— Ông Cửu.
— Ừ?
— Tôi nghĩ lần đầu tiên chúng ta khiến chúng phải phòng thủ.
Lão Cửu cười.
— Đừng mừng sớm.
— Tôi biết.
— Bọn này mất tiền sẽ không đau bằng mất quyền kiểm soát câu chuyện.
Nam nhìn màn hình.
— Vậy chúng sẽ làm gì?
Lão Cửu im lặng một lúc.
— Chúng sẽ tìm một thứ mà không thể bóc bằng kỹ thuật.
— Cái gì?
Lão Cửu nhìn ra ngoài cửa.
— Một người thật.
Câu nói vừa dứt, điện thoại của Nam rung.
Một tin nhắn mới.
Không số điện thoại.
Không tài khoản.
Chỉ có một dòng:
“VIDEO GIẢ CÓ THỂ BÓC.”
Tin nhắn thứ hai xuất hiện.
“NGƯỜI THẬT THÌ SAO?”
Nam ngẩng đầu.
Lão Cửu đã nhìn thấy.
Hai người không nói.
Ở cuối màn hình, một tệp tin mới xuất hiện.
Tên tệp:
NGUYEN_KHAC_VU — LIVE_01
Lão Cửu nhìn nó vài giây.
Ông không mở.
Nam hỏi:
— Ông nghĩ là gì?
Lão Cửu đáp:
— Không phải video cũ.
— Vậy?
Ông tắt màn hình.
— Có người đang chuẩn bị dựng một câu chuyện bằng người thật.
Ngoài kia, tiếng xe máy chạy qua đầu hẻm.
Sài Gòn vẫn thức.
Nhưng từ đêm đó, cuộc chiến đã thay đổi.
Kẻ địch không còn chỉ muốn người ta tin một video giả.
Chúng muốn tạo ra một sự kiện thật.
Một sự kiện đủ lớn để dù có bóc được Deepfake, người ta vẫn phải tin vào điều đã xảy ra trước mắt.
Và lần này, Lão Cửu biết mình không thể chỉ nhìn vào màn hình.
Ông phải nhìn vào người.
--=---
PLS FOLLOW – THEO DÕI KÊNH
Nếu bạn yêu thích câu chuyện này, hãy nhấn Follow (Theo dõi) để không bỏ lỡ những chương tiếp theo. Mỗi lượt theo dõi và sự ủng hộ của bạn là nguồn động lực quý giá, giúp tác giả tiếp tục sáng tác và đưa câu chuyện đến những chặng đường hấp dẫn hơn. Cảm ơn bạn đã đồng hành cùng tác giả!
---==--