Chương 142: Đóng Băng Hạ Tầng Định Vị Công Nghệ
06 giờ 47 phút sáng.
Sài Gòn bắt đầu ngày mới bằng tiếng còi xe.
Như mọi ngày.
Nhưng đến 06 giờ 51 phút, một thứ khác biến mất.
Bản đồ.
Trên hàng chục nghìn chiếc điện thoại, những đường màu xanh quen thuộc đứng yên.
Một số màn hình chuyển sang vòng tròn xoay.
Một số hiện thông báo kết nối đang được thiết lập.
Một số khác vẫn hiển thị bản đồ nhưng vị trí xe không còn cập nhật.
Tài xế nhìn màn hình.
Chờ.
Năm giây.
Mười giây.
Hai mươi giây.
Không có gì thay đổi.
06 giờ 53 phút.
Những cuộc gọi đầu tiên tới tổng đài hỗ trợ bắt đầu tăng.
06 giờ 55 phút.
Hệ thống ghi nhận số lượng yêu cầu bất thường.
06 giờ 57 phút.
Một cụm máy chủ định vị không còn trả về dữ liệu vị trí theo cách bình thường.
07 giờ 00 phút.
Sài Gòn bước vào giờ cao điểm.
Và không ai biết rằng một phần hệ thống định vị đang chết dần.
Tại Vòng xoay Dân Chủ, một chiếc xe máy dừng giữa dòng phương tiện.
Người tài xế tháo một bên tai nghe.
— Chờ chút.
Anh nhìn điện thoại.
Màn hình vẫn hiện bản đồ.
Nhưng chấm vị trí không di chuyển.
Anh kéo tay lái sang trái.
Một chiếc xe phía sau bấm còi.
— Chạy đi anh ơi!
— Bản đồ đứng rồi!
— Bản đồ gì?
— App đứng!
Người phía sau nhìn điện thoại của mình.
Cũng đứng.
Một người khác chạy xe tới.
— Của tôi cũng vậy!
Ba chiếc xe.
Rồi mười chiếc.
Rồi hàng chục chiếc.
Không ai biết chuyện gì xảy ra.
Một tài xế mở ứng dụng bản đồ khác.
Vẫn còn đường.
Nhưng chuyến đi đang chạy trên ứng dụng gọi xe không còn cập nhật chính xác vị trí.
Khách gọi điện.
— Anh đang ở đâu vậy?
— Anh cũng đang tìm đường đây.
— Nhưng trên app anh đứng nguyên một chỗ!
— App đang lỗi!
— Tôi đang đứng trước cửa mà không thấy anh!
— Tôi cũng không biết anh ở đâu!
Cuộc gọi kết thúc.
Một chiếc ô tô phía sau bấm còi liên tục.
Một xe máy lách qua.
Một người tài xế quay đầu.
Dòng xe bắt đầu chậm.
Không phải vì đường bị chắn.
Mà vì người ta không còn chắc mình đang đi đúng đường.
07 giờ 12 phút.
Khu vực Hàng Xanh bắt đầu ùn.
Một xe giao hàng dừng sát lề.
Tài xế nhìn điện thoại.
— Trời ơi...
Đơn hàng vẫn còn.
Địa chỉ vẫn còn.
Nhưng đường đi không cập nhật.
Anh thử tắt ứng dụng.
Mở lại.
Không được.
Khởi động lại điện thoại.
Không được.
Một người đồng nghiệp gọi.
— Mày bị không?
— Bị.
— Tất cả bị.
— Tổng đài nói gì?
— Đang xử lý.
— Bao lâu?
— Không biết.
Anh nhìn dòng xe trước mặt.
Không ai biết bao lâu.
07 giờ 20 phút.
Một số nhóm tài xế bắt đầu chuyển sang các ứng dụng bản đồ khác.
Nhưng vấn đề không chỉ nằm ở bản đồ.
Hệ thống điều phối chuyến đi cũng bắt đầu chậm.
Vị trí tài xế không được cập nhật đồng bộ.
Một số khách thấy tài xế cách mình vài trăm mét.
Nhưng tài xế thực tế đang ở một con đường khác.
Có người chạy quá điểm đón.
Có người quay lại.
Có người dừng xe giữa đường để hỏi người dân.
Có người gọi khách xin địa chỉ bằng lời.
Sài Gòn vốn đã đông.
Chỉ cần một mắt xích nhỏ chậm lại, hàng nghìn người lập tức bị kéo theo.
07 giờ 30 phút.
Vòng xoay Dân Chủ ùn cứng.
Hàng Xanh cũng bắt đầu nghẽn.
Các tuyến đường dẫn vào trung tâm xuất hiện những đoạn xe kéo dài.
Tiếng còi dồn thành một lớp âm thanh đặc quánh.
Một tài xế quát:
— Đừng chen nữa!
Một người khác đáp:
— Tôi không biết đường!
— Hỏi Google!
— Tôi đang hỏi!
— Vậy hỏi đi!
— Nó cũng đang đứng!
Không ai cười.
Bởi vì không phải chuyện đùa.
Bình Ship đứng dưới một bóng cây nhỏ bên đường.
Mồ hôi chảy xuống cổ.
Nắng Sài Gòn mới hơn bảy giờ sáng đã bắt đầu nóng.
Chiếc xe máy của Bình dựng sát lề.
Một túi hàng phía sau.
Điện thoại gắn trên giá đỡ.
Màn hình sáng.
Một vòng tròn xoay liên tục.
Bình chạm vào màn hình.
Không phản ứng.
Cậu chạm lần nữa.
— Đừng giỡn tao chớ...
Màn hình vẫn quay.
Bình mở lại ứng dụng.
Vẫn vậy.
Một người shipper đứng gần đó nhìn sang.
— Bình, mày bị hả?
— Ừ.
— Tao cũng bị.
— Từ hồi nào?
— Hơn hai chục phút rồi.
Một người khác chen vào:
— Không phải riêng tụi mình đâu. Nhóm tài xế bên kia cũng bị.
Bình nhìn quanh.
Hàng chục chiếc xe máy đậu thành một hàng.
Người ngồi trên xe.
Người đứng bên lề.
Người gọi điện.
Người chửi.
Người liên tục khởi động lại điện thoại.
Có người mở bản đồ giấy cũ trong cốp xe.
Một anh tài xế lớn tuổi cầm điện thoại lên.
— Tụi bây coi nè. Vị trí tao nằm ở đây.
— Nhưng anh đang ở đâu?
— Tao không biết.
Một tiếng cười bật ra.
Không ai thấy buồn cười.
Bình nhìn chiếc điện thoại.
Cậu nhớ lời Lão Cửu tối qua.
“Không đánh Khang. Tìm xem nó muốn chúng ta nhìn vào đâu.”
Bình không hiểu.
Bây giờ thì hiểu một phần.
Khang không cần làm nổ một cái gì.
Không cần phá đường.
Không cần chặn xe.
Chỉ cần khiến hàng chục nghìn người mất niềm tin vào cái chấm xanh nhỏ trên màn hình.
Thành phố tự làm phần còn lại.
Một người gọi:
— Bình! Đi được không?
Bình quay lại.
— Đi đâu?
— Khách ở bên kia.
— Không biết đường.
— Mày dân Sài Gòn mà!
Bình nhìn người kia.
— Dân Sài Gòn chớ có phải bản đồ sống đâu!
Cả nhóm cười một tiếng ngắn.
Rồi lại im.
08 giờ 03 phút.
Nam đứng trong penthouse.
Phía trước anh là một màn hình lớn.
Không phải bản đồ Sài Gòn thông thường.
Mà là một bản đồ trạng thái.
Những cụm dữ liệu đang chuyển từ xanh sang vàng.
Rồi vàng sang đỏ.
Nam nhìn chằm chằm.
— Không phải lỗi máy chủ bình thường.
Tiến Chập ngồi bên cạnh qua kết nối từ xa.
— Sao anh biết?
— Nếu chỉ quá tải, các cụm sẽ giảm hiệu năng theo tải.
Nam phóng lớn.
— Nhưng ở đây không giống vậy.
Một nhóm dịch vụ phản hồi bình thường.
Một nhóm khác phản hồi chậm.
Một nhóm gần như im hoàn toàn.
— Có sự phân lớp.
Tiến Chập hỏi:
— Bị tấn công?
— Có vẻ.
— DDoS?
— Không.
Nam chuyển sang lớp dữ liệu khác.
Một chuỗi yêu cầu bất thường đã xuất hiện trước khi dịch vụ định vị gặp vấn đề.
Không quá lớn.
Không đủ để gây chú ý nếu chỉ nhìn lưu lượng tổng.
Nhưng cấu trúc của nó có điểm khác thường.
Nam nhìn thêm vài giây.
— Đây mới là thứ nguy hiểm.
Tiến Chập hỏi:
— Gì?
Nam không trả lời ngay.
Anh mở một bản sao mã nguồn dịch vụ đã được thu thập để phân tích.
Không truy cập vào hệ thống thật.
Không thử nghiệm trên hạ tầng thật.
Chỉ là dữ liệu phục vụ điều tra.
Nam đọc.
Rồi dừng lại.
— Khang không đánh vào bản đồ.
— Vậy đánh vào đâu?
— Một lớp trung gian.
— API?
Nam gật.
— Nhưng cách nó làm không giống kiểu tấn công thông thường.
Tiến Chập nhìn màn hình.
— Là gì?
Nam chỉ vào một đoạn xử lý.
— Dữ liệu đi vào đây, được giữ tạm trong vùng bộ nhớ, rồi chuyển sang một tiến trình khác.
Anh dừng.
— Có dấu hiệu cho thấy kẻ tấn công lợi dụng cách phần mềm xử lý dữ liệu trong bộ nhớ.
Tiến Chập hỏi:
— Buffer Overflow?
Nam nhìn cậu.
— Khả năng rất cao.
Cậu im lặng.
Nam tiếp:
— Nhưng đừng vội kết luận. Chúng ta chưa có toàn bộ dữ liệu.
Anh chuyển sang một bảng khác.
— Điều quan trọng là hậu quả.
Một dịch vụ định vị không cần bị đánh sập hoàn toàn.
Chỉ cần một phần dữ liệu vị trí bị trì hoãn.
Một phần phản hồi sai.
Một phần yêu cầu không hoàn thành.
Hệ thống điều phối sẽ bắt đầu mất đồng bộ.
Rồi người thật ngoài đường sẽ tạo ra hỗn loạn.
Nam nhìn bản đồ.
— Đây không phải cuộc tấn công vào máy chủ.
Anh nói chậm.
— Nó là cuộc tấn công vào niềm tin của người lái xe.
08 giờ 20 phút.
Bình Ship vẫn đứng ở Hàng Xanh.
Một người tài xế gọi cho khách.
— Chị ơi, chị đứng chỗ nào?
— Em nhìn app đi.
— App của em không chạy.
— Vậy em hỏi người ta.
— Em đang hỏi đây.
— Anh đứng ở đâu?
— Anh không biết.
Cuộc gọi kết thúc.
Bình nhìn điện thoại.
Cuối cùng cậu tắt ứng dụng.
Cậu mở một bản đồ khác.
Bản đồ hiện ra.
Nhưng chuyến hàng không còn đồng bộ.
Bình nhìn địa chỉ.
Cậu biết khu vực.
— Thôi.
Cậu nổ máy.
— Không có app thì chạy bằng đầu.
Một đồng nghiệp hỏi:
— Mày biết đường?
Bình cười.
— Không biết hết.
— Vậy sao chạy?
— Hỏi người.
Cậu phóng xe đi.
Đằng sau, một số người cũng bắt đầu làm theo.
Một người hỏi bảo vệ.
Một người hỏi xe ôm.
Một người gọi khách xin tên đường.
Một người lấy giấy ghi địa chỉ.
Thành phố bắt đầu tự tìm cách thích nghi.
Nhưng hàng chục nghìn người không thể đồng loạt quay về cách làm cũ trong vài phút.
08 giờ 41 phút.
Nam gọi cho Lão Cửu.
— Nó làm thật.
Ở đầu bên kia, Lão Cửu im lặng.
— Mức độ?
— Hàng chục nghìn tài xế bị ảnh hưởng ở Sài Gòn. Nhiều dịch vụ liên quan đang mất đồng bộ.
— Có người bị thương chưa?
— Chưa có báo cáo chính thức.
— Có tai nạn không?
— Đang kiểm tra.
Lão Cửu thở ra.
— Khang đã vượt qua ranh giới rồi.
Nam hỏi:
— Chú muốn làm gì?
— Không tấn công ngược.
— Nhưng nếu cứ để vậy—
— Chú biết.
— Vậy sao?
Lão Cửu nói:
— Bảo vệ người trước.
Nam hiểu.
— Phối hợp với cơ quan chức năng?
— Đúng.
— Còn Khang?
Một khoảng lặng.
— Sau.
Lão Cửu cúp máy.
Ông nhìn cây guitar trong căn hộ.
Tối qua ông còn ngồi đàn.
Tối nay thành phố đang đứng giữa một cơn hỗn loạn do chính học trò cũ của ông tạo ra.
Ông cầm điện thoại lên.
Một tin nhắn mới xuất hiện.
“THẦY THẤY CHƯA?”
Tin nhắn thứ hai.
“CHỈ CẦN MỘT THỨ NHỎ BIẾN MẤT, CẢ THÀNH PHỐ SẼ LOẠN.”
Lão Cửu nhìn.
Không trả lời.
Tin thứ ba xuất hiện.
“ĐÂY MỚI LÀ BÀI HỌC ĐẦU TIÊN.”
Lão Cửu đặt điện thoại xuống.
— Khang...
Ông nói một mình.
— Em đã quên mất bài học cuối cùng.
09 giờ 05 phút.
Nam vẫn ngồi trước màn hình.
Anh không tìm cách xâm nhập trở lại.
Anh tập trung vào dấu vết.
Cấu trúc dữ liệu.
Thời điểm.
Các điểm giao tiếp.
Những thay đổi trước và sau khi sự cố xảy ra.
Một mô hình dần hiện ra.
Tiến Chập hỏi:
— Có tìm được dấu vết của hắn không?
Nam lắc đầu.
— Chưa đủ.
— Nhưng anh nói nhận dạng được kiểu tấn công.
— Kiểu tấn công và người thực hiện là hai chuyện khác nhau.
Anh phóng lớn một vùng dữ liệu.
— Nhưng có thứ này.
Một chuỗi xử lý.
Một cách đặt tên biến.
Một kiểu ghi chú.
Một thói quen lập trình.
Nam mở dữ liệu cũ.
So sánh.
Một số điểm giống nhau.
Không đủ kết luận.
Nhưng đủ để đặt câu hỏi.
Nam nói:
— Khang đã để lại dấu tay.
Tiến Chập hỏi:
— Mình bắt hắn được không?
— Chưa.
— Vậy còn gì?
Nam nhìn màn hình.
— Tìm xem hắn sẽ đánh tiếp vào đâu.
09 giờ 30 phút.
Tình hình giao thông bắt đầu được điều tiết bằng các phương án thủ công.
Các tài xế chia sẻ vị trí bằng cuộc gọi.
Một số doanh nghiệp cho nhân viên hỗ trợ điều phối.
Các nhóm cộng đồng lập danh sách tuyến đường.
Những người chạy xe lâu năm trở thành “bản đồ sống” cho người trẻ.
Nhưng hậu quả vẫn còn.
Một số chuyến hàng trễ.
Một số cuộc hẹn bị lỡ.
Một số khách phải tự tìm đường.
Một số tài xế đứng hàng giờ giữa nắng.
Bình Ship cuối cùng cũng giao được đơn.
Cậu quay lại xe.
Mồ hôi ướt lưng áo.
Điện thoại vẫn hiện vòng tròn xoay.
Bình nhìn nó.
— Mày muốn quay thì quay đi.
Cậu cất điện thoại.
Rồi gọi cho một người bạn.
— Ê, mày đang ở đâu?
— Quận 10.
— Có biết đường về Quận 4 không?
— Biết.
— Chỉ tao.
Người bạn bật cười.
— Mày bị gì vậy?
— Bản đồ chết rồi.
— Tao biết.
— Vậy chỉ tao.
— Đi Nguyễn...
Bình nghe.
Ghi nhớ.
Nổ máy.
Lần đầu tiên sau rất nhiều năm, cậu chạy giữa Sài Gòn mà không nhìn bản đồ.
Chỉ nhìn đường.
Nhìn biển hiệu.
Nhìn người.
Nhìn dòng xe.
Và tự hỏi:
Nếu thành phố có thể chạy mà không cần mạng định vị, tại sao Khang vẫn chọn đánh vào nó?
Câu hỏi ấy khiến Bình dừng lại một giây.
Rồi cậu nhớ đến lời Lão Cửu.
“Tìm xem nó muốn chúng ta nhìn vào đâu.”
Bình nhìn chiếc điện thoại.
— Không phải bản đồ.
Cậu nói rất nhỏ.
— Vậy là cái gì?
10 giờ 02 phút.
Nam đột nhiên đứng bật dậy.
— Có rồi.
Tiến Chập hỏi:
— Gì?
Nam nhìn một chuỗi dữ liệu.
— Không phải mục tiêu chính.
— Vậy mục tiêu gì?
Nam phóng lớn.
Một dịch vụ phụ đang bị tác động.
Không phải định vị.
Không phải điều phối.
Một lớp dữ liệu dùng để đồng bộ trạng thái chuyến đi.
Nam nhìn nó vài giây.
Rồi sắc mặt thay đổi.
— Khang không chỉ muốn làm mất bản đồ.
— Hắn muốn tạo ra một khoảng thời gian mà hệ thống không biết xe nào đang ở đâu.
Tiến Chập hỏi:
— Để làm gì?
Nam không trả lời.
Anh nhìn bản đồ Sài Gòn.
Hàng nghìn điểm di chuyển.
Rồi nói:
— Nếu đúng như tôi nghĩ...
Anh dừng lại.
— Chúng ta phải báo Nghĩa ngay.
10 giờ 17 phút.
Tại một căn phòng khác, Lão Cửu nhận được cuộc gọi.
— Vũ.
Giọng Nghĩa ở đầu bên kia.
— Tôi nghe.
— Hệ thống định vị đang bị tấn công.
— Tôi biết.
— Nhưng có dấu hiệu cho thấy đây không chỉ là phá định vị.
Lão Cửu im lặng.
Nghĩa nói tiếp:
— Có người đang lợi dụng khoảng trống dữ liệu.
— Để làm gì?
— Chúng tôi chưa biết.
Lão Cửu nhìn ra ngoài cửa sổ.
Sài Gòn vẫn đông.
Vẫn ồn.
Vẫn chạy.
Nhưng ông đã hiểu.
Khang không muốn thành phố dừng lại.
Hắn muốn thành phố tiếp tục chạy trong khi không còn biết chính xác mình đang chạy về đâu.
Lão Cửu nói:
— Nghĩa.
— Tôi nghe.
— Đừng chỉ bảo vệ máy chủ.
— Tôi hiểu.
— Bảo vệ những người đang ở trên đường.
Nghĩa im lặng một giây.
— Tôi cũng đang nghĩ như vậy.
Cuộc gọi kết thúc.
Lão Cửu quay lại bàn.
Cây guitar vẫn nằm đó.
Ông không chạm vào.
Trong phòng, màn hình sáng lên.
Một dòng chữ mới xuất hiện.
Không phải từ Khang.
Không phải từ Nam.
Không phải từ Nghĩa.
Một tài khoản vô danh gửi đúng một câu:
“BẢN ĐỒ CHỈ LÀ BƯỚC ĐẦU.”
Lão Cửu nhìn nó.
Ngay sau đó, dòng thứ hai hiện lên:
“ĐÊM NAY, THÀNH PHỐ SẼ KHÔNG CHỈ MẤT PHƯƠNG HƯỚNG.”
Màn hình tắt.
Lão Cửu đứng yên.
Ngoài đường, tiếng còi xe lại vang lên.
Một chiếc xe máy chạy ngang.
Một người giao hàng nhìn điện thoại.
Một chiếc taxi dừng bên lề.
Sài Gòn vẫn hoạt động.
Nhưng trong một góc nào đó của thành phố, có kẻ đang thử biến một hệ thống vô hình thành sợi dây kéo cả thành phố đi theo hướng của hắn.
Lão Cửu cầm cây guitar lên.
Lần này, ông không đàn.
Ông đặt nó xuống.
Rồi cầm điện thoại.
— Tiến.
— Dạ.
— Chuẩn bị đi.
— Đi đâu?
Lão Cửu nhìn về phía trung tâm thành phố.
— Tìm người.
— Khang?
— Không.
Ông đáp.
— Người mà Khang đang định dùng cho bước tiếp theo.
Ở bên ngoài, một tiếng còi xe kéo dài.
Và trên màn hình máy tính của Zero, một bản đồ Sài Gòn vừa xuất hiện thêm một điểm đỏ.
Không phải máy chủ.
Không phải trung tâm dữ liệu.
Là một vị trí ngoài đường.
Một con người.
Zero nhìn điểm đỏ.
Rồi nói:
— Tìm thấy rồi.
Câu nói vừa dứt, màn hình chuyển sang màu đen.
BƯỚC HAI ĐÃ BẮT ĐẦU.
--=---
PLS FOLLOW – THEO DÕI KÊNH
Nếu bạn yêu thích câu chuyện này, hãy nhấn Follow (Theo dõi) để không bỏ lỡ những chương tiếp theo. Mỗi lượt theo dõi và sự ủng hộ của bạn là nguồn động lực quý giá, giúp tác giả tiếp tục sáng tác và đưa câu chuyện đến những chặng đường hấp dẫn hơn. Cảm ơn bạn đã đồng hành cùng tác giả!
---==--