Chương 070: Lỗ Hổng Zero-Day Cấp Quốc Gia
Mười giờ mười bảy phút sáng.
Khu Công nghệ cao Thủ Đức đang vào giờ sản xuất cao điểm.
Những chuyến xe chở linh kiện chạy qua các cổng nhà máy.
Công nhân thay ca.
Xe nâng di chuyển giữa những khu nhà xưởng rộng lớn.
Bên trong các phân xưởng, những dây chuyền tự động vẫn hoạt động theo lịch đã lập từ trước.
Mọi thứ bình thường.
Cho tới khi một dãy đèn cảnh báo cùng lúc chuyển màu.
Một kỹ thuật viên nhìn bảng điều khiển.
“Ủa?”
Người bên cạnh quay lại.
“Gì vậy?”
“Điện áp…”
Chưa kịp nói hết câu.
Toàn bộ hệ thống tắt.
Đèn phụt tắt.
Tiếng động cơ biến mất.
Băng chuyền dừng giữa chừng.
Một cánh tay robot đang di chuyển cũng đứng yên.
Trong vài giây, cả phân xưởng rộng hàng nghìn mét vuông chìm vào im lặng.
Rồi tiếng người bắt đầu vang lên.
“Cúp điện!”
“Kiểm tra nguồn dự phòng!”
“UPS đâu?”
“Gọi phòng kỹ thuật!”
Một người chạy tới bảng điều khiển chính.
Màn hình không hiện cảnh báo thông thường.
Nó chỉ hiện một dòng:
CONTROL LINK UNAVAILABLE.
Mười giờ mười tám.
Một nhà máy khác cũng mất điện.
Rồi nhà máy thứ ba.
Rồi thứ tư.
Những dây chuyền sản xuất chip, linh kiện điện tử và thiết bị công nghiệp đồng loạt dừng.
Không phải mất điện một khu vực nhỏ.
Đó là nhiều nhà máy ở các phân khu khác nhau.
Các kỹ sư ban đầu nghĩ tới sự cố lưới điện.
Nhưng chỉ vài phút sau, một điều bất thường xuất hiện.
Nguồn điện tại một số điểm vẫn tồn tại.
Những thiết bị đo điện áp vẫn hoạt động.
Một số tòa nhà văn phòng không mất điện hoàn toàn.
Chỉ có các hệ thống sản xuất và điều khiển bị buộc phải ngừng.
Một kỹ sư nhìn màn hình.
“Không giống sự cố điện.”
Người quản lý hỏi:
“Vậy là gì?”
“Chưa biết.”
“Khởi động lại được không?”
“Không dám.”
“Tại sao?”
Kỹ sư chỉ vào bảng điều khiển.
“Lệnh điều khiển không còn phản hồi đúng.”
Người quản lý im lặng.
Một sự cố điện có thể chờ.
Một hệ thống điều khiển bị can thiệp thì khác.
Nếu khởi động sai—
thiệt hại có thể lớn hơn nhiều.
Mười giờ hai mươi.
Một cảnh báo được chuyển tới nhóm ứng cứu an ninh mạng.
SCADA ANOMALY.
Thượng tá Lê Trọng Nghĩa đang trong cuộc họp thì điện thoại rung.
Ông nhìn màn hình.
Chỉ vài dòng.
KHU CÔNG NGHỆ CAO THỦ ĐỨC — SỰ CỐ ĐIỀU KHIỂN.
Nghĩa đứng dậy.
“Dừng cuộc họp.”
Một cán bộ hỏi:
“Có chuyện gì?”
“Điện.”
“Lưới điện?”
Nghĩa nhìn lại thông báo.
“Chưa biết.”
Ông cầm điện thoại.
“Nhưng tôi nghĩ không đơn giản như vậy.”
Mười giờ hai mươi ba.
Tại penthouse Thủ Thiêm.
Nam đang xem lại mẫu SCADA lấy từ vụ Cát Lái.
Trên màn hình vẫn còn bốn dòng:
FUND-X — UNKNOWN
GHOST MARINER — UNKNOWN
ĐẠI SỨ QUÁN MA — VERIFY
K-14 — HISTORICAL ARCHITECTURE
Anh vừa định chuyển sang một tệp khác thì toàn bộ màn hình nhấp nháy.
Một cảnh báo mới xuất hiện.
INDUSTRIAL GRID ANOMALY.
Nam đứng bật dậy.
“Không…”
Yến nhìn anh.
“Chuyện gì?”
“Khu Công nghệ cao.”
“Cát Lái?”
“Không.”
Nam mở bản đồ.
Các điểm cảnh báo xuất hiện ở Thủ Đức.
Nhiều điểm.
Rất nhiều.
Yến bước tới.
“Bị tấn công?”
Nam chưa trả lời.
Anh nhìn thời gian.
Mười giờ hai mươi bốn.
Một dòng dữ liệu mới xuất hiện.
UNKNOWN CONTROL SIGNATURE.
Nam lập tức gọi Vũ.
Không kết nối.
Anh thử lại.
Vẫn không.
Nam nhớ ra Chương 065.
Tiệm Vũ Kỹ Thuật đã cắt hoàn toàn mạng viễn thông.
Anh chửi khẽ.
“Chết tiệt.”
Yến hỏi:
“Gọi ai?”
“Vũ.”
“Không liên lạc được?”
“Ừ.”
Nam quay lại màn hình.
“Vậy tôi tự xem.”
Mười giờ hai mươi sáu.
Ở Quận 4, Vũ đang ngồi trước cửa tiệm.
Không mạng.
Không điện thoại.
Không máy tính kết nối.
Anh đang sửa một chiếc nguồn máy tính cũ.
Chú Năm chạy xe tới.
Thấy Vũ, ông không xuống xe.
Chỉ nói:
“Cửu.”
Vũ ngẩng lên.
“Gì?”
“Thủ Đức có chuyện.”
Vũ đặt tua vít xuống.
“Chuyện gì?”
“Nghe nói mấy nhà máy cúp điện.”
Vũ nhìn ông.
“Bao nhiêu?”
“Không biết. Người ta nói nhiều.”
Vũ đứng dậy.
“Điện lưới?”
“Không rõ.”
Vũ nhìn con đường trước mặt.
Chú Năm hỏi:
“Có phải tụi hôm qua không?”
“Chưa biết.”
“Có cần tôi kiếm tin?”
“Kiếm.”
“Rồi.”
Chú Năm nổ máy.
Vũ gọi Tiến.
Lần này bằng một điện thoại chỉ sử dụng cho liên lạc trực tiếp.
“Tiến.”
“Dạ.”
“Thủ Đức có chuyện.”
“Em nghe.”
“Đem mẫu hôm qua.”
Tiến im lặng.
“Có phải…”
“Chưa biết.”
Vũ cắt lời.
“Đừng đoán.”
“Rồi.”
“Đưa tôi.”
Mười giờ ba mươi.
Nam cuối cùng cũng thấy được toàn cảnh.
Một số nhà máy đã chuyển sang nguồn dự phòng.
Nhưng hệ thống điều khiển vẫn không khôi phục.
Điều đó có nghĩa là vấn đề không chỉ nằm ở nguồn điện.
Kẻ tấn công không cần phá hỏng tất cả.
Chỉ cần khiến hệ thống điều khiển không còn đủ tin cậy để nhà máy tiếp tục vận hành.
Nam nhìn dòng chữ:
UNKNOWN CONTROL SIGNATURE.
Anh kéo dữ liệu cũ cạnh đó.
Mẫu SCADA Cát Lái.
Hai cửa sổ đặt cạnh nhau.
Một vài điểm tương đồng.
Không nhiều.
Nhưng đủ khiến anh chú ý.
Nam gọi Yến.
“Đưa tôi mẫu Thanh Đa.”
Yến nhìn anh.
“Cái của Nghĩa?”
“Ừ.”
“Anh Vũ bảo chưa được…”
“Đây là tình huống khẩn cấp.”
Yến do dự.
Rồi mở tệp.
Nam nhìn.
Ba mẫu.
Cát Lái.
Thanh Đa.
Thủ Đức.
Anh không đọc từng dòng mã.
Không cần.
Anh nhìn cấu trúc.
Cách các lớp điều khiển được phân tách.
Cách hệ thống phản ứng khi gặp lỗi.
Cách kẻ tấn công không phá ngay mà đẩy hệ thống vào trạng thái mất tin cậy.
Nam ngồi xuống.
“Không phải ba cuộc tấn công.”
Yến hỏi:
“Vậy là gì?”
“Một người.”
Mười giờ ba mươi bảy.
Tại một nhà máy sản xuất linh kiện.
Một kỹ sư nhìn đồng hồ.
Mười phút.
Hai mươi phút.
Ba mươi phút.
Dây chuyền vẫn đứng yên.
Một quản lý hỏi:
“Bao lâu nữa?”
“Chưa biết.”
“Thiệt hại?”
Người phụ trách tài chính đứng bên cạnh.
“Riêng một dây chuyền đã…”
Ông dừng lại.
“Bao nhiêu?”
“Chúng tôi chưa thể tính chính xác.”
“Ước tính?”
“Mỗi giờ có thể mất hàng triệu đô la nếu toàn bộ quy trình phải dừng.”
Căn phòng im lặng.
Đây không còn là chuyện một máy chủ bị khóa.
Một hệ thống công nghiệp dừng lại kéo theo hàng loạt thứ.
Nguyên liệu đang trong dây chuyền.
Đơn hàng.
Lịch giao hàng.
Hợp đồng.
Nhân công.
Thiết bị.
Và những thứ không thể khởi động lại chỉ bằng một nút bấm.
Mười giờ bốn mươi.
Nghĩa tới trung tâm điều phối.
Ông không vào thẳng phòng máy.
Việc đầu tiên ông hỏi là:
“Có người bị thương không?”
“Chưa.”
“Nhà máy nào đang nguy hiểm?”
Một cán bộ đưa danh sách.
Nghĩa đọc.
“Khoanh vùng.”
“Đang làm.”
“Không tự ý khởi động lại hệ thống điều khiển.”
“Rõ.”
“Cô lập các khu vực có dấu hiệu bất thường.”
“Rõ.”
Nghĩa nhìn màn hình.
“Đừng coi đây chỉ là sự cố mạng.”
Một kỹ thuật viên hỏi:
“Thưa anh?”
“Nếu người ta cố tình làm hệ thống điều khiển mất tin cậy, mục tiêu có thể không phải dữ liệu.”
“Vậy là gì?”
Nghĩa đáp:
“Sản xuất.”
Mười giờ bốn mươi bảy.
Nam gọi được cho Nghĩa.
“Thượng tá.”
“Zero?”
“Vâng.”
“Cậu đang ở đâu?”
“Thủ Thiêm.”
“Có thông tin gì?”
“Đây không giống ransomware.”
Nghĩa nhìn màn hình.
“Tôi cũng nghĩ vậy.”
“Có dấu hiệu liên quan mẫu SCADA trước.”
“Thanh Đa?”
“Cả Cát Lái.”
Nghĩa im lặng.
Nam hỏi:
“Anh đã xem mẫu cũ?”
“Rồi.”
“Có nhận ra không?”
“Có.”
Nghĩa không nói tên.
Nam cũng không hỏi.
Một khoảng im lặng kéo dài.
Rồi Nghĩa nói:
“Cậu biết K-14?”
Nam nhìn màn hình.
“Biết.”
“Biết tới đâu?”
“Kiến trúc cũ.”
“Còn người viết?”
Nam không trả lời.
Nghĩa nói:
“Vũ đã nhận ra.”
Nam khựng lại.
“Anh ấy nói gì?”
“Chưa cần nói.”
“Thượng tá…”
“Zero.”
Giọng Nghĩa trở nên cứng.
“Bây giờ ưu tiên nhà máy.”
Nam hiểu.
“Rõ.”
“Quá khứ để sau.”
“Nhưng nếu người viết là cùng một người…”
“Thì càng phải tỉnh.”
Cuộc gọi kết thúc.
Nam nhìn Yến.
“Anh Nghĩa cũng nhận ra.”
“Nhận ra cái gì?”
Nam không trả lời.
Anh quay lại màn hình.
Mười một giờ.
Tại Quận 4.
Vũ đã có mẫu dữ liệu.
Tiến đặt thiết bị lên bàn.
“Đây.”
Vũ nhìn.
“Lấy ở đâu?”
“Đường liên lạc cũ.”
“Có kết nối mạng?”
“Không.”
“Được.”
Vũ mở máy.
Không kết nối Internet.
Anh chỉ phân tích mẫu đã được chuyển tới.
Cùng một kiểu.
Cùng một thói quen.
Cùng một cách đặt bẫy.
Nhưng lần này khác.
Kẻ tấn công đã đi xa hơn.
Mẫu Cát Lái giống như một bàn tay thăm dò.
Mẫu Thanh Đa giống một phép thử.
Còn Thủ Đức—
là một cú đấm.
Vũ nhìn màn hình.
“Khốn kiếp.”
Tiến chưa từng nghe anh nói câu đó với giọng như vậy.
“Anh Cửu?”
Vũ không trả lời.
Một đoạn cấu trúc hiện ra.
Một nhánh điều khiển.
Một điểm mà người viết cố tình không làm hệ thống sập ngay.
Hắn muốn nó đứng.
Muốn các kỹ sư nhìn thấy sự cố.
Muốn họ mất niềm tin vào hệ thống.
Muốn họ sợ khởi động lại.
Và trong lúc họ dừng lại—
hắn có thời gian làm việc khác.
Vũ nói:
“Đây không phải phá điện.”
Tiến hỏi:
“Vậy phá gì?”
“Niềm tin.”
Tiến không hiểu.
Vũ nhìn anh.
“Người vận hành phải tin hệ thống của họ.”
“Ừ.”
“Nếu không còn tin, họ sẽ không dám cho nó chạy.”
Tiến im lặng.
Vũ nhìn dòng dữ liệu.
“Đó mới là đòn độc.”
Mười một giờ mười hai.
Nam phát hiện một thay đổi.
Một số hệ thống đã bắt đầu khôi phục.
Nhưng không phải vì cuộc tấn công tự dừng.
Có một phần đang chuyển sang chế độ an toàn.
Nam nhìn biểu đồ.
“Chúng ta có cửa.”
Yến hỏi:
“Làm sao?”
“Không đánh lại.”
“Vậy?”
“Giữ cho các kỹ sư có thời gian.”
Nam liên lạc với nhóm kỹ thuật.
Anh không đưa lệnh điều khiển cụ thể.
Chỉ truyền một đánh giá:
“Mẫu tấn công có tính chọn lọc. Không nên coi toàn bộ hệ thống đã bị kiểm soát. Ưu tiên cô lập vùng bất thường và khôi phục theo từng khu vực.”
Một kỹ sư hỏi:
“Anh chắc?”
Nam đáp:
“Không.”
“Vậy sao anh bảo làm?”
“Vì dữ liệu hiện có cho thấy chúng chưa kiểm soát toàn bộ.”
Đầu dây bên kia im lặng.
“Hiểu.”
Nam đặt điện thoại xuống.
Yến nhìn anh.
“Anh không chắc mà vẫn…”
“Không ai chắc.”
“Vậy?”
“Chúng ta phải biết mình không biết cái gì.”
Mười một giờ ba mươi.
Một nhà máy khởi động được một phần.
Rồi nhà máy thứ hai.
Không toàn bộ.
Nhưng dây chuyền bắt đầu hoạt động trở lại.
Thiệt hại vẫn rất lớn.
Nhưng cú đánh không đạt mức tê liệt hoàn toàn.
Nam nhìn con số.
Rồi anh thấy một cảnh báo khác.
UNAUTHORIZED TEST COMPLETED.
Nam đứng im.
“Không…”
Yến hỏi:
“Gì?”
“Hắn không định đánh chết hệ thống.”
“Vậy hắn làm gì?”
Nam nhìn toàn bộ bản đồ.
“Đo phản ứng.”
Yến cau mày.
“Hắn dùng cả khu công nghệ cao làm bài kiểm tra?”
“Đúng.”
“Để làm gì?”
Nam không trả lời.
Anh nhớ tới Cát Lái.
Rồi HOSE.
Rồi Võ Văn Kiệt.
Một chuỗi.
Logistics.
Tài chính.
Công nghiệp.
Ba hệ thống tưởng như không liên quan.
Nhưng nếu có một kẻ muốn gây áp lực lên một nền kinh tế—
thì ba nơi này có thể nối với nhau.
Nam gọi Vũ.
Lần này không cần chờ.
Vũ bắt máy.
“Gì?”
“Hắn vừa thử phản ứng.”
“Biết.”
“Anh biết?”
“Nhìn cấu trúc là biết.”
Nam hỏi:
“Anh nghĩ mục tiêu cuối là gì?”
Vũ im lặng.
“Chưa biết.”
“Lại chưa biết.”
“Ừ.”
Nam thở ra.
“Nhưng tôi nghĩ chuyện này không phải ngẫu nhiên.”
“Không.”
“Và người viết…”
Vũ cắt lời:
“Đừng gọi hắn là Khải.”
Nam im lặng.
“Chưa có quyền.”
“Được.”
Vũ nói:
“Nhưng có một chuyện cậu phải nhớ.”
“Gì?”
“Người này hiểu cách khiến người khác sợ.”
Nam nhìn màn hình.
“Giống Khải?”
“Giống.”
“Trăm phần trăm?”
Một khoảng im lặng.
Rồi Vũ đáp:
“Phong cách viết code, trăm phần trăm.”
Nam không hỏi thêm.
Mười hai giờ mười.
Ở một nơi không xác định.
Một người đàn ông nhìn báo cáo.
THỦ ĐỨC — PARTIAL RECOVERY.
Hắn không tức giận.
Chỉ đánh dấu một ô.
REACTION: ACCEPTABLE.
Bên dưới là ba mục:
LOGISTICS — TESTED
MARKET — TESTED
INDUSTRIAL — TESTED
Hắn nhìn chúng.
Sau đó mở một tệp khác.
Tên tệp:
K-14 / PHASE TWO
Một dòng mới được thêm vào.
THEY REMEMBER.
Người đàn ông dừng tay.
Rồi xóa.
Viết lại:
HE REMEMBERS.
Mười hai giờ hai mươi.
Vũ đứng trước cửa tiệm.
Anh nhìn về hướng đông.
Thủ Đức nằm rất xa.
Nhưng ký ức thì không có khoảng cách.
Mười năm trước, Lão Bát chết.
Mười năm sau, một kẻ chưa lộ mặt dùng đúng thứ ngôn ngữ mà Vũ tưởng đã biến mất.
Không chỉ biết K-14.
Không chỉ biết SCADA.
Không chỉ biết cách tấn công.
Hắn biết cách Vũ sẽ phản ứng.
Điện thoại rung.
Tin nhắn của Nam:
N-01: Tôi vừa nhận được một dòng log cuối.
Vũ trả lời:
V-09: Gửi.
Một tệp nhỏ xuất hiện.
Vũ mở.
Chỉ có một câu:
“ANH VẪN CỨU HỆ THỐNG BẰNG CÁCH CỨU CON NGƯỜI.”
Vũ bất động.
Đây không phải lời của một người xa lạ.
Không phải câu đoán mò.
Đây là một câu được viết cho riêng anh.
Tiến nhìn khuôn mặt Vũ.
“Anh Cửu?”
Vũ không đáp.
Anh đọc lại.
Một lần.
Hai lần.
Rồi đóng màn hình.
Mắt anh lạnh hẳn.
“Tiến.”
“Dạ.”
“Nếu có ai hỏi về tôi…”
“Em nói gì?”
“Không biết.”
“Rồi.”
Vũ quay vào trong.
Trên bàn vẫn là mẫu mã độc.
K-14.
SCADA.
Cát Lái.
Thủ Đức.
Một đường dây đang nối quá khứ với hiện tại.
Nhưng thứ khiến Vũ lạnh sống lưng không phải là lỗ hổng zero-day.
Cũng không phải việc một khu công nghệ cao vừa bị đánh trúng.
Mà là câu cuối cùng.
Anh vẫn cứu hệ thống bằng cách cứu con người.
Chỉ có một số rất ít người từng biết nguyên tắc đó của anh.
Lão Bát biết.
Nghĩa biết.
Khải biết.
Và giờ—
một kẻ ẩn danh cũng biết.
Vũ ngẩng đầu.
“Khải chết rồi.”
Anh nói một mình.
“Nhưng người học từ hắn…”
Vũ bỏ lửng.
Ngoài đường, tiếng xe chạy bình thường.
Một ngày Sài Gòn vẫn tiếp tục.
Nhưng ở Thủ Đức, hàng loạt nhà máy vừa phải trả giá cho một bài kiểm tra.
Và ở đâu đó, kẻ phản bội đã có được thứ hắn muốn:
Không phải tiền.
Không phải dữ liệu.
Mà là biết được—
khi hạ tầng bị đánh, Lão Cửu sẽ xuất hiện ở đâu.
Cuộc chơi bước sang một cấp độ khác.
--=---
PLS FOLLOW KÊNH ĐỂ TẠO ĐỘNG LỰC CHO TÁC GIẢ VÀ THEO DÕI CÁC CHƯƠNG TIẾPT HEO …
---==--