Chương 237: Lá Chắn Thuật Toán Bất Đối Xứng
Bốn giờ mười bảy phút sáng.
Bến Bình Đông.
Nước dưới ghe đen đặc.
Mấy chiếc ghe chở hàng nằm im bên bờ, dây neo thỉnh thoảng kéo căng khi dòng nước đổi hướng.
Trên chiếc ghe dừa cũ, một bóng người ngồi trước chiếc ThinkPad X230.
Lão Cửu.
Trước mặt ông không phải một phòng điều hành hiện đại.
Không có hàng chục màn hình.
Không có tường kính.
Không có đội kỹ thuật đứng sau lưng.
Chỉ có một chiếc bàn gỗ thấp, một bình trà nguội và chiếc máy tính đã tróc gần hết lớp sơn ở góc.
Nhưng trên màn hình là toàn bộ tình trạng sau cuộc tấn công.
DDoS PEAK — 1.04 Tbps
STATUS — CONTAINED
DATA LOSS — NOT OBSERVED
SERVICE DEGRADATION — LIMITED
Bên dưới là một dòng khác.
SECONDARY OBSERVATION NODE — ACTIVE
Lão Cửu nhìn dòng đó rất lâu.
Ch236 kết thúc cuộc tấn công lớn.
Data Center Thủ Đức vẫn đứng.
Nhưng ông không tin mọi chuyện đã kết thúc.
Một cuộc tấn công lên tới hơn một terabit không thể chỉ được nhìn bằng câu hỏi “đã chặn được bao nhiêu”.
Phải hỏi tiếp:
Ai điều phối?
Điều phối bằng cách nào?
Tại sao dừng đúng lúc?
Và trong lúc mọi người nhìn vào lượng lưu lượng khổng lồ ấy, thứ gì đã được che đi?
Lão Cửu nhấp ngụm trà.
Nguội ngắt.
Ông đặt ly xuống.
Điện thoại rung.
Là Zero.
— Chú.
— Ừ.
— Data Center ổn định hơn rồi.
— Bao nhiêu?
— Lớp dịch vụ quan trọng đã về gần mức bình thường.
— Cuộc tấn công?
— Giảm mạnh.
Lão Cửu hỏi:
— Secondary node?
Zero im vài giây.
— Vẫn còn.
— Đặc điểm?
— Rất nhỏ.
— Nhỏ tới mức nào?
— Nếu nhìn toàn bộ hệ thống thì gần như không đáng kể.
Lão Cửu cười nhạt.
— Vậy nó mới đáng nhìn.
Bốn giờ hai mươi lăm.
Zero gửi một bản đồ tổng hợp.
Lão Cửu mở.
Trên màn hình là những đường kết nối được phân thành nhiều nhóm.
Không có địa chỉ cụ thể hiện ra.
Không có thông tin đủ để xác định cá nhân hay tổ chức.
Chỉ có phân loại:
DOMESTIC
INTERNATIONAL
UNKNOWN
SUSPICIOUS
Lão Cửu nhìn nhóm quốc tế.
Một số luồng có cùng đặc điểm thời gian.
Một số khác có cách phản hồi tương tự.
Nhưng không phải tất cả đều đến từ một nơi.
Zero nói:
— Cháu thử nhóm theo hành vi rồi.
— Kết quả?
— Có ba cụm lớn.
— Cụm nào liên quan cuộc tấn công?
— Cụm một và hai có liên hệ về thời điểm.
— Còn cụm ba?
— Chưa biết.
Lão Cửu hỏi:
— Có thể là C&C?
Zero đáp ngay:
— Có thể là hạ tầng điều khiển. Nhưng chưa đủ chứng cứ gọi nó là C&C.
Lão Cửu gật.
— Đúng.
Ông nhìn màn hình.
Một câu nói cũ của Lão Bát hiện lên trong trí nhớ.
Không phải câu về máy móc.
Mà là câu ông từng nói trong căn phòng kỹ thuật hơn mười năm trước:
“Đừng tin một đường đi chỉ vì nó dẫn tới nơi mình muốn tìm.”
Lão Cửu ngồi im.
Lão Bát đã nói câu đó bao nhiêu lần?
Ông không nhớ.
Nhưng cách nghĩ ấy vẫn còn.
Bốn giờ ba mươi.
Zero hỏi:
— Chú đang nghĩ tới thiết kế cũ?
Lão Cửu không ngạc nhiên.
— Cháu đọc được?
— Không.
— Vậy sao biết?
— Chú im lặng kiểu đó là biết.
Lão Cửu cười.
— Cấu trúc bất đối xứng.
Zero nói:
— Lão Bát?
— Ừ.
— Ch225 mình đã dùng nguyên tắc đó để chặn chu trình phá hủy.
— Không phải dùng nguyên.
— Đúng.
Zero nhìn màn hình.
— Chỉ là cách nghĩ.
Lão Cửu gật.
— Một hệ thống bình thường thường muốn xác định đúng rồi mới cho đi.
— Còn bất đối xứng?
— Không nhất thiết.
— Nó kiểm tra điều kiện theo nhiều hướng?
— Không.
Lão Cửu nhìn Zero.
— Nó không hỏi “cái này có chắc chắn tốt không?”
Ông chỉ vào màn hình.
— Nó hỏi “cái này có đủ điều kiện để được phép đi tiếp không?”
Zero im lặng.
Đó là khác biệt rất nhỏ.
Nhưng trong một hệ thống chịu áp lực lớn, nó có thể quyết định mọi thứ.
Bốn giờ ba mươi tám.
Lão Cửu mở một môi trường kiểm tra độc lập.
Không kết nối trực tiếp vào hạ tầng đang vận hành.
Ông không định “đánh trả”.
Không có chuyện đưa lưu lượng trở lại nguồn.
Không có chuyện làm nghẽn máy chủ bên kia.
Mục tiêu chỉ là một:
Tách thứ nguy hiểm ra khỏi thứ cần bảo vệ.
Ông đặt tên cho mô hình:
ASYMMETRIC SHIELD
Zero hỏi:
— Chú dùng lại tên cũ?
— Không.
— Vậy?
— Tên mới.
Lão Cửu gõ:
B8-AS-DEFENSE
Ông dừng lại.
Rồi xóa.
Cuối cùng chỉ giữ:
ASYMMETRIC SHIELD — V0
Zero nhìn.
— Chú không muốn ghi tên Lão Bát?
— Ghi để làm gì?
— Để nhớ.
Lão Cửu nhìn dòng chữ.
— Tôi nhớ rồi.
Bốn giờ bốn mươi lăm.
Lớp phòng thủ bắt đầu mô phỏng.
Các luồng được chia theo đặc tính.
Không dựa đơn thuần vào nguồn.
Không dựa đơn thuần vào địa chỉ.
Không dựa vào một dấu hiệu duy nhất.
Mỗi luồng phải vượt qua nhiều điều kiện độc lập.
SOURCE TRUST
BEHAVIOR
SESSION CONSISTENCY
SERVICE RELEVANCE
AUTHORITY STATE
Một luồng có nguồn không đáng tin nhưng hành vi bình thường chưa chắc bị loại ngay.
Một luồng có nguồn hợp lệ nhưng hành vi bất thường cũng không được mặc nhiên cho qua.
Một luồng có quyền truy cập hợp lệ nhưng xuất hiện sai thời điểm sẽ bị giữ lại.
Zero nhìn.
— Đây chính là điểm khác.
Lão Cửu hỏi:
— Điểm gì?
— Chúng không thể chỉ thay đổi một thứ để qua được.
— Đúng.
— Nhưng nếu đổi nhiều thứ?
— Thì càng đáng nghi.
Zero gật.
— Không đối xứng.
Lão Cửu không đáp.
Ông chỉ nhìn màn hình.
Năm giờ hai.
Từ Data Center, điều phối viên báo:
— Lưu lượng quốc tế đang ổn định.
Zero hỏi:
— Secondary node?
— Vẫn có.
— Cường độ?
— Không lớn.
Lão Cửu nghe qua đường liên lạc.
— Đừng bỏ nó.
Điều phối viên hỏi:
— Vì sao?
Lão Cửu đáp:
— Một người không cần hét lên nếu biết mình đang được nghe.
Đầu dây bên kia im lặng.
Zero tiếp lời:
— Giữ nguyên quan sát.
— Rõ.
Năm giờ mười.
Một tín hiệu mới xuất hiện.
Zero lập tức gọi:
— Chú.
— Nói.
— Cụm một đang thay đổi.
Lão Cửu nhìn màn hình.
Một số luồng giảm.
Một số luồng tăng.
Nhưng điểm đáng chú ý không nằm ở lượng dữ liệu.
Nó nằm ở phản ứng.
Ngay sau khi lớp phòng thủ thay đổi cách phân loại, một nhóm lưu lượng khác cũng thay đổi theo.
Zero nói:
— Có sự tương quan.
Lão Cửu hỏi:
— Có đủ gọi là điều khiển từ xa không?
— Chưa.
— Vậy ghi là gì?
Zero gõ:
BEHAVIORAL CORRELATION — OBSERVED
CAUSALITY — UNCONFIRMED
Lão Cửu gật.
— Được.
Năm giờ mười bảy.
Lớp phòng thủ bắt đầu hoạt động trên luồng được phép giám sát.
Không chặn cả quốc gia.
Không chặn cả khu vực.
Không dựa vào một danh sách IP cố định.
Nó chỉ làm một việc:
Những luồng có đặc điểm đáng ngờ được đưa sang vùng kiểm tra riêng.
Ở đó, chúng không thể tiếp tục tác động trực tiếp tới dịch vụ cần bảo vệ.
Trên màn hình:
SUSPICIOUS FLOW
→ VALIDATION
→ ISOLATED PATH
→ NO ACCESS TO CRITICAL SERVICE
Zero nhìn.
— Nó giống cái mình làm ở Ch225.
Lão Cửu gật.
— Cùng một nguyên tắc.
— Không giết.
— Không phá.
— Chỉ tách.
— Đúng.
Zero cười.
— Lão Bát chắc sẽ thích.
Lão Cửu không cười.
Ông nhìn dòng chữ.
Một thoáng sau, ông nói:
— Nó sẽ hỏi tại sao phải tách.
Zero hỏi:
— Chú sẽ trả lời sao?
— Vì chưa biết.
Năm giờ ba mươi.
Một cụm lưu lượng quốc tế bất ngờ giảm mạnh.
Zero nhìn.
— Có phản ứng.
— Gì?
— Một nhóm phiên điều khiển không còn duy trì được như trước.
— Vì sao?
— Chưa biết.
Lão Cửu nói:
— Không gọi đó là máy chủ bị bóp nghẹt.
— Vâng.
— Nó chỉ không còn giao tiếp được với lớp dịch vụ mình cần.
Zero nhìn lại.
— Đúng.
Một vài giây sau, anh nói:
— Có dấu hiệu giống một điểm điều phối.
— “Giống”.
— Đúng.
— Ghi rõ.
Zero ghi:
CONTROL-LIKE INFRASTRUCTURE — SUSPECTED
C&C — UNCONFIRMED
Năm giờ bốn mươi.
Một nhóm kỹ thuật viên tại Data Center nhận ra điều bất thường.
Lưu lượng tấn công không còn tạo được áp lực như trước.
Không phải vì lượng lưu lượng biến mất.
Một phần vẫn còn.
Nhưng nó không còn tiếp cận được các dịch vụ trọng yếu.
Một kỹ thuật viên hỏi:
— Nó bị chặn?
Điều phối viên lắc đầu.
— Không hẳn.
— Vậy?
— Bị cô lập.
— Nguồn?
— Chưa biết.
— Có cần đánh trả không?
Điều phối viên nhìn màn hình.
— Không.
Anh nhớ chỉ đạo của Zero.
Không đánh trả.
Không truy nguồn khi chưa đủ chứng cứ.
Không biến phòng thủ thành cuộc tấn công mới.
Năm giờ năm mươi.
Zero nhìn bản đồ.
Ba cụm.
Cụm một đang giảm.
Cụm hai giảm chậm.
Cụm ba vẫn hoạt động.
Anh nói:
— Cụm ba khác.
Lão Cửu hỏi:
— Khác thế nào?
— Nó không cố đánh nữa.
— Vậy làm gì?
— Nó đang chờ.
Lão Cửu nhìn.
— Chờ cái gì?
— Không biết.
Lão Cửu im lặng.
Một phút sau, Zero nói:
— Chú.
— Ừ.
— Cháu nghĩ chúng đang kiểm tra lá chắn.
— Không phải tấn công?
— Có thể vừa tấn công vừa đo phản ứng.
Lão Cửu gật.
— Vậy đừng cho chúng thứ chúng muốn.
— Không thay đổi nữa?
— Không thay đổi theo phản ứng của chúng.
Zero hiểu.
Nếu đối phương đang đo cách hệ thống phòng thủ phản ứng, việc liên tục thay đổi cấu hình theo từng luồng sẽ vô tình cung cấp thông tin.
Lão Cửu nói:
— Giữ nguyên.
— Bao lâu?
— Cho tới khi có bằng chứng mới.
Sáu giờ mười.
Mặt trời bắt đầu ló.
Bến Bình Đông sáng dần.
Một người bán hàng chạy ghe qua.
Một chiếc xe tải nhỏ lùi vào bến.
Một bà cụ quét trước cửa.
Thành phố thức dậy.
Trên chiếc ghe dừa, Lão Cửu vẫn ngồi trước màn hình.
Zero nói:
— Chú.
— Gì?
— Có kết quả.
Lão Cửu quay lại.
— Nói.
— Ba cụm quốc tế ban đầu tưởng liên quan cùng một nguồn.
— Nhưng?
— Không phải một mạng duy nhất.
— Vậy?
— Có ít nhất hai lớp.
Lão Cửu nhìn.
— Một lớp tạo lưu lượng.
— Và một lớp điều phối.
— Chắc không?
— Chưa.
Lão Cửu gật.
— Đừng gọi là chắc.
Zero sửa:
POSSIBLE MULTI-LAYER CONTROL
EVIDENCE — PARTIAL
Sáu giờ mười tám.
Một cảnh báo hiện lên.
Không phải từ Data Center.
Không phải từ mạng camera.
Không phải từ hệ thống tài chính.
Mà từ chính lớp phòng thủ.
ASYMMETRIC SHIELD — ANOMALOUS RESPONSE
Zero đứng bật dậy.
— Chú.
— Gì?
— Có một luồng vừa thử thay đổi trạng thái.
Lão Cửu nhìn.
— Nó có qua được không?
— Không.
— Có phá được gì không?
— Không.
— Vậy sao cảnh báo?
Zero chỉ vào một dòng nhỏ.
RESPONSE PATTERN — MATCH 0.71
Lão Cửu cau mày.
— Bảy mươi mốt phần trăm?
— Chỉ là mức tương đồng mô hình.
— Với cái gì?
Zero mở dữ liệu cũ.
Một tập hồ sơ.
CH196 — LÃO BÁT FINGERPRINT
CH225 — ASYMMETRIC DEFENSE
CH237 — CURRENT RESPONSE
Lão Cửu nhìn ba dòng.
Không ai nói.
Zero chậm rãi:
— Có người đang dùng một cách nghĩ rất giống Lão Bát.
Lão Cửu lắc đầu.
— Không.
Zero ngẩng lên.
— Vì chưa đủ?
— Vì “giống” không có nghĩa là “của”.
Zero gật.
— Đúng.
Lão Cửu nhìn màn hình.
Ông không còn cảm giác của một người vừa tìm thấy câu trả lời.
Ngược lại.
Ông có cảm giác như vừa mở thêm một cánh cửa.
Sáu giờ ba mươi.
Luồng tấn công quốc tế tiếp tục giảm.
Một số hạ tầng có dấu hiệu mất kết nối với lớp dịch vụ mà chúng từng cố tiếp cận.
Không có máy chủ nào bị phá hủy.
Không có dữ liệu đối phương bị xóa.
Không có cuộc “đánh trả” nào diễn ra.
Nhưng từ góc nhìn của hệ thống điều khiển, hiệu quả rất rõ:
CONTROL PATH — DEGRADED
CRITICAL SERVICE — PROTECTED
SUSPICIOUS TRAFFIC — ISOLATED
ATTACK CAPABILITY — REDUCED
Zero nhìn màn hình.
— Chú.
— Ừ.
— Vậy là lá chắn hoạt động.
Lão Cửu lắc đầu.
— Nó chỉ hoạt động trong điều kiện này.
— Vì sao?
— Vì đối phương chưa đổi cách.
Zero hiểu.
Không có hệ thống phòng thủ nào là tuyệt đối.
Một lá chắn chỉ chứng minh nó chống được thứ đã quan sát.
Không chứng minh nó chống được thứ chưa xuất hiện.
Bảy giờ.
Điện thoại Lão Cửu rung.
Là Nghĩa.
— Tôi vừa nhận báo cáo.
— Data Center?
— Đang ổn định.
— Dịch vụ?
— Không ghi nhận mất dữ liệu diện rộng. Một số dịch vụ từng chậm đã phục hồi.
Lão Cửu gật.
Nghĩa hỏi:
— Các cậu làm gì?
Lão Cửu nhìn Zero.
— Dựng một lớp cô lập.
— Có đánh ngược không?
— Không.
Nghĩa thở nhẹ.
— Tốt.
Một khoảng im lặng.
Nghĩa hỏi:
— Có bắt được đầu mối không?
Lão Cửu trả lời:
— Có một số dấu hiệu.
— Danh tính?
— Chưa.
— Hạ tầng?
— Có thể có nhiều lớp.
— Có liên quan vụ Nguyễn Trãi?
Lão Cửu không trả lời ngay.
Ông nhìn Zero.
Zero nói:
— Có tương quan về thời điểm và hành vi, nhưng chưa đủ chứng cứ để gộp.
Nghĩa đáp:
— Vậy tiếp tục tách hồ sơ.
— Rõ.
Cuộc gọi kết thúc.
Bảy giờ mười lăm.
Lão Cửu tắt mô hình.
Không phải tắt toàn bộ phòng thủ.
Chỉ đóng phiên thử nghiệm.
Trên màn hình còn lại một dòng:
ASYMMETRIC SHIELD — ACTIVE
Ông nhìn nó.
Trong ký ức, căn phòng mười năm trước lại hiện lên.
Lão Bát ngồi bên kia bàn.
Một cốc cà phê.
Một tập tài liệu.
Một câu hỏi.
“Anh Cửu, nếu người ta biết mình đang kiểm tra họ thì sao?”
Lão Cửu khi ấy trả lời:
“Thì đổi cách kiểm tra.”
Lão Bát lắc đầu.
“Không.”
“Vậy làm gì?”
“Đừng để họ biết mình đang kiểm tra.”
Ký ức dừng lại.
Lão Cửu mở mắt.
Ông nhìn dòng nước.
Nhiều năm đã trôi qua.
Nhưng câu hỏi vẫn còn.
Lần này, đối phương đã biết họ đang nhìn.
Thậm chí có thể đã bắt đầu học cách nhìn lại.
Zero bước tới.
— Chú.
— Ừ.
— Có một tin nhắn.
Lão Cửu nhận điện thoại.
Không có số.
Chỉ có ba dòng:
“ANH ĐÃ DÙNG MẢNH GHÉP CỦA LÃO BÁT.”
“NHƯNG ANH VẪN NGHĨ ĐÓ LÀ LÁ CHẮN CỦA MÌNH.”
“NÓ KHÔNG PHẢI.”
Lão Cửu đọc xong.
Zero hỏi:
— Ai gửi?
— Không biết.
— Có phải người vừa phản ứng với lá chắn?
Lão Cửu lắc đầu.
— Chưa biết.
Zero nói:
— Nhưng nó biết về Lão Bát.
Lão Cửu nhìn dòng chữ cuối cùng.
NÓ KHÔNG PHẢI.
Ông tắt màn hình điện thoại.
— Có một chuyện chúng ta phải nhớ.
— Gì?
— Lão Bát từng nói một thiết kế tốt không phải thứ bảo vệ được mọi thứ.
Zero chờ.
— Mà là thứ cho mình biết lúc nào nó không còn đủ.
Zero nhìn ông.
— Vậy lá chắn này chưa phải lời giải.
— Không.
— Nó là gì?
Lão Cửu nhìn chiếc ThinkPad.
— Một phép thử.
Bảy giờ bốn mươi.
Mặt trời đã lên.
Bến Bình Đông bắt đầu ồn.
Ghe hàng chạy qua.
Xe máy ngoài đường tăng dần.
Mùi cà phê từ quán bên bờ bay sang.
Lão Cửu đóng nắp ThinkPad.
Nhưng trước khi đóng hoàn toàn, ông nhìn lại lần cuối.
Trên màn hình:
DDoS — CONTAINED
CONTROL PATH — ISOLATED
CRITICAL SERVICE — PROTECTED
SUSPICIOUS INTERNATIONAL INFRASTRUCTURE — OBSERVED
C&C — UNCONFIRMED
LÃO BÁT FINGERPRINT — PARTIAL MATCH
PROVENANCE — UNKNOWN
Ông gập máy.
Không có tiếng reo mừng.
Không có câu tuyên bố chiến thắng.
Chỉ có tiếng nước vỗ vào mạn ghe.
Zero hỏi:
— Chú nghĩ tụi nó sẽ làm gì tiếp?
Lão Cửu đứng lên.
— Sau khi mất một con đường?
— Ừ.
— Chúng sẽ tìm đường khác.
— Nếu mất nhiều đường?
Lão Cửu nhìn về phía thành phố.
— Thì chúng sẽ không đi bằng đường nữa.
Zero im.
Lão Cửu nói:
— Và đó mới là thứ đáng sợ.
Ông bước xuống mép ghe.
Phía xa, những con đường Sài Gòn bắt đầu đông.
Sau cuộc tấn công hơn một terabit, hạ tầng lõi vẫn đứng.
Một phần năng lực điều khiển của đối phương đã bị cô lập.
Nhưng họ không bắt được người đứng phía sau.
Không biết ai viết lại cấu trúc giống Lão Bát.
Không biết ai đã gửi tin nhắn.
Và quan trọng nhất—
không biết đối phương đã học được bao nhiêu từ chính lá chắn mà họ vừa dựng lên.
Trên chiếc ThinkPad đã đóng nắp, một dòng trạng thái cuối cùng vẫn được lưu trong bộ nhớ phiên:
DEFENSE SUCCESSFUL
Bên dưới là một dòng khác.
ADVERSARY ADAPTATION — EXPECTED
Lão Cửu nhìn dòng ấy lần cuối.
Rồi ông nói:
— Zero.
— Dạ.
— Từ giờ đừng gọi nó là lá chắn nữa.
— Vậy gọi gì?
Lão Cửu nhìn mặt nước.
— Gọi nó là cái cửa.
— Cửa để làm gì?
Ông đáp:
— Để biết thứ gì đang cố bước qua.
Và ở đâu đó ngoài thành phố—
một hệ thống chưa rõ thuộc về ai vừa thay đổi trạng thái.
Không còn tấn công.
Không còn dò xét.
Chỉ để lại một dấu hiệu rất nhỏ:
ADAPTATION — BEGIN.
--=---
PLS FOLLOW – THEO DÕI KÊNH
Nếu bạn yêu thích câu chuyện này, hãy nhấn Follow (Theo dõi) để không bỏ lỡ những chương tiếp theo. Mỗi lượt theo dõi và sự ủng hộ của bạn là nguồn động lực quý giá, giúp tác giả tiếp tục sáng tác và đưa câu chuyện đến những chặng đường hấp dẫn hơn. Cảm ơn bạn đã đồng hành cùng tác giả!
---==--