Chương 92 — Không vay tiền để đánh cược

Cuối tháng.

Lâm Minh ngồi trước cuốn sổ kinh doanh, một tay cầm bút, tay kia bấm máy tính.

Những con số trên trang giấy không lớn.

Doanh thu.

Chi phí.

Tiền khách còn nợ.

Tiền vốn đang nằm trong hàng.

Tiền mặt có thể sử dụng.

Quỹ cơ hội.

Mỗi khoản đều được hắn tách riêng.

Sau vài phút tính toán, Lâm Minh đặt máy tính xuống.

Hắn đã bắt đầu có một cảm giác mà trước đây mình từng rất quen thuộc.

Cảm giác...

tiền đang thiếu.

Không phải thiếu tiền để sống.

Cũng không phải thiếu tiền để kinh doanh.

Mà là thiếu tiền nếu muốn làm nhiều hơn.

Khoản Bitcoin hắn vừa mua quá nhỏ.

Nhỏ đến mức nếu sau này nó thật sự tăng giá rất cao, khoản đầu tiên ấy cũng không đủ để thay đổi cuộc đời.

Lâm Minh biết điều đó.

Và chính vì biết...

hắn bắt đầu nghĩ đến một vấn đề khác.

Nếu có thêm vốn thì sao?

Nếu hiện tại hắn có thêm một khoản tiền lớn hơn, có thể nhập nhiều hàng hơn.

Có thể quay vòng nhanh hơn.

Có thể kiếm được nhiều lợi nhuận hơn.

Và nếu lợi nhuận tăng...

hắn có thể tiếp tục tích lũy Bitcoin.

Mọi thứ nghe rất hợp lý.

Ít nhất...

trên giấy là như vậy.

Lâm Minh nhìn dòng số cuối cùng.

Rồi gạch một đường ngang.

Không tính tiếp.

Chiều hôm sau, chuyện ấy xuất hiện một cách rất tình cờ.

Trần Hạo đạp xe tới tìm hắn sau giờ học.

“Mày có rảnh không?”

“Có chuyện gì?”

“Có ông anh quen tao đang có một lô hàng.”

“Loại gì?”

Trần Hạo lấy từ trong túi ra một tờ giấy.

“Đồ điện tử.”

Lâm Minh nhận lấy.

Trên giấy có vài dòng ghi bằng bút bi.

Tên sản phẩm.

Số lượng.

Giá nhập.

Giá bán dự kiến.

Lâm Minh đọc từ trên xuống dưới.

Giá khá tốt.

Thậm chí...

tốt hơn mức hắn đang nhập từ nguồn hiện tại.

Hắn hỏi:

“Bao nhiêu?”

“Ông ấy nói nếu lấy cả lô thì rẻ hơn.”

“Cả lô bao nhiêu?”

Trần Hạo nói một con số.

Lâm Minh im lặng.

Số tiền ấy lớn hơn đáng kể so với số vốn mà hai người thường bỏ vào một mặt hàng.

Nếu mua được với mức giá này và bán đúng giá thị trường hiện tại...

lợi nhuận có thể khá tốt.

Không phải kiểu lợi nhuận trên giấy mà lần trước hắn từng mắc phải.

Giá thị trường hiện tại có thật.

Khách hàng cũng có thật.

Những sản phẩm này hắn đã bán.

Nhu cầu cũng không phải do hắn tự tưởng tượng ra.

Trần Hạo nhìn hắn.

“Thế nào?”

“Giá tốt.”

“Thấy chưa.”

“Nhưng nhiều quá.”

“Thì mua nhiều mới rẻ.”

Lâm Minh không đáp.

Trần Hạo nói tiếp:

“Ông ấy còn bảo nếu thiếu tiền thì có thể ứng trước một phần. Phần còn lại trả sau.”

Lâm Minh ngẩng đầu.

“Trả sau?”

“Ừ.”

“Bao lâu?”

“Khoảng một tháng.”

Lâm Minh nhìn lại tờ giấy.

Lần này hắn không nhìn giá hàng nữa.

Hắn nhìn dòng thời hạn thanh toán.

Một tháng.

Nếu hàng bán nhanh...

hoàn toàn có khả năng xoay được tiền.

Thậm chí nếu mọi thứ thuận lợi, lợi nhuận còn đủ để tăng vốn đáng kể.

Một ý nghĩ xuất hiện trong đầu hắn.

Có thể làm.

Chỉ cần nhập một lô.

Bán ra.

Thu tiền.

Trả lại.

Phần còn lại là lợi nhuận.

Đơn giản.

Rất đơn giản.

Tối hôm đó, Lâm Minh ngồi trước máy tính.

Hắn không vào diễn đàn Bitcoin.

Không mở tài liệu công nghệ.

Mà mở cuốn sổ kinh doanh.

Hắn tính lại.

Nếu lấy toàn bộ lô hàng...

Vốn tự có không đủ.

Nếu dùng toàn bộ tiền mặt...

vốn quay vòng sẽ gần như cạn.

Nếu hàng bán chậm...

sẽ gặp vấn đề.

Nếu khách hàng trả tiền muộn...

càng khó.

Nếu giá giảm...

lợi nhuận biến mất.

Nếu có hàng lỗi...

chi phí phát sinh.

Hắn viết từng dòng.

Rồi lại tính.

Một tiếng trôi qua.

Hai tiếng.

Kết quả vẫn không thay đổi.

Nếu mọi thứ thuận lợi, thương vụ này có thể kiếm được tiền.

Thậm chí kiếm khá.

Nhưng vấn đề không nằm ở chỗ có thể kiếm được bao nhiêu.

Mà nằm ở chỗ...

nếu mọi thứ không thuận lợi thì sao?

Lâm Minh dựa lưng vào ghế.

Hắn nhớ đến Chương 75 của chính cuộc đời mình.

Một lần nhập hàng lớn.

Một mặt hàng tưởng rằng có thể bán tốt.

Một thị trường bất ngờ giảm giá.

Một quyết định sai.

Cuối cùng phải cắt lỗ.

Khoản mất tiền lần ấy không khiến hắn phá sản.

Nhưng nó khiến hắn hiểu một điều.

Sai lầm khi có ít vốn...

có thể sửa.

Sai lầm khi đã dùng tiền của người khác...

lại là chuyện khác.

Lâm Minh lấy một tờ giấy mới.

Hắn viết:

Nếu mua bằng tiền của mình:

Có thể mất vốn.

Có thể phải cắt lỗ.

Nhưng không có ai đứng phía sau đòi tiền.

Sau đó hắn viết tiếp:

Nếu mua bằng tiền vay:

Hàng bán chậm → vẫn phải trả.

Giá giảm → vẫn phải trả.

Khách không thanh toán → vẫn phải trả.

Hàng lỗi → vẫn phải trả.

Kinh doanh thất bại → vẫn phải trả.

Hắn nhìn những dòng chữ.

Rồi khoanh tròn câu cuối.

Vẫn phải trả.

Hai chữ ấy rất đơn giản.

Nhưng chúng khiến hắn ngồi im rất lâu.

Lâm Minh từng sống qua một đời.

Hắn đã nhìn thấy rất nhiều người kiếm được tiền.

Cũng nhìn thấy rất nhiều người mất tiền.

Có người không phải vì không có năng lực.

Thậm chí họ rất giỏi.

Họ tìm được cơ hội.

Họ biết cách kinh doanh.

Họ nhìn thấy thị trường.

Nhưng rồi họ muốn làm nhanh hơn.

Một khoản vay.

Rồi một khoản vay nữa.

Ban đầu là để mở rộng.

Sau đó để quay vòng.

Rồi dùng khoản vay mới trả khoản vay cũ.

Đến khi thị trường chỉ cần đi ngược một chút...

mọi thứ sụp xuống.

Lâm Minh từng nghĩ những người ấy quá tham.

Nhưng bây giờ hắn hiểu.

Không phải lúc nào lòng tham cũng bắt đầu bằng một ý nghĩ xấu.

Nó có thể bắt đầu bằng một phép tính rất đẹp.

Nếu tôi có thêm một trăm triệu, tôi có thể kiếm thêm hai mươi triệu.

Sau đó là:

Nếu có thêm hai trăm triệu, tôi có thể kiếm thêm bốn mươi triệu.

Rồi:

Tại sao không vay thêm?

Nếu tỷ suất lợi nhuận cao hơn lãi vay...

thì về lý thuyết, chẳng phải càng vay càng kiếm được nhiều sao?

Vấn đề là...

cuộc đời không vận hành bằng chữ “nếu”.

Lâm Minh nhìn màn hình máy tính.

Hắn chợt nhớ đến cuộc tranh luận với Kẻ Mò Mẫm.

Biết kết quả khác với biết toàn bộ quá trình.

Bitcoin đã như vậy.

Kinh doanh cũng vậy.

Hắn có thể nhìn thấy một cơ hội.

Nhưng không có nghĩa hắn biết mọi chuyện sẽ xảy ra trên đường đi.

Sáng hôm sau, Trần Hạo hỏi lại.

“Thế lô hàng hôm qua?”

“Không lấy.”

Trần Hạo ngẩn người.

“Tại sao?”

“Không đủ vốn.”

“Thì mượn.”

Lâm Minh nhìn cậu.

“Mượn ai?”

“Ông anh kia.”

“Rồi tháng sau trả.”

“Ừ.”

“Nếu tháng sau chưa bán hết?”

“Thì bán tiếp.”

“Ông ấy có chờ không?”

Trần Hạo im lặng.

Lâm Minh hỏi:

“Nếu hàng bị giảm giá?”

“Thì giảm giá bán.”

“Không còn lời?”

“Thì chịu.”

“Nếu lúc đó mày còn nợ tiền?”

Trần Hạo không trả lời.

Lâm Minh nhìn tờ giấy trong tay.

“Đấy.”

“Nhưng cơ hội này tốt mà.”

“Tốt.”

“Thế sao không làm?”

“Vì tốt không có nghĩa là mình đủ sức làm.”

Trần Hạo cau mày.

“Thế chẳng phải bỏ lỡ à?”

“Có thể.”

“Không tiếc?”

“Có.”

“Vẫn bỏ?”

“Ừ.”

Trần Hạo nhìn hắn như thể vừa nghe một điều rất khó hiểu.

“Mày thay đổi rồi.”

Lâm Minh cười.

“Có lẽ.”

Hai người ngồi ở một quán nước nhỏ gần trường.

Trần Hạo vẫn chưa bỏ cuộc.

“Nhưng nếu không có vốn thì bao giờ mới lớn được?”

Lâm Minh cầm cốc nước, suy nghĩ một lúc.

“Không biết.”

“Lại không biết.”

“Ừ.”

“Thế mày định làm ăn kiểu gì?”

“Chậm.”

“Chậm đến bao giờ?”

“Đến lúc đủ vốn.”

Trần Hạo lắc đầu.

“Có cơ hội mà cứ bỏ.”

Lâm Minh không phản bác.

Bởi Hạo nói cũng không hoàn toàn sai.

Cơ hội có thật.

Lợi nhuận có khả năng có thật.

Nếu là một người nóng vội hơn...

có lẽ hắn đã đồng ý.

Nhưng Lâm Minh không còn muốn chứng minh mình có thể kiếm tiền bằng một thương vụ.

Hắn muốn chứng minh mình có thể giữ được tiền trong thời gian dài.

Đó là hai năng lực khác nhau.

Buổi tối, hắn mở cuốn sổ.

Trang trước vẫn còn dòng:

Nguồn vốn tốt nhất hiện tại vẫn là tiền kiếm được từ năng lực của mình.

Lâm Minh đọc lại.

Sau đó viết bên dưới:

Không dùng tiền vay để đánh cược vào điều mình chưa chắc chắn.

Hắn dừng bút.

Rồi sửa chữ “chưa chắc chắn”.

Gạch đi.

Viết lại:

Không dùng tiền vay để đánh cược vào điều mình không kiểm soát được.

Lần này hắn thấy đúng hơn.

Bởi ngay cả khi một cơ hội rất chắc chắn...

hắn vẫn không kiểm soát được tất cả.

Khách hàng.

Thị trường.

Nhà cung cấp.

Thời gian.

Sự cố.

Con người.

Không có gì đảm bảo tuyệt đối.

Vậy thì số tiền dùng để đánh cược cũng phải nằm trong khả năng chịu đựng của mình.

Lâm Minh bắt đầu đặt ra một giới hạn.

Hắn chia tiền thành mấy phần.

Tiền sinh hoạt.

Không động vào.

Vốn kinh doanh.

Không đem đi đầu tư.

Tiền tiết kiệm.

Không dùng cho những thương vụ có rủi ro cao.

Quỹ cơ hội.

Chỉ sử dụng trong giới hạn mà nếu mất đi, cuộc sống vẫn tiếp tục bình thường.

Cuối cùng là khoản Bitcoin nhỏ.

Hắn nhìn nó.

Không ghi thêm gì.

Bởi nguyên tắc đã có.

Bitcoin cũng phải tuân theo nguyên tắc ấy.

Không ngoại lệ.

Không vì hắn biết tương lai mà ngoại lệ.

Không vì giá có thể tăng mà ngoại lệ.

Không vì sợ bỏ lỡ mà ngoại lệ.

Lâm Minh chợt nhận ra...

đây mới là thứ khó nhất.

Không phải tìm cơ hội.

Mà là không vượt quá giới hạn khi cơ hội xuất hiện.

Vài ngày sau, lô hàng mà Trần Hạo từng nhắc đến bắt đầu được bán ra.

Giá thị trường vẫn tốt.

Những người lấy được hàng sớm kiếm được một khoản lợi nhuận.

Trần Hạo nghe tin, lập tức tìm Lâm Minh.

“Mày thấy chưa?”

“Thấy gì?”

“Lô hàng hôm trước.”

“Ừ.”

“Người ta kiếm được tiền thật.”

Lâm Minh gật đầu.

“Biết.”

“Không tiếc à?”

“Có.”

“Thật?”

“Thật.”

“Thế sao mặt mày bình thản thế?”

Lâm Minh cười.

“Vì tao bỏ lỡ một khoản lợi nhuận, chứ không mất tiền.”

Trần Hạo ngẩn người.

Lâm Minh nói tiếp:

“Nếu tao mua mà kiếm được tiền, đó là một kết quả tốt.”

“Ừ.”

“Nếu tao không mua mà giá vẫn tăng, đó là một cơ hội bị bỏ lỡ.”

“Ừ.”

“Nhưng nếu tao mua bằng tiền vay rồi giá giảm...”

Hắn bỏ lửng.

Trần Hạo hiểu.

“Thì thành nợ.”

“Đúng.”

Trần Hạo không nói nữa.

Một lúc sau, cậu hỏi:

“Vậy lần sau gặp cơ hội tốt thì sao?”

“Xem lúc đó có đủ vốn không.”

“Nếu vẫn không đủ?”

“Không làm.”

“Lại bỏ?”

“Ừ.”

Trần Hạo thở dài.

“Làm ăn với mày chắc khó giàu nhanh.”

Lâm Minh bật cười.

“Có thể.”

Nhưng trong lòng hắn lại nghĩ một câu khác.

Giàu nhanh chưa bao giờ là mục tiêu duy nhất.

Hắn muốn giàu.

Đương nhiên muốn.

Nhưng hắn không muốn một ngày thức dậy và phát hiện thứ mình sở hữu nhiều nhất...

là những khoản nợ.

Cuối tuần.

Lâm Minh về nhà sớm.

Cha hắn đang ngồi xem tivi.

Thấy con trai bước vào, ông hỏi:

“Dạo này công việc thế nào?”

“Cũng được ạ.”

“Có kiếm được tiền không?”

“Có.”

“Có phải vay ai không?”

Lâm Minh khựng lại.

Câu hỏi rất bình thường.

Nhưng hắn lại suy nghĩ vài giây.

“Không ạ.”

Cha hắn gật đầu.

“Không vay thì tốt.”

“Vì sao ạ?”

“Làm ăn mà chưa biết mình kiếm được bao nhiêu đã nghĩ đến vay tiền thì dễ mệt.”

Lâm Minh ngồi xuống.

Cha hắn nói tiếp:

“Nhà mình không có nhiều vốn. Làm gì thì làm, đừng để một lần thất bại kéo cả nhà vào.”

Lâm Minh im lặng.

Ông không biết Bitcoin.

Không biết kế hoạch của hắn.

Cũng không biết hắn vừa từ chối một cơ hội có thể đem lại lợi nhuận.

Nhưng câu nói ấy lại rất đúng với điều hắn đang nghĩ.

Đừng để một lần thất bại kéo cả nhà vào.

Đối với một người mười bảy tuổi...

đó có lẽ là giới hạn quan trọng nhất.

Lâm Minh gật đầu.

“Con hiểu.”

Cha hắn không nói thêm.

Chương trình trên tivi tiếp tục.

Trong phòng khách chỉ còn tiếng người dẫn chương trình và tiếng quạt.

Một buổi tối rất bình thường.

Nhưng Lâm Minh biết mình vừa xác định được một nguyên tắc có thể đi cùng hắn rất lâu.

Đêm đó, hắn mở cuốn sổ.

Trang mới.

Không có những con số dài.

Chỉ có vài dòng.

Một: Không vay tiền để mua Bitcoin.

Hai: Không vay tiền chỉ vì nghĩ mình biết tương lai.

Ba: Không dùng vốn kinh doanh để đầu tư.

Bốn: Không dùng tiền sinh hoạt để đánh cược.

Năm: Không vì bỏ lỡ một cơ hội mà phá vỡ nguyên tắc.

Lâm Minh đọc lại.

Sau đó thêm dòng cuối:

“Cơ hội còn nhiều. Khả năng chịu đựng của mình thì có giới hạn.”

Hắn đặt bút xuống.

Lần này không gạch.

Không sửa.

Lâm Minh ngồi trước máy tính.

Màn hình vẫn còn mở trang Bitcoin.

Số lượng nhỏ bé kia vẫn nằm đó.

Hắn có thể mua thêm.

Thậm chí nếu muốn, hắn có thể tìm cách vay tiền.

Nhưng hắn không làm.

Không phải vì không tin Bitcoin.

Ngược lại.

Chính bởi hắn tin vào tiềm năng của nó...

hắn càng không muốn biến niềm tin ấy thành một canh bạc bằng tiền của người khác.

Một ý nghĩ rất đơn giản xuất hiện.

Nếu một cơ hội thật sự tốt, mình không nhất thiết phải lấy tất cả ngay lần đầu.

Có thể mua ít.

Có thể quan sát.

Có thể chờ.

Có thể kiếm thêm tiền.

Có thể quay lại.

Còn nếu cơ hội biến mất?

Thì chấp nhận.

Không phải mọi cơ hội trên đời đều thuộc về mình.

Lâm Minh tắt trang web.

Hắn không thấy nhẹ nhõm vì đã bỏ qua một khoản lợi nhuận.

Nhưng hắn thấy yên tâm vì mình vừa giữ được một thứ quan trọng hơn.

Quyền được tiếp tục.

Không nợ.

Không áp lực.

Không có người đứng sau đòi tiền.

Không có một khoản thanh toán cố định ép hắn phải bán hàng bằng mọi giá.

Nếu kinh doanh tốt...

hắn kiếm thêm.

Nếu kinh doanh không tốt...

hắn thu nhỏ lại.

Nếu Bitcoin tăng...

hắn có một phần nhỏ.

Nếu Bitcoin giảm...

cuộc sống của hắn vẫn tiếp tục.

Lâm Minh nhìn ra cửa sổ.

Đêm thành phố năm 2008 vẫn giống mọi đêm.

Những căn nhà sáng đèn.

Những chiếc xe chạy qua.

Tiếng người gọi nhau dưới phố.

Không ai biết rằng trong một căn phòng nhỏ, một cậu học sinh vừa tự đặt ra cho mình một giới hạn tài chính đầu tiên.

Không phải giới hạn để hắn trở nên giàu có.

Mà là giới hạn để hắn không tự làm mình mất khả năng làm lại.

Lâm Minh đóng cuốn sổ.

Trước khi đứng dậy, hắn nhìn dòng chữ cuối cùng thêm một lần.

Cơ hội còn nhiều. Khả năng chịu đựng của mình thì có giới hạn.

Hắn tắt đèn.

Sáng thứ hai, Lâm Minh lại đi học.

Trên đường, Trần Hạo đạp xe bên cạnh.

“Mày biết tin chưa?”

“Tin gì?”

“Giá lô hàng hôm trước lại tăng.”

“Ừ.”

“Ông anh kia bảo nếu hôm đó lấy cả lô thì giờ kiếm được một khoản.”

Lâm Minh cười.

“Chúc mừng người ta.”

“Mày thật sự không tiếc?”

“Tiếc chứ.”

“Thế sao vẫn cười?”

“Vì hôm nay tao vẫn còn tiền.”

Trần Hạo nhìn hắn.

Một lúc sau cậu cũng cười.

“Có lý.”

Hai chiếc xe tiếp tục chạy về phía trường.

Phía trước vẫn là cổng trường.

Vẫn những người bạn.

Vẫn những tiết học.

Vẫn những bài kiểm tra.

Vẫn những ngày tháng mà không ai trong số họ biết sẽ thay đổi như thế nào.

Lâm Minh cũng không biết.

Nhưng hắn đã bắt đầu hiểu một điều.

Kiếp trước hắn từng tiếc vì không có tiền khi cơ hội xuất hiện.

Kiếp này hắn không muốn biến mình thành một người khác:

có cơ hội nhưng không còn tiền để chờ tương lai.

Vì vậy, hắn sẽ kiếm tiền.

Từ kinh doanh.

Từ công việc.

Từ năng lực của chính mình.

Từng chút một.

Không vay.

Không đánh cược tất cả.

Không cần phải thắng trong một lần.

Bởi hắn còn rất trẻ.

Và điều quý giá nhất hắn đang có...

không phải số tiền trong phong bì.

Cũng không phải lượng Bitcoin nhỏ bé nằm trên màn hình máy tính.

Mà là thời gian để tiếp tục đi tiếp.

--=--

Mời các đạo hữu hãy FOLLOW KÊNH để tại hạ có động lực sáng tác nhiều tác phẩm hay cho các đạo hữu thưởng thức.

--===--