Chương 212 — Không thể chỉ nhìn bằng cấp
Sau khi Phạm Quang Vũ gia nhập, Lâm Minh bắt đầu nhìn vấn đề tuyển người theo một cách khác.
Trước đây, hắn nghĩ rất đơn giản.
Cần người thì tìm người.
Người có kinh nghiệm thì tốt.
Người từng làm ở nơi lớn thì càng tốt.
Nếu có bằng cấp phù hợp thì càng yên tâm.
Nhưng sau một thời gian làm việc với Vũ, hắn phát hiện ra một chuyện.
Những thứ ghi trên giấy không nói hết được một người có thể làm gì.
Vũ không có bảng thành tích đặc biệt.
Không có chức vụ cao ở nơi làm cũ.
Bằng cấp cũng không nổi bật.
Nhưng anh biết cách nhìn một đơn hàng.
Biết nhìn vào dòng tiền.
Biết đặt câu hỏi.
Biết khi nào cần tự quyết và khi nào phải báo lại.
Quan trọng nhất, anh biết mình không biết điều gì.
Lâm Minh bắt đầu suy nghĩ về cách tuyển người của công ty.
Một buổi sáng, hắn viết lên bảng:
TUYỂN NGƯỜI
Bên dưới là bốn dòng.
Bằng cấp.
Kinh nghiệm.
Khả năng làm việc.
Thái độ.
Lâm Minh nhìn bốn dòng chữ.
Sau đó hắn gạch chân hai chữ cuối.
Nam vừa kiểm tra hàng xong, đi ngang qua thấy vậy liền hỏi:
“Anh đang tuyển thêm người à?”
“Có thể.”
“Cần thêm người ở kho?”
“Chưa chắc.”
Nam ngạc nhiên.
“Thế tuyển làm gì?”
Lâm Minh chỉ vào bảng.
“Anh đang nghĩ xem sau này tuyển người thì phải nhìn vào cái gì.”
Nam cười.
“Em thấy có việc thì tuyển người làm việc đó.”
“Đúng.”
“Thế còn bằng cấp?”
Lâm Minh quay lại.
“Bằng cấp vẫn quan trọng.”
“Nhưng?”
“Nhưng không thể chỉ nhìn bằng cấp.”
Nam gật gù.
“Em hiểu.”
Lâm Minh nhìn lại bảng.
Hắn không muốn rơi vào một cực đoan khác.
Không phải cứ nói “bằng cấp không quan trọng” là đúng.
Một người có chuyên môn thì bằng cấp, chứng chỉ, quá trình đào tạo vẫn có giá trị.
Nhưng đối với một công việc cụ thể, điều quan trọng cuối cùng vẫn là:
Người đó có làm được việc hay không?
Vài ngày sau, công ty có nhu cầu tuyển thêm một nhân viên hành chính kiêm hỗ trợ kinh doanh.
Không phải vị trí lớn.
Công việc cũng không quá phức tạp.
Ghi đơn.
Theo dõi giấy tờ.
Gọi điện xác nhận.
Nhập số liệu.
Theo dõi công nợ.
Hỗ trợ khách hàng khi cần.
Lâm Minh nhờ Vũ cùng tham gia tuyển.
Vũ hỏi:
“Có yêu cầu bằng cấp cụ thể không?”
Lâm Minh suy nghĩ.
“Có.”
“Cao đẳng hay đại học?”
“Không bắt buộc.”
Vũ hơi bất ngờ.
“Thế yêu cầu gì?”
Lâm Minh đưa cho anh một tờ giấy.
Trên đó không có danh sách bằng cấp.
Chỉ có:
Đọc hiểu tốt.
Viết rõ ràng.
Tính toán cẩn thận.
Biết sử dụng máy tính.
Biết hỏi khi chưa hiểu.
Không giấu sai sót.
Có trách nhiệm với công việc được giao.
Vũ đọc xong.
“Anh muốn tuyển người như thế này?”
“Ừ.”
“Không yêu cầu đại học?”
“Không bắt buộc.”
Vũ gật đầu.
“Thế lúc phỏng vấn hỏi gì?”
Lâm Minh đáp:
“Không hỏi người ta thuộc bài được bao nhiêu.”
“Vậy hỏi gì?”
“Cho họ làm việc.”
Ngày phỏng vấn đầu tiên, có năm người đến.
Một người có bằng đại học.
Một người từng làm ở công ty lớn.
Một người mới tốt nghiệp.
Một người đã làm bán hàng vài năm.
Người cuối cùng là một cô gái tên Nguyễn Thu Hà, mới hơn hai mươi tuổi.
Hà ăn mặc giản dị.
Hồ sơ không có gì nổi bật.
Lâm Minh xem qua.
Trình độ trung cấp.
Từng làm ở một cửa hàng bán đồ gia dụng.
Không có kinh nghiệm văn phòng chính thức.
Nếu chỉ nhìn hồ sơ, cô không phải người nổi bật nhất.
Nhưng đến lượt Hà, Lâm Minh không hỏi:
“Em học trường nào?”
Hắn hỏi:
“Nếu khách gọi đến và nói đơn hàng của họ thiếu một sản phẩm, em sẽ làm gì?”
Hà trả lời:
“Em xin mã đơn hàng trước.”
“Sau đó?”
“Kiểm tra lại phiếu xuất hàng.”
“Nếu phiếu ghi đủ?”
“Kiểm tra lại người đóng hàng.”
“Nếu vẫn chưa xác định được?”
“Em báo khách là bên em đang kiểm tra, rồi hẹn thời gian trả lời cụ thể.”
Lâm Minh hỏi:
“Nếu khách đang rất tức giận?”
Hà im lặng vài giây.
“Em nghĩ trước hết không nên cãi với khách.”
“Vì sao?”
“Vì lúc đó chưa biết ai đúng ai sai.”
Lâm Minh hơi ngẩng đầu.
Hà nói tiếp:
“Nếu mình chưa kiểm tra mà đã nói khách sai thì sau này nếu công ty mình sai sẽ rất khó xử.”
Vũ ngồi bên cạnh không nói gì.
Lâm Minh hỏi tiếp:
“Nếu phát hiện công ty mình giao thiếu thật?”
“Xin lỗi khách.”
“Chỉ xin lỗi?”
“Không. Phải tìm cách giao bổ sung.”
“Nếu phải chịu thêm phí giao hàng?”
Hà suy nghĩ.
“Nếu lỗi do công ty thì công ty chịu.”
“Em có quyền quyết định không?”
“Em không biết hạn mức của công ty nên em sẽ báo người phụ trách.”
Lâm Minh gật đầu.
Câu trả lời không hoàn hảo.
Nhưng nó có một thứ hắn đang tìm.
Biết giới hạn của mình.
Buổi chiều, Lâm Minh xem lại năm bộ hồ sơ.
Nếu chấm theo bằng cấp, người đầu tiên đứng đầu.
Nếu chấm theo số năm kinh nghiệm, người thứ hai đứng đầu.
Nếu chấm theo cách nói chuyện tự tin, lại là một người khác.
Nhưng khi hắn ghi thêm một cột:
Khả năng xử lý tình huống thực tế
thứ tự lập tức thay đổi.
Vũ nhìn bảng.
“Anh định chọn Hà?”
“Có khả năng.”
“Nhưng cô ấy chưa từng làm văn phòng.”
“Đúng.”
“Phải đào tạo từ đầu.”
“Đúng.”
“Vậy tại sao vẫn chọn?”
Lâm Minh chỉ vào một dòng.
“Cô ấy biết hỏi trước khi tự ý làm.”
Vũ gật đầu.
“Còn một lý do nữa.”
“Gì?”
“Cô ấy không cố tỏ ra mình biết tất cả.”
Lâm Minh cười.
“Đúng.”
Hắn từng gặp nhiều người.
Có người nói rất hay.
Có người hồ sơ rất đẹp.
Có người vào phỏng vấn trả lời câu nào cũng rất chắc chắn.
Nhưng đôi khi người thực sự làm được việc lại là người dám nói:
“Tôi chưa biết, để tôi kiểm tra.”
Lâm Minh thay đổi luôn cách tuyển người.
Hắn viết thành một quy trình đơn giản.
Bước một: xem hồ sơ.
Không dùng hồ sơ để quyết định tuyển hay loại ngay.
Chỉ dùng để biết người đó đã đi qua những đâu.
Bước hai: phỏng vấn.
Không chỉ hỏi về quá khứ.
Hỏi cách họ suy nghĩ.
Bước ba: cho làm thử tình huống.
Một đơn hàng.
Một bảng số liệu.
Một cuộc gọi khách hàng.
Một vấn đề cần xử lý.
Bước bốn: kiểm tra thái độ.
Người đó có nhận sai không?
Có hỏi khi không hiểu không?
Có đổ lỗi cho người khác không?
Có giữ lời không?
Bước năm: thử việc.
Chỉ sau khi làm thật mới quyết định.
Lâm Minh viết thêm một câu ở cuối:
“Không tuyển người vì hồ sơ đẹp. Tuyển người vì phù hợp với công việc và có khả năng phát triển.”
Vũ đọc xong, nói:
“Cách này tốn thời gian hơn.”
“Đúng.”
“Nhưng có thể giảm tuyển nhầm.”
“Đúng.”
“Công ty mình nhỏ, một người tuyển nhầm có khi ảnh hưởng cả đội.”
Lâm Minh gật đầu.
Đó chính là điều hắn lo.
Một công ty lớn có thể có một bộ phận nhân sự riêng.
Có thể tuyển hàng chục người để rồi loại vài người.
Nhưng công ty của hắn hiện tại chỉ có vài người.
Một người không phù hợp có thể khiến cả nhóm mất thời gian.
Một người làm việc tốt lại có thể giúp cả nhóm nhẹ đi rất nhiều.
Vì vậy, tuyển người không thể chỉ nhìn vào việc người đó có gì.
Còn phải nhìn vào việc:
Người đó có thể cùng công ty làm được gì.
Một tuần thử việc của Hà bắt đầu.
Ngày đầu tiên, cô làm khá chậm.
Nhập đơn mất nhiều thời gian.
Kiểm tra số liệu cũng phải hỏi Vũ vài lần.
Nam còn nói nhỏ với Hùng:
“Chắc phải đào tạo lâu.”
Nhưng đến ngày thứ ba, Hà bắt đầu tự ghi lại những lỗi mình từng mắc.
Đến ngày thứ năm, cô chủ động làm một bảng theo dõi các đơn hàng đang chờ thanh toán.
Đến cuối tuần, cô đặt lên bàn Lâm Minh một tờ giấy.
“Em thấy phần công nợ hiện tại có thể thêm một cột.”
“Cột gì?”
“Người phụ trách liên hệ.”
Lâm Minh nhìn bảng.
“Để làm gì?”
“Nếu chỉ có ngày dự kiến thu tiền thì đến gần ngày đó vẫn phải hỏi lại ai đang theo dõi. Có tên người phụ trách thì dễ hơn.”
Lâm Minh nhìn cô.
Đó là một thay đổi rất nhỏ.
Nhưng chính những thay đổi nhỏ như vậy mới tạo thành hệ thống.
Hắn hỏi:
“Em tự nghĩ ra?”
“Dạ.”
“Có ảnh hưởng gì không?”
“Không. Chỉ thêm một cột.”
Lâm Minh gật đầu.
“Thêm đi.”
Hà cầm bảng quay lại bàn.
Vũ nhìn theo rồi cười.
“Có vẻ anh tuyển đúng người.”
Lâm Minh không trả lời ngay.
Hắn nhìn bốn người đang làm việc trong căn phòng nhỏ.
Nam ở kho.
Hùng chuẩn bị chuyến giao hàng.
Vũ xử lý đơn hàng.
Hà cập nhật công nợ.
Không ai trong số họ có một hồ sơ khiến người khác phải trầm trồ.
Nhưng mỗi người đang làm tốt một phần việc của mình.
Lâm Minh hiểu ra rằng từ nay, cách hắn tuyển người cũng phải thay đổi.
Bằng cấp có thể giúp một người bước qua cánh cửa.
Kinh nghiệm có thể giúp họ đi nhanh hơn.
Nhưng muốn đi cùng nhau lâu dài, vẫn phải nhìn vào năng lực, thái độ và trách nhiệm.
Hắn quay lại bảng tuyển dụng.
Gạch bỏ dòng:
“ƯU TIÊN HỒ SƠ ĐẸP.”
Thay bằng:
“NHÌN NGƯỜI — NHÌN VIỆC — NHÌN CÁCH HỌ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.”
Sau đó hắn viết thêm một câu cuối cùng.
“Tuyển đúng người quan trọng hơn tuyển người có lý lịch đẹp.”
Căn phòng vẫn nhỏ.
Công ty vẫn chưa lớn.
Nhưng Lâm Minh bắt đầu hiểu rằng thứ quyết định tương lai của một doanh nghiệp không chỉ là vốn.
Cũng không chỉ là sản phẩm.
Mà còn là những con người sẽ cùng nó lớn lên.
--=---
PLS FOLLOW KÊNH ĐỂ THEO DÕI CÁC CHƯƠNG TIẾP THEO…
---=---