Chương 116 — Một đêm nghiên cứu

Đêm xuống khá lâu.

Căn nhà đã yên tiếng.

Bố mẹ Lâm Minh đi ngủ từ trước. Chiếc tivi ngoài phòng khách cũng đã tắt. Chỉ còn ánh sáng từ màn hình máy tính hắt lên bức tường đối diện.

Lâm Minh ngồi một mình trước bàn.

Hôm nay hắn không muốn xem Bitcoin có bao nhiêu người đang bàn luận.

Cũng không muốn tìm xem người ta đang đánh giá nó thế nào.

Hắn muốn biết một chuyện khác.

Rốt cuộc thứ này hoạt động bằng cách nào?

Mấy ngày qua, hắn đã hiểu Bitcoin có thể được dùng để trao đổi.

Hiểu rằng người sở hữu nó phải giữ quyền kiểm soát thông tin cần thiết.

Hiểu rằng không có ngân hàng đứng giữa.

Nhưng hiểu những điều đó vẫn chưa đủ.

Một đồng tiền không có ngân hàng quản lý thì làm sao biết ai đang có tiền?

Nếu một người nói rằng mình có Bitcoin, ai xác nhận?

Nếu hắn gửi Bitcoin cho người khác, ai ghi nhận?

Nếu một người cố tình nói dối rằng mình chưa từng gửi tiền thì sao?

Những câu hỏi ấy cứ quay lại trong đầu hắn.

Lâm Minh kéo ghế ngồi sát hơn.

Mở từng trang thông tin.

Đêm nay, hắn quyết định không đọc lướt.

Điều đầu tiên khiến hắn chú ý là một khái niệm rất đơn giản.

Mạng lưới.

Bitcoin không tồn tại trong một chiếc máy tính duy nhất.

Nó dựa vào một mạng lưới những máy tính cùng tham gia.

Lâm Minh đọc đi đọc lại đoạn đó.

Hắn ngả người ra sau.

Nếu một ngân hàng có một hệ thống máy chủ riêng, ngân hàng có thể biết tài khoản nào có bao nhiêu tiền.

Nhưng Bitcoin lại không vận hành theo cách ấy.

Không có một căn phòng nào chứa một cuốn sổ cái duy nhất rồi bảo:

“Đây là số dư của tất cả mọi người.”

Thay vào đó, thông tin giao dịch được chia sẻ trong mạng lưới.

Lâm Minh nhíu mày.

Hắn lấy giấy ra.

Viết:

Ngân hàng: có nơi trung tâm xác nhận.

Bitcoin: mạng lưới cùng xác nhận.

Hắn nhìn hai dòng chữ.

“Vậy thì…”

Lâm Minh lẩm bẩm.

“Nếu không có trung tâm, làm sao mọi người thống nhất được?”

Đó mới là câu hỏi khó.

Hắn tiếp tục đọc.

Càng đọc, hắn càng nhận ra Bitcoin không đơn giản như cách người ta nói trên những diễn đàn nhỏ.

Có người chỉ nói:

“Tiền trên Internet.”

Nghe rất dễ hiểu.

Nhưng đằng sau câu nói ấy lại là cả một hệ thống.

Giao dịch.

Mạng ngang hàng.

Chữ ký điện tử.

Mật mã.

Các nút mạng.

Cơ chế xác nhận.

Chuỗi các khối dữ liệu.

Lâm Minh đọc đến đâu, ghi lại đến đó.

Hắn không cố học thuộc.

Hắn cố hiểu quan hệ giữa chúng.

Một giao dịch không đơn giản là:

“Minh gửi tiền cho Hạo.”

Nó phải có thông tin chứng minh rằng người thực hiện giao dịch thực sự có quyền sử dụng số Bitcoin đó.

Nói cách khác—

không cần một nhân viên ngân hàng đứng ra xác nhận, nhưng vẫn phải có cách chứng minh quyền sở hữu.

Lâm Minh ngồi thẳng người.

Hắn nhìn câu mình vừa viết.

Đó chính là điểm hắn đã bỏ qua trong những ngày đầu.

Bitcoin không loại bỏ việc xác nhận.

Nó tìm một cách khác để xác nhận.

“Ra là vậy…”

Hắn nói.

Không phải tiền không có người kiểm tra.

Mà là việc kiểm tra được đưa vào chính hệ thống.

Gần mười một giờ.

Lâm Minh vẫn chưa dừng lại.

Hắn chuyển sang tìm hiểu về chữ ký điện tử.

Đây là phần khiến hắn phải đọc chậm hơn.

Một người muốn thực hiện giao dịch phải chứng minh rằng mình có quyền đối với số Bitcoin tương ứng.

Nhưng bản thân thông tin bí mật ấy không thể tùy tiện đưa cho người khác.

Lâm Minh lập tức liên tưởng đến chuyện mình vừa trải qua.

Khóa.

Hắn nhìn chiếc USB đặt bên cạnh.

Đột nhiên hiểu sâu hơn một chút.

Mấy ngày trước hắn chỉ nghĩ:

“Mất khóa thì mất quyền truy cập.”

Bây giờ hắn bắt đầu hiểu vì sao.

Nếu hệ thống không có ngân hàng đứng giữa, thì thứ chứng minh quyền kiểm soát phải nằm ở chính người sở hữu.

Không có nhân viên nào có thể nói:

“Được rồi, tôi xác nhận anh là chủ tài khoản.”

Không có một quầy giao dịch nào để hắn mang giấy tờ đến.

Không có người nào có thể thay hắn ký.

Quyền kiểm soát nằm ở thông tin mà chỉ hắn nên biết.

Lâm Minh viết xuống:

Không cần tin một người. Phải tin vào cách hệ thống xác nhận.

Hắn đọc lại.

Câu này khiến hắn ngồi yên rất lâu.

Gần nửa đêm.

Ngoài đường đã vắng hơn.

Thỉnh thoảng mới có một chiếc xe máy chạy ngang qua.

Lâm Minh mở thêm một tài liệu khác.

Hắn bắt đầu tìm hiểu về thứ mà những người trên diễn đàn thường nhắc tới:

blockchain.

Ban đầu, hắn nghĩ đó chỉ là một cái tên kỹ thuật.

Nhưng càng đọc, hắn càng hiểu nó không đơn giản là một cơ sở dữ liệu.

Các giao dịch được tập hợp lại.

Những khối dữ liệu được nối với nhau.

Khối sau liên quan đến khối trước.

Một chuỗi hình thành theo thời gian.

Lâm Minh lấy bút vẽ.

Một ô vuông.

Sau đó một ô vuông khác.

Rồi ô thứ ba.

Hắn nối chúng lại.

Khối 1 → Khối 2 → Khối 3 → Khối 4

Hắn ngồi nhìn hình vẽ đơn sơ ấy.

Nếu một người muốn sửa lại dữ liệu cũ, vấn đề không chỉ nằm ở một dòng thông tin.

Sự thay đổi sẽ ảnh hưởng đến những thứ nối tiếp phía sau.

Hệ thống được thiết kế để việc sửa đổi lịch sử trở nên rất khó.

Lâm Minh không khỏi ngạc nhiên.

Hắn từng học máy tính.

Nhưng trước đây, khi nghĩ về dữ liệu, hắn thường nghĩ đến một cơ sở dữ liệu được lưu trên máy chủ.

Có bảng.

Có trường.

Có người quản trị.

Có quyền sửa.

Có quyền xóa.

Bitcoin lại đi theo một hướng khác.

Không phải hỏi:

“Ai là người quản trị dữ liệu?”

Mà là:

“Làm thế nào để cả mạng lưới cùng duy trì một lịch sử giao dịch mà không cần một ông chủ duy nhất?”

Lâm Minh đặt bút xuống.

Đây mới là thứ khiến hắn thực sự hứng thú.

Không phải giá.

Không phải chuyện làm giàu.

Mà là cách người ta giải một bài toán tưởng như không thể.

Một giờ sáng.

Lâm Minh vẫn chưa đi ngủ.

Hắn bắt đầu nối các ý lại.

Mạng lưới phân tán.

Giao dịch.

Chữ ký.

Xác nhận.

Các khối dữ liệu.

Chuỗi nối tiếp.

Mỗi thứ riêng lẻ đều có vẻ khó hiểu.

Nhưng khi đặt cạnh nhau, một bức tranh bắt đầu hiện ra.

Bitcoin không đơn giản là một loại tiền được đưa lên Internet.

Nó là một hệ thống được xây dựng để cho phép con người chuyển giá trị cho nhau mà không nhất thiết phải thông qua một trung tâm duy nhất.

Lâm Minh dựa lưng vào ghế.

Hắn không dám nói mình đã hiểu hết.

Thực tế là còn rất nhiều thứ hắn chưa hiểu.

Nhưng lần đầu tiên, hắn nhìn Bitcoin bằng một ánh mắt khác.

Trước đây, hắn nhìn nó từ phía người sử dụng.

Bây giờ hắn bắt đầu nhìn từ phía người xây dựng.

Và điều hắn nhìn thấy khiến hắn hơi kinh ngạc.

Đằng sau một thứ tưởng như rất đơn giản là một ý tưởng không hề đơn giản.

Hai giờ sáng.

Mắt Lâm Minh bắt đầu mỏi.

Hắn đứng dậy rót nước.

Khi quay lại, ánh mắt vô tình rơi xuống chiếc USB.

Hắn chợt cười.

Mấy ngày trước, hắn còn nghĩ việc lưu trữ Bitcoin chỉ là chuyện phụ.

Bây giờ hắn hiểu nó nằm ngay trong bản chất của hệ thống.

Nếu không có ngân hàng giữ hộ tài sản, thì người sở hữu phải tự giữ quyền kiểm soát.

Điều đó đem lại tự do.

Nhưng cũng đem lại trách nhiệm.

Không ai thay hắn làm việc ấy.

Không ai chịu trách nhiệm thay hắn.

Lâm Minh ngồi xuống.

Viết vào sổ:

Bitcoin trao cho người sở hữu quyền kiểm soát lớn hơn.

Nhưng quyền kiểm soát càng lớn, trách nhiệm càng lớn.

Hắn dừng lại.

Sau đó viết thêm:

Không hiểu công nghệ thì không thể hiểu hết giá trị của thứ mình đang giữ.

Hắn không cho rằng Bitcoin chắc chắn thành công.

Những nghi ngờ của hắn từ Chương 105 vẫn còn nguyên.

Có thể nó thất bại.

Có thể không đủ người sử dụng.

Có thể mạng lưới không phát triển như những người tạo ra nó kỳ vọng.

Nhưng ít nhất bây giờ hắn đã hiểu một điều.

Nếu Bitcoin thực sự có thể tồn tại lâu dài, thì lý do không thể chỉ là vì một nhóm người thích nó.

Phía sau nó phải có một hệ thống đủ vững để những người không quen biết nhau vẫn có thể cùng tham gia.

Đó mới là thứ đáng để nghiên cứu.

Gần ba giờ sáng.

Lâm Minh đóng từng trang tài liệu.

Màn hình máy tính vẫn sáng.

Trên bàn là vài tờ giấy kín chữ.

Có những sơ đồ rất đơn giản.

Có những dòng bị gạch đi.

Có những câu hỏi hắn vẫn chưa trả lời được.

Hắn gom chúng lại.

Không phải kiến thức hoàn chỉnh.

Chỉ là những mảnh đầu tiên.

Nhưng lần đầu tiên, những mảnh ấy đã bắt đầu ghép thành một hình dạng.

Lâm Minh nhìn đồng hồ.

“Ngủ thôi.”

Hắn tắt máy.

Căn phòng chìm vào bóng tối.

Trước khi đứng dậy, hắn nhìn chiếc USB lần cuối.

Hôm qua hắn nhìn nó như một vật để cất giữ tài sản.

Hôm nay hắn nhìn nó như một lời nhắc nhở.

Bitcoin không chỉ là một con số.

Phía sau con số ấy là công nghệ.

Là một mạng lưới.

Là những quy tắc mà hắn còn phải tiếp tục học.

Và nếu muốn giữ thứ này trong nhiều năm, hắn không thể chỉ biết rằng nó có thể đáng giá.

Hắn phải hiểu vì sao nó có thể có giá trị.

Lâm Minh tắt đèn.

Đêm ấy, hắn ngủ muộn hơn mọi ngày.

Nhưng trong đầu hắn không còn chỉ có câu hỏi:

“Bitcoin sau này sẽ đáng bao nhiêu tiền?”

Mà xuất hiện một câu hỏi sâu hơn:

“Nếu không có một ngân hàng đứng giữa, vì sao cả một mạng lưới con người lại có thể cùng tin rằng một giao dịch là có thật?”

Và hắn biết—

Đêm nay hắn mới chỉ bắt đầu tìm câu trả lời.

--=---

PLS FOLLOW KÊNH ĐỂ THEO DÕI CÁC CHƯƠNG TIẾP THEO…

---=---