Chương 48 — Công nghệ phía sau đồng tiền
Lâm Minh nhanh chóng nhận ra một vấn đề.
Muốn hiểu Bitcoin, không thể chỉ nhìn vào chữ tiền.
Nếu chỉ quan tâm nó sẽ tăng giá bao nhiêu, hắn chẳng khác gì một người đứng ngoài cửa nhìn thấy một chiếc xe chạy nhanh rồi chỉ hỏi nó bán được bao nhiêu tiền.
Hắn muốn biết bên trong có gì.
Vì vậy, những ngày tiếp theo, hắn bắt đầu đọc về công nghệ.
Không đọc tất cả.
Cũng không cố biến mình thành chuyên gia mật mã chỉ trong vài tuần.
Hắn chọn những thứ mình có thể hiểu.
Mạng ngang hàng.
Blockchain.
Cơ chế xác nhận giao dịch.
Bằng chứng công việc.
Ba chữ cuối khiến hắn phải dừng lại khá lâu.
Lâm Minh từng học máy tính từ nhiều năm trước.
Những khái niệm về mạng và cơ sở dữ liệu không hoàn toàn xa lạ.
Nhưng Bitcoin lại kết hợp chúng theo một cách khác.
Hắn bắt đầu từ mạng ngang hàng.
Trong mô hình quen thuộc, người dùng thường kết nối đến một máy chủ.
Máy chủ giữ dữ liệu.
Máy chủ xử lý yêu cầu.
Máy chủ quyết định thứ gì đúng.
Nhưng mạng ngang hàng lại khác.
Các máy tính tham gia có thể kết nối trực tiếp với nhau.
Không nhất thiết phải có một trung tâm duy nhất đứng giữa.
Lâm Minh ngồi trước màn hình, tự lẩm bẩm:
“Không có ông chủ trung tâm.”
Nhưng ngay lập tức hắn nhận ra một câu hỏi khác.
“Thế ai quyết định cái gì đúng?”
Đây mới là điểm khó.
Nếu một người nói mình đã trả tiền...
Một người khác nói chưa nhận...
Ai xác nhận?
Nếu một khoản tiền bị sử dụng hai lần thì sao?
Nếu có người cố tình gian lận thì sao?
Lâm Minh quay lại đọc tài liệu.
Bitcoin không giải quyết vấn đề bằng cách chọn một ngân hàng mới.
Nó tìm cách để các máy tính trong mạng cùng duy trì một lịch sử giao dịch chung.
Hắn lấy giấy.
Vẽ những vòng tròn nhỏ.
A.
B.
C.
D.
Sau đó nối chúng lại.
Không có một vòng tròn nào nằm chính giữa.
Hắn nhìn hình vẽ.
“À...”
Hắn bắt đầu hiểu ý tưởng.
Không phải tin vào một người.
Mà là xây dựng một cơ chế để những người không nhất thiết phải tin nhau vẫn có thể cùng sử dụng một hệ thống.
Đến phần blockchain, Lâm Minh càng chú ý.
Hắn đã nghe từ này vô số lần trong kiếp trước.
Nhưng trước đây, nó chỉ là một thuật ngữ.
Bây giờ hắn mới thực sự ngồi xuống tìm hiểu.
Các giao dịch được gom lại thành từng khối.
Các khối nối tiếp nhau thành một chuỗi.
Mỗi khối liên hệ với khối trước.
Nếu ai đó muốn sửa lịch sử đã ghi...
việc đó không còn đơn giản.
Lâm Minh viết vào sổ:
Blockchain = một lịch sử giao dịch được nối thành chuỗi, khiến việc sửa đổi quá khứ trở nên rất khó.
Hắn đọc lại.
Không phải định nghĩa học thuật.
Nhưng đủ để hắn hiểu bản chất ban đầu.
Điều thú vị nhất không phải cái tên blockchain.
Mà là ý tưởng phía sau.
Làm sao để một mạng lưới những người không quen biết nhau có thể cùng thống nhất về một lịch sử giao dịch?
Lâm Minh nhận ra câu hỏi này quan trọng hơn cả việc Bitcoin có giá bao nhiêu.
Hắn chuyển sang tìm hiểu bằng chứng công việc.
Phần này khó hơn.
Nhưng với nền tảng máy tính, hắn vẫn có thể hình dung được một phần.
Hệ thống yêu cầu máy tính thực hiện một lượng tính toán nhất định.
Không phải để tạo ra tiền theo kiểu đơn giản.
Mà để khiến việc thêm dữ liệu vào chuỗi trở nên tốn công.
Nếu muốn gian lận...
không chỉ cần sửa một dòng.
Mà phải đối mặt với toàn bộ cơ chế khiến việc giả mạo trở nên cực kỳ khó khăn.
Lâm Minh dựa lưng vào ghế.
Hắn bắt đầu thấy Bitcoin thú vị hơn nhiều so với một món tài sản.
Nó là một thí nghiệm công nghệ.
Một thí nghiệm về tiền.
Một thí nghiệm về niềm tin.
Một thí nghiệm về việc liệu con người có thể duy trì một hệ thống giá trị mà không cần một trung tâm duy nhất hay không.
Nhưng hắn cũng không tự tâng bốc mình.
Có những phần hắn vẫn chưa hiểu.
Những thuật toán mật mã sâu hơn hắn chưa đủ khả năng phân tích.
Những chi tiết triển khai phần mềm hắn cần phải đọc thêm.
Lâm Minh không cố ép mình hiểu tất cả.
Hắn ghi rõ:
Đã hiểu bản chất.
Chưa hiểu sâu kỹ thuật.
Hai việc khác nhau.
Buổi tối, Trần Hạo đến.
Cậu nhìn những sơ đồ trên giấy.
“Đây là gì?”
“Bitcoin.”
“Nhìn giống mạng điện.”
Lâm Minh bật cười.
“Đại khái.”
Trần Hạo ngồi xuống.
“Thế nó tạo tiền kiểu gì?”
Lâm Minh suy nghĩ một chút.
“Không đơn giản là tạo tiền.”
“Thế?”
“Có một cơ chế để những người tham gia mạng thực hiện việc xác nhận và ghi nhận giao dịch. Một phần phần thưởng gắn với quá trình đó.”
Trần Hạo càng nghe càng khó hiểu.
“Có cần biết không?”
“Có.”
“Để mua à?”
“Không.”
“Thế để làm gì?”
Lâm Minh nhìn màn hình.
“Để nếu một ngày tao bỏ tiền vào nó, tao biết mình đang bỏ tiền vào cái gì.”
Trần Hạo im lặng vài giây.
“Nghe hợp lý.”
Hai người không nói thêm.
Lâm Minh tiếp tục đọc.
Càng đọc, hắn càng nhận ra công nghệ này không phải thứ thần kỳ.
Nó có giới hạn.
Có chi phí.
Có những vấn đề cần giải quyết.
Có những điểm có thể thất bại.
Nhưng chính vì vậy nó mới đáng để nghiên cứu.
Một thứ không cần ai tin tưởng tuyệt đối.
Chỉ cần cơ chế của nó đủ tốt để những người tham gia chấp nhận.
Lâm Minh ghi thêm một dòng:
“Đừng gọi Bitcoin là tiền trước khi hiểu hệ thống khiến nó có thể hoạt động.”
Hắn nhìn câu đó.
Rồi sửa lại.
“Ít nhất phải hiểu hệ thống trước khi quyết định đặt tiền vào nó.”
Đúng hơn.
Hắn không cần trở thành nhà mật mã.
Không cần tự viết lại toàn bộ Bitcoin.
Càng không cần hiểu từng dòng mã.
Hắn chỉ cần đủ hiểu để đánh giá:
Nó hoạt động như thế nào.
Điểm mạnh ở đâu.
Điểm yếu ở đâu.
Và tại sao lại có người tin rằng nó có thể tồn tại.
Đến khuya, Lâm Minh đóng máy.
Trên bàn là một đống giấy đầy sơ đồ.
Mạng ngang hàng.
Các nút mạng.
Giao dịch.
Khối.
Chuỗi.
Bằng chứng công việc.
Tất cả vẫn còn rất sơ khai.
Nhưng trong đầu hắn đã hình thành một bức tranh.
Bitcoin không phải một đồng tiền tự nhiên xuất hiện trên Internet.
Đằng sau nó là cả một hệ thống công nghệ.
Và giá trị tương lai mà hắn nhớ...
nếu thật sự xảy ra...
sẽ không chỉ đến từ một con số được viết trên màn hình.
Nó phải bắt đầu từ việc hệ thống này sống được.
Lâm Minh khép cuốn sổ.
Hắn đã hiểu thêm một chút.
Chưa đủ.
Nhưng đủ để tiếp tục.
Và hắn biết mình sẽ còn phải học rất nhiều.
Bởi nếu một ngày Bitcoin thật sự trở thành thứ mà ký ức nói...
thì thứ hắn đang nhìn thấy hôm nay chính là phần móng nhỏ bé của một tòa nhà mà tương lai sẽ xây lên.
--=--
Mời các đạo hữu hãy FOLLOW KÊNH để tại hạ có động lực sáng tác nhiều tác phẩm hay cho các đạo hữu thưởng thức.
--===--