Chương 170 — Bài học về dòng tiền
Sáng thứ Hai, Lâm Minh mở sổ kế toán trước khi mở cửa kho.
Hắn ngồi một mình bên chiếc bàn nhỏ.
Trên mặt bàn là ba quyển sổ.
Một quyển ghi hàng nhập.
Một quyển ghi hàng bán.
Một quyển ghi tiền.
Trước đây, hắn thường xem quyển thứ hai trước.
Bán được bao nhiêu.
Doanh thu hôm nay bao nhiêu.
Tháng này tăng bao nhiêu phần trăm.
Những con số ấy luôn khiến hắn có cảm giác công việc đang tiến lên.
Nhưng sau mấy ngày hàng nằm trong kho, hắn bắt đầu nhìn quyển sổ thứ ba lâu hơn.
Tiền đang ở đâu?
Đó mới là câu hỏi hắn muốn trả lời.
Lâm Minh lấy một tờ giấy trắng.
Hắn viết ở giữa:
DOANH THU ≠ TIỀN CÓ THỂ DÙNG
Hắn ngồi nhìn dòng chữ.
Rồi bắt đầu lấy ví dụ bằng chính cửa hàng của mình.
Một khách mua một lượng hàng lớn.
Doanh thu ghi nhận rất đẹp.
Nhưng trước khi giao hàng, hắn phải bỏ tiền ra nhập hàng.
Tiền từ tài khoản đi trước.
Hàng đi vào kho.
Sau đó hàng được giao cho khách.
Nếu khách thanh toán ngay, tiền quay trở lại khá nhanh.
Nhưng nếu khách thanh toán sau vài ngày, thậm chí vài tuần, thì trong khoảng thời gian đó, tiền của hắn đang ở đâu?
Không còn trong tài khoản.
Cũng không còn là hàng.
Nó đang nằm ở khoản phải thu từ khách hàng.
Lâm Minh viết:
Tiền ra trước.
Tiền vào sau.
Khoảng cách giữa hai thời điểm ấy chính là thứ trước đây hắn chưa thực sự hiểu.
Hắn mở lại những con số của đơn hàng lớn.
Doanh thu.
Chi phí hàng hóa.
Vận chuyển.
Các khoản phát sinh.
Lợi nhuận.
Nếu chỉ nhìn vào doanh thu, cửa hàng đang phát triển rất tốt.
Nếu nhìn vào lợi nhuận, hắn cũng có thể vui.
Nhưng nếu nhìn vào thời điểm tiền thực sự ra khỏi túi và thời điểm tiền quay trở lại, câu chuyện hoàn toàn khác.
Có những khoản tiền đã chi.
Có những khoản tiền đang nằm trong hàng.
Có những khoản tiền đã bán nhưng chưa thu.
Chỉ phần còn lại mới thật sự là tiền có thể dùng ngay.
Lâm Minh ngả người ra ghế.
Hắn bật cười.
— Cuối cùng cũng hiểu.
Không phải hiểu một khái niệm trong sách.
Mà hiểu bằng chính tiền của mình.
Hùng bước vào.
— Anh Minh, hôm nay có nhập hàng không?
Lâm Minh lắc đầu.
— Chưa.
— Hết hàng thì sao?
— Loại nào gần hết mới tính.
Hùng nhìn bảng hàng.
— Mấy hôm trước mình bán được nhiều mà.
— Bán được nhiều là một chuyện.
Lâm Minh chỉ vào quyển sổ tiền.
— Có tiền để nhập lại là chuyện khác.
Hùng gật đầu.
Lần này cậu không hỏi thêm.
Có lẽ chính Hùng cũng đã bắt đầu nhìn công việc khác trước.
Một kho hàng đầy không nhất thiết là tốt.
Một kho hàng trống cũng không nhất thiết là xấu.
Điều quan trọng là hàng trong kho phải phù hợp với lượng tiền mà cửa hàng có thể chịu được.
Buổi trưa, Lâm Minh gọi cho Trần Hạo.
— Hạo, cậu có rảnh không?
— Có chuyện gì?
— Sang đây nói chuyện.
Hạo đến sau đó không lâu.
Lâm Minh đưa cho Hạo một tờ giấy.
Trên đó hắn vẽ mấy mũi tên:
Tiền → Hàng → Bán hàng → Thu tiền → Tiền.
Hạo nhìn một lúc.
— Vòng tròn?
— Ừ.
— Có gì mới?
— Mình trước đây chỉ nhìn đoạn giữa.
— Đoạn nào?
— Hàng bán được.
Lâm Minh chỉ vào mũi tên cuối.
— Nhưng đoạn này mới quyết định mình có tiếp tục chạy được hay không.
Hạo suy nghĩ.
— Nếu bán được mà chưa thu tiền thì sao?
— Dòng tiền bị chậm.
— Nếu thu được tiền nhưng nhập hàng quá nhiều?
— Tiền lại nằm trong kho.
— Nếu hàng bán chậm?
— Vốn quay chậm.
Hạo nhìn hắn.
— Thế cuối cùng cậu muốn nói gì?
Lâm Minh cười.
— Muốn kiếm được tiền thì chưa đủ. Phải giữ cho tiền quay được.
Hạo gật gù.
— Nghe giống làm ăn thật rồi đấy.
Lâm Minh không đáp.
Hắn biết mình mới chỉ chạm vào phần đầu tiên.
Chiều hôm ấy, Lâm Minh lập một bảng mới.
Không còn chỉ ghi doanh thu và lợi nhuận.
Hắn thêm:
Tiền đầu kỳ.
Tiền thu vào.
Tiền chi ra.
Tiền cuối kỳ.
Tiền nằm trong hàng.
Tiền khách còn nợ.
Nhìn bảng, hắn thấy rõ hơn rất nhiều.
Có những ngày doanh thu cao nhưng tiền cuối ngày không tăng tương ứng.
Có những ngày doanh thu thấp nhưng tiền mặt lại tăng vì thu được tiền của những đơn hàng trước.
Hai ngày nhìn bề ngoài hoàn toàn khác nhau.
Nhưng nếu chỉ nhìn doanh thu, hắn sẽ không hiểu tại sao.
Bây giờ thì hiểu.
Doanh thu nói cho hắn biết mình đã bán được bao nhiêu.
Dòng tiền nói cho hắn biết mình còn bao nhiêu sức để tiếp tục.
Lâm Minh viết câu ấy thật chậm.
Rồi gạch chân.
Buổi tối, hắn nói chuyện với cha.
Cha đang sửa lại một món đồ trong nhà.
Lâm Minh hỏi:
— Bố, trước đây bố làm ăn có bao giờ gặp cảnh bán được hàng mà vẫn thiếu tiền không?
Cha cười.
— Có chứ.
— Vì sao?
— Vì người ta mua chịu.
Lâm Minh im lặng.
Cha nói tiếp:
— Có khi hàng bán hết rồi mà tiền chưa về. Trong lúc đó vẫn phải trả tiền lấy hàng mới.
— Vậy làm sao?
— Xoay.
— Xoay thế nào?
— Có bao nhiêu làm bấy nhiêu. Không để nợ vượt quá khả năng trả. Và phải biết tiền của mình đang nằm ở đâu.
Lâm Minh gật đầu.
Câu cuối khiến hắn nhớ đến những ngày vừa qua.
Cha không dùng thuật ngữ phức tạp.
Nhưng bản chất lại rất rõ.
Tiền phải biết nó đang ở đâu.
Đêm xuống.
Lâm Minh trở lại bàn học.
Hắn không chỉ làm bài tập của trường.
Bên cạnh sách giáo khoa là quyển sổ kinh doanh.
Hắn bắt đầu đặt ra vài nguyên tắc.
Một. Không lấy doanh thu làm thước đo duy nhất.
Hai. Không coi lợi nhuận trên giấy là tiền mặt.
Ba. Theo dõi tiền vào và tiền ra.
Bốn. Không để hàng tồn vượt quá khả năng của mình.
Năm. Không dùng toàn bộ tiền mặt để nhập hàng.
Hắn dừng bút.
Sau đó thêm dòng thứ sáu:
Luôn giữ một khoản tiền có thể sử dụng khi có việc bất ngờ.
Lâm Minh nhìn danh sách.
Không có nguyên tắc nào cao siêu.
Nhưng tất cả đều được viết bằng những gì hắn vừa trải qua.
Một tuần sau, tình hình bắt đầu dễ thở hơn.
Số hàng tồn giảm dần.
Một số khách cũ quay lại.
Tiền từ các đơn hàng trước lần lượt về.
Lâm Minh không vội nhập lại như trước.
Hắn chia từng khoản tiền nhận được.
Một phần để quay vòng.
Một phần giữ lại.
Một phần dành cho các khoản phải trả.
Một phần tiếp tục nằm trong quỹ dự phòng.
Mỗi lần định nhập thêm, hắn lại nhìn bảng dòng tiền.
Không còn hỏi:
“Mình có thể mua bao nhiêu?”
Mà hỏi:
“Mình mua xong còn lại bao nhiêu?”
Sự khác nhau giữa hai câu hỏi tưởng như rất nhỏ.
Nhưng nó khiến quyết định thay đổi hoàn toàn.
Một buổi chiều, Hùng báo:
— Anh Minh, khách hỏi loại hàng kia. Mình còn không?
Lâm Minh kiểm tra.
— Còn.
— Nhập thêm nhé?
Lâm Minh nhìn số lượng tồn.
— Bán nốt số này trước.
— Nhưng khách đang hỏi.
— Nếu khách đặt chắc chắn thì nhập theo đơn. Nếu chỉ hỏi thì chưa.
Hùng gật đầu.
Lâm Minh nhìn theo cậu.
Hắn nhận ra mình đang dần thay đổi cách vận hành cửa hàng.
Trước đây hắn thường chuẩn bị hàng để chờ khách.
Bây giờ hắn bắt đầu cố gắng để lượng hàng phù hợp với nhu cầu thực tế.
Không phải lúc nào cũng đúng.
Nhưng ít nhất hắn đã biết phải đo cái gì.
Tối hôm đó, Trần Hạo lại sang.
Hạo hỏi:
— Cậu còn sợ hàng tồn không?
Lâm Minh suy nghĩ.
— Không.
— Hết sợ rồi?
— Không phải.
Hắn cười.
— Biết sợ đúng chỗ.
Hạo bật cười.
— Câu này được.
Lâm Minh nhìn ra ngoài cửa.
— Hàng tồn không phải kẻ thù.
— Thế cái gì mới là kẻ thù?
Lâm Minh đáp:
— Không biết nó đang làm gì với tiền của mình.
Hạo im lặng.
Lâm Minh nói tiếp:
— Có hàng để bán là tốt. Nhưng nếu hàng nằm quá lâu, nó biến thành tiền bị khóa. Mình phải biết chấp nhận mức nào.
Hạo gật đầu.
Hai người không tranh luận.
Bởi vì lần này, họ đều hiểu bài học giống nhau.
Đêm khuya.
Lâm Minh đóng sổ.
Trên trang cuối, hắn viết:
Doanh thu lớn không đồng nghĩa có tiền.
Bên dưới:
Lợi nhuận lớn cũng không đồng nghĩa có tiền ngay.
Rồi thêm một dòng:
Tiền phải đi qua một vòng hoàn chỉnh thì mình mới thực sự cảm nhận được sức mạnh của nó.
Hắn ngừng lại.
Suy nghĩ một lúc, rồi viết câu cuối cùng.
Doanh thu làm mình vui.
Dòng tiền giúp mình sống sót.
Lâm Minh khép sổ.
Ngoài kia, Hà Nội vẫn ồn ào như mọi ngày.
Ngày mai hắn vẫn phải đến trường.
Kho hàng vẫn còn vài thùng chưa bán.
Khách vẫn sẽ hỏi giá.
Nhà cung cấp vẫn sẽ gọi.
Và cửa hàng nhỏ của hắn vẫn phải tiếp tục chạy.
Nhưng từ hôm nay, hắn đã có thêm một cách nhìn khác.
Không còn chỉ nhìn xem hôm nay bán được bao nhiêu.
Hắn sẽ nhìn xem:
Tiền đi đâu.
Bao giờ trở lại.
Và khi nó chưa trở lại, mình còn đủ sức để tiếp tục hay không.
Đó là bài học đầu tiên thật sự về dòng tiền mà một đơn hàng lớn đã dạy hắn.
Và Lâm Minh biết—
Trong kinh doanh, có những bài học không cần trả học phí bằng tiền.
Nhưng bài học này thì có.
Hắn vừa trả xong.
--=---
PLS FOLLOW KÊNH ĐỂ THEO DÕI CÁC CHƯƠNG TIẾP THEO…
---=---