Chương 214 — Sai người
Sau chuyện của Trần Quốc Khải, Lâm Minh càng chú ý đến việc tuyển người.
Hắn không còn nhìn một bộ hồ sơ rồi lập tức nghĩ người này tốt hay người kia kém.
Hắn muốn nhìn cách họ làm việc.
Muốn biết họ có thực sự hiểu công việc hay không.
Muốn biết khi gặp vấn đề, họ sẽ xử lý thế nào.
Nhưng dù đã cẩn thận hơn, Lâm Minh vẫn nhanh chóng nhận ra một sự thật khác.
Cẩn thận không có nghĩa là sẽ không tuyển sai người.
Có những người phải làm thật một thời gian mới bộc lộ vấn đề.
Và khi đó, cái giá của việc tuyển sai không còn nằm trên một tờ hồ sơ.
Nó nằm trong tiền hàng.
Trong khách hàng.
Trong thời gian của cả nhóm.
Thậm chí trong uy tín mà công ty mất nhiều tháng mới xây dựng được.
Người đầu tiên khiến Lâm Minh nhận ra điều đó là một nhân viên giao nhận tên Tuấn.
Tuấn được tuyển vào sau khi công ty bắt đầu có nhiều đơn hàng hơn.
Công việc của anh ta khá rõ ràng.
Nhận hàng.
Kiểm tra số lượng.
Giao cho khách.
Lấy xác nhận.
Thu tiền nếu đơn hàng yêu cầu thanh toán khi nhận.
Sau đó nộp lại đầy đủ cho công ty.
Lúc phỏng vấn, Tuấn nói chuyện rất thật thà.
Anh ta từng làm giao hàng cho một cửa hàng khác.
Có kinh nghiệm đường sá.
Biết cách nói chuyện với khách.
Không đòi hỏi mức lương quá cao.
Vũ đã kiểm tra thử một số tình huống.
Tuấn đều trả lời ổn.
Lâm Minh đồng ý nhận.
Hắn nghĩ đây là một vị trí không quá khó.
Chỉ cần cẩn thận là được.
Nhưng hắn đã đánh giá thấp một chuyện.
Một công việc đơn giản không có nghĩa là hậu quả của sai sót cũng nhỏ.
Sai lầm đầu tiên xảy ra vào tuần thứ hai.
Một đơn hàng gồm mười kiện hàng.
Trước khi rời kho, Nam đã kiểm tra đủ.
Tuấn nhận hàng.
Nhưng khi giao đến khách, khách báo thiếu một kiện.
Tuấn gọi về.
“Anh Minh, khách nói thiếu hàng.”
Lâm Minh hỏi:
“Em kiểm tra lại xe chưa?”
“Em kiểm tra rồi.”
“Có chắc không?”
“Chắc.”
Lâm Minh bảo Nam kiểm tra phiếu xuất.
Đủ mười kiện.
Hắn hỏi Tuấn:
“Lúc nhận hàng có ký xác nhận không?”
“Có.”
“Phiếu ghi mấy kiện?”
“Mười.”
“Khách nhận mấy kiện?”
“Chín.”
Lâm Minh im lặng.
Hắn gọi lại cho khách.
Sau khi kiểm tra, đúng là chỉ có chín kiện được giao.
Một kiện không biết đã ở đâu.
Cuối cùng, công ty phải gửi bổ sung.
Không mất nhiều tiền.
Nhưng mất thời gian.
Khách hàng phải chờ.
Tuấn bị nhắc nhở.
Lâm Minh cũng cho rằng đây chỉ là một sai sót.
Hắn không làm lớn chuyện.
Lần thứ hai xảy ra gần một tháng sau.
Tuấn thu tiền của một khách hàng.
Số tiền không lớn.
Khách đưa đủ.
Nhưng cuối ngày Tuấn không nộp lại ngay.
Anh ta nói:
“Em để trong túi, mai em mang lên.”
Lâm Minh nhìn anh ta.
“Vì sao không nộp hôm nay?”
“Muộn quá rồi.”
“Bao nhiêu tiền?”
“Khoảng mấy triệu.”
Lâm Minh không vui.
“Tiền của công ty thì phải nộp theo quy định.”
Tuấn giải thích:
“Em nghĩ để một đêm cũng không sao.”
Lâm Minh không tranh luận.
Hắn chỉ nói:
“Từ giờ không làm vậy nữa.”
Tuấn gật đầu.
“Vâng.”
Lâm Minh ghi thêm một quy định.
Tiền thu hộ phải được đối chiếu và nộp trong ngày hoặc theo thời hạn đã quy định.
Hắn nghĩ vấn đề đã được giải quyết.
Nhưng lần này hắn đã bỏ qua một dấu hiệu.
Tuấn không thiếu trung thực.
Nhưng anh ta không có cảm giác đủ mạnh về trách nhiệm đối với tiền của người khác.
Đó là hai chuyện khác nhau.
Một buổi chiều, sự việc lớn hơn xảy ra.
Tuấn được giao một đơn hàng của khách doanh nghiệp.
Hàng trị giá gần mười triệu đồng.
Khách đã thỏa thuận thanh toán sau khi nhận hàng.
Theo quy trình, Tuấn phải giao đủ hàng, lấy xác nhận rồi báo về công ty.
Nhưng hôm đó khách không có người nhận hàng đúng giờ.
Tuấn gọi về cho Lâm Minh.
“Khách bảo để hàng lại chỗ bảo vệ.”
Lâm Minh hỏi:
“Có người được khách chỉ định nhận không?”
“Bảo vệ nói cứ để lại.”
“Không được.”
Lâm Minh trả lời ngay.
“Chờ người nhận hoặc gọi lại khách.”
Tuấn nói:
“Nhưng em còn phải đi giao đơn khác.”
“Vậy chờ khách xác nhận.”
Tuấn im lặng.
“Được.”
Nhưng cuối cùng anh ta vẫn để hàng lại.
Không có chữ ký của người nhận.
Không có xác nhận của khách.
Chỉ có một lời nói của người bảo vệ.
Đến tối, khách gọi.
Họ không nhận đủ hàng.
Một phần hàng đã được chuyển sang khu khác.
Không ai xác định được chính xác số lượng.
Lâm Minh phải cho người quay lại kiểm tra.
Cả buổi tối bị kéo vào một chuyện đáng lẽ có thể tránh được.
Cuối cùng hàng không mất.
Nhưng công ty phải chịu thêm chi phí vận chuyển.
Khách hàng rất không hài lòng.
Và điều khiến Lâm Minh khó chịu nhất không phải số tiền đó.
Mà là khi hỏi Tuấn:
“Anh đã biết quy định rồi, tại sao vẫn giao hàng?”
Tuấn trả lời:
“Em nghĩ chắc không sao.”
Lâm Minh nhìn anh ta.
Ba chữ ấy làm hắn im lặng rất lâu.
“Em nghĩ chắc không sao.”
Một câu nói có thể khiến một công ty nhỏ trả giá rất đắt.
Tối hôm đó, Lâm Minh ngồi lại trong văn phòng.
Vũ vẫn còn ở đó.
Hà cũng đang hoàn tất bảng công nợ.
Lâm Minh nói:
“Anh thấy thế nào?”
Vũ hiểu hắn đang nói về chuyện gì.
“Tuấn không phải người xấu.”
“Ừ.”
“Nhưng không phù hợp.”
Lâm Minh gật đầu.
“Anh cũng nghĩ vậy.”
Vũ nhìn hắn.
“Có phải lúc tuyển mình đã bỏ sót không?”
Lâm Minh không trả lời ngay.
Một lúc sau hắn nói:
“Có.”
“Bỏ sót cái gì?”
“Trách nhiệm.”
Vũ im lặng.
Lâm Minh nói tiếp:
“Lúc tuyển, chúng ta kiểm tra khả năng giao hàng. Kiểm tra kinh nghiệm. Kiểm tra cách nói chuyện.”
“Nhưng chưa kiểm tra đủ xem anh ta có hiểu hậu quả của việc mình làm hay không.”
Vũ gật đầu.
Lâm Minh nhìn bảng công việc.
“Chúng ta cứ nghĩ tuyển sai thì cùng lắm mất tiền lương một tháng.”
“Nhưng không phải.”
Hắn chỉ vào mấy dòng trên bảng.
“Một người giao sai hàng.”
“Khách mất niềm tin.”
“Người khác phải xử lý.”
“Xe phải quay lại.”
“Công ty mất thêm chi phí.”
“Công việc khác bị chậm.”
“Và quan trọng nhất là cả đội phải dành thời gian sửa một lỗi không đáng có.”
Vũ nói:
“Đó mới là chi phí thật.”
Lâm Minh gật đầu.
Ngày hôm sau, hắn gọi Tuấn lên.
Lâm Minh không mắng.
Cũng không nói những lời nặng nề.
Hắn chỉ hỏi:
“Em có nghĩ mình phù hợp với công việc này không?”
Tuấn ngồi im.
Một lúc sau mới nói:
“Em nghĩ là có.”
“Vậy tại sao em nhiều lần làm khác quy trình?”
“Em nghĩ những việc đó không nghiêm trọng.”
Lâm Minh nhìn anh ta.
“Đúng.”
“Có những việc không nghiêm trọng.”
“Nhưng em không phải người quyết định việc đó có nghiêm trọng hay không.”
Tuấn im lặng.
Lâm Minh nói:
“Khi em cầm hàng của công ty, em không chỉ cầm một kiện hàng.”
“Khi em cầm tiền của khách, em không chỉ cầm tiền.”
“Em đang cầm trách nhiệm của công ty.”
“Nếu em tự quyết định rằng một quy định nào đó không cần thiết, thì em đang lấy uy tín của cả công ty để đánh cược.”
Tuấn cúi đầu.
“Em hiểu.”
Lâm Minh nói:
“Anh tin em không cố ý làm sai.”
“Nhưng công việc này cần một người có thói quen cẩn thận hơn.”
Sau đó hắn quyết định cho Tuấn nghỉ.
Không phải vì một lỗi duy nhất.
Mà vì những lỗi trước đó đã cho thấy đây là một vấn đề về cách làm việc.
Sau khi Tuấn rời đi, Lâm Minh ngồi một mình.
Hắn không vui.
Tuyển một người rồi cho nghỉ không phải chuyện đáng tự hào.
Công ty đã mất thời gian đào tạo.
Mất thời gian sắp xếp công việc.
Lại phải tìm người mới.
Nhưng nếu giữ một người không phù hợp chỉ vì ngại tuyển lại, cái giá có thể còn lớn hơn.
Hắn mở cuốn sổ tuyển dụng.
Ở trang đầu có những dòng hắn đã viết trước đây:
Nói được.
Làm được.
Chịu trách nhiệm được.
Lâm Minh thêm một dòng mới.
“Phù hợp với công việc quan trọng hơn việc lấp đầy vị trí.”
Sau đó hắn viết tiếp:
“Tuyển sai người không chỉ mất tiền lương.”
“Có thể mất khách hàng, mất thời gian, mất uy tín và làm cả đội chậm lại.”
Hắn dừng bút.
Nhìn câu cuối cùng.
Rồi sửa lại.
“Một người không phù hợp có thể kéo cả đội cùng trả giá.”
Buổi chiều, Lâm Minh họp với Vũ, Nam và Hà.
Hắn nói:
“Từ bây giờ, mỗi vị trí phải có tiêu chuẩn rõ ràng.”
Hà hỏi:
“Tiêu chuẩn tuyển dụng?”
“Không chỉ tuyển dụng.”
Lâm Minh lắc đầu.
“Cả tiêu chuẩn làm việc.”
Hắn lấy giấy ra.
Vị trí kho phải có tiêu chuẩn của kho.
Giao nhận phải có tiêu chuẩn của giao nhận.
Theo dõi công nợ phải có tiêu chuẩn của công nợ.
Kinh doanh phải có tiêu chuẩn của kinh doanh.
Mỗi vị trí đều phải biết:
Việc gì được tự quyết.
Việc gì phải báo.
Sai ở đâu thì hậu quả thế nào.
Khi nào cần xin hỗ trợ.
Vũ nói:
“Như vậy người mới sẽ dễ làm hơn.”
“Đúng.”
Lâm Minh gật đầu.
“Không thể chỉ nói với họ rằng ‘hãy có trách nhiệm’.”
“Phải cho họ biết trách nhiệm đó cụ thể là gì.”
Căn phòng yên lặng.
Lâm Minh chợt nhận ra mình đang học một bài học mà trước đây hắn chưa từng nghĩ tới.
Quản lý con người không chỉ là chọn đúng người.
Mà còn phải tạo ra một môi trường để người đúng có thể làm tốt và người không phù hợp sớm bộc lộ.
Không thể kỳ vọng một người tự hiểu tất cả.
Không thể dựa vào cảm giác.
Cũng không thể nghĩ tuyển được người là xong.
Tối đó, trước khi đóng cửa văn phòng, Lâm Minh nhìn bốn chiếc bàn.
Một chiếc của hắn.
Một chiếc của Vũ.
Một chiếc của Nam.
Một chiếc của Hà.
Chiếc bàn từng thuộc về Tuấn đã được dọn sạch.
Không có gì đặc biệt.
Chỉ là một chiếc ghế trống.
Nhưng Lâm Minh nhìn nó rất lâu.
Hắn hiểu rằng từ nay, mỗi lần tuyển thêm một người, hắn sẽ không chỉ hỏi:
“Người này có làm được việc không?”
Mà còn phải hỏi:
“Nếu người này làm sai thì công ty sẽ chịu hậu quả gì?”
Và quan trọng hơn:
“Công ty đã có cách nào để phát hiện sai lầm trước khi nó trở thành thiệt hại lớn chưa?”
Lâm Minh tắt đèn.
Bước ra khỏi văn phòng.
Hắn biết mình vừa mất một người.
Nhưng đổi lại, hắn học được một bài học có giá trị hơn nhiều.
Tuyển người là một khoản đầu tư.
Và giống như mọi khoản đầu tư khác, nếu đánh giá sai, cái giá phải trả không chỉ là số tiền bỏ ra ban đầu.
Đôi khi, cái giá nằm ở những thứ khó nhìn thấy hơn.
Niềm tin.
Uy tín.
Thời gian.
Và cả tốc độ trưởng thành của một doanh nghiệp còn rất nhỏ.
--=---
PLS FOLLOW KÊNH ĐỂ THEO DÕI CÁC CHƯƠNG TIẾP THEO…
---=---