Chương 196 — Người đầu tiên được tuyển
Sau khi những vấn đề về tiền bạc và trách nhiệm bắt đầu được đặt lên bàn, Lâm Minh nhận ra một chuyện khác.
Cậu không thể tiếp tục làm mọi thứ một mình.
Hùng đã giúp rất nhiều.
Nhưng Hùng chỉ làm bán thời gian.
Buổi sáng cậu ấy còn phải lo việc riêng, buổi chiều mới ghé kho. Những lúc đơn hàng dồn lại, Lâm Minh vẫn phải tự kiểm hàng, trả lời khách, tính tiền, liên hệ nguồn hàng và ghi sổ.
Có những hôm tan học muộn, cậu chạy thẳng tới kho.
Đến nơi thì Hùng đã đóng được hơn nửa số hàng.
Nhưng trên bàn vẫn còn một đống việc.
Điện thoại reo.
Một khách hỏi giá.
Một nhà cung cấp gọi báo hàng.
Một đơn cần giao gấp.
Một khoản tiền cần đối chiếu.
Lâm Minh vừa nghe điện thoại vừa mở sổ.
Đến lúc ngẩng đầu lên, trời đã tối.
Hùng nhìn cậu.
— Anh Minh, có cần em ở lại không?
Lâm Minh nhìn đồng hồ.
— Thôi, em về đi.
— Một mình anh làm hết à?
— Ừ.
Hùng cười.
— Vậy bao giờ anh mới chịu thuê người?
Lâm Minh cũng cười.
Nhưng câu hỏi ấy ở lại trong đầu cậu.
Tối hôm đó, Lâm Minh ngồi trước bàn học.
Một bên là sách vở.
Một bên là cuốn sổ kinh doanh.
Cậu viết lên đầu trang:
CẦN NGƯỜI.
Sau đó bắt đầu liệt kê.
Kiểm hàng.
Đóng gói.
Ghi đơn.
Sắp xếp kho.
Giao hàng.
Thu tiền.
Trả lời khách.
Theo dõi công nợ.
Nhìn danh sách dài thêm, Lâm Minh dần nhận ra vấn đề.
Không phải công việc quá nhiều.
Mà là quá nhiều việc đang nằm trong đầu một người.
Nếu ngày mai cậu nghỉ học để làm hàng, công việc có thể chạy.
Nhưng nếu cậu bận học cả ngày thì sao?
Nếu cậu bị ốm?
Nếu số đơn tăng gấp đôi?
Nếu có thêm một người phụ trách giao hàng?
Mỗi lần quy mô tăng lên, số việc không chỉ tăng theo số lượng hàng.
Nó còn tăng theo số lần phải quyết định.
Lâm Minh đặt bút xuống.
Cậu nhớ lại điều mình từng viết trong cuốn sổ:
Không thể mãi bán từng món.
Nhưng muốn không bán từng món, trước hết phải có người cùng làm.
Sáng hôm sau, Lâm Minh hỏi Hùng.
— Em có quen ai đang cần việc làm thêm không?
Hùng suy nghĩ.
— Có thằng em họ em.
— Bao nhiêu tuổi?
— Mười tám.
— Làm gì được?
— Chịu khó. Trước nó phụ chú nó ở chợ, biết khuân hàng, đóng hàng. Tính cũng thật.
Lâm Minh không quyết định ngay.
— Bảo nó chiều ghé qua đây.
— Vâng.
Buổi chiều, một thanh niên gầy, da hơi sạm đứng trước cửa kho.
Hùng giới thiệu:
— Đây là em họ em, tên Nam.
Nam lễ phép chào.
— Em chào anh.
Lâm Minh gật đầu.
— Em đã làm những việc gì?
— Trước em phụ bán hàng với chú. Có lúc đi giao hàng, có lúc kiểm hàng. Nhưng em chưa làm kho kiểu này.
— Không biết thì học được.
Lâm Minh không hỏi những câu quá lớn.
Không hỏi tham vọng.
Không hỏi có muốn làm giàu hay không.
Cậu chỉ hỏi:
— Nếu một ngày có hai chục đơn, em có ngại làm cả buổi không?
Nam lắc đầu.
— Nếu đã nhận việc thì em làm.
— Nếu kiểm hàng phát hiện thiếu một món?
— Báo lại.
— Nếu lỡ đóng sai?
Nam hơi ngập ngừng.
— Thì nói thật.
Lâm Minh nhìn cậu ta vài giây.
Câu trả lời không đặc biệt.
Nhưng đủ.
— Được.
Nam nhìn Hùng, rồi nhìn lại Lâm Minh.
— Bao giờ em bắt đầu được anh?
— Mai.
— Vâng.
— Nhưng có một số nguyên tắc.
Nam ngồi thẳng lại.
— Anh nói đi.
— Không tự ý lấy hàng. Không tự ý giảm giá cho khách. Tiền thu được phải ghi lại. Hàng giao phải kiểm tra. Có sai thì báo ngay. Không giấu.
Nam gật đầu.
— Em hiểu.
Lâm Minh lấy một tờ giấy.
Không phải hợp đồng phức tạp.
Chỉ là một bảng công việc và mức tiền công, thời gian làm, trách nhiệm cơ bản.
Cậu đưa cho Nam.
— Em đọc kỹ. Có gì không hiểu thì hỏi.
Nam đọc khá lâu.
Sau đó ký tên.
Lâm Minh cũng ký.
Chẳng có nghi thức gì.
Không bắt tay.
Không chụp ảnh.
Không ai nói những câu như “chúc mừng gia nhập công ty”.
Chỉ là một tờ giấy đặt trên chiếc bàn gỗ cũ trong kho.
Nhưng với Lâm Minh, nó có ý nghĩa khác.
Đây là lần đầu tiên một người đến đây không phải với tư cách khách hàng hay người cung cấp hàng.
Mà là người được trả tiền để cùng cậu làm việc.
Ngày đầu tiên của Nam không suôn sẻ.
Cậu ấy xếp hàng hơi chậm.
Mất gần nửa tiếng để tìm đúng loại hàng trong kho.
Có một đơn đóng thiếu phụ kiện.
Lâm Minh phát hiện trước khi giao.
— Em kiểm lại đi.
Nam đỏ mặt.
— Em xin lỗi.
— Không sao. Kiểm lại từ đầu.
Nam làm lại.
Lần này đúng.
Lâm Minh không trách.
Cậu chỉ nói:
— Nhớ một việc.
— Vâng.
— Làm nhanh không quan trọng bằng làm đúng. Khi đã quen rồi mới tăng tốc.
Nam gật đầu.
Hùng đứng bên cạnh nhìn một lúc rồi cười.
— Hôm trước em cũng từng bị anh ấy nói câu này.
Lâm Minh liếc Hùng.
— Em tưởng em tiến bộ rồi?
— Tiến bộ chứ. Giờ em chỉ còn sai ít thôi.
Ba người cùng cười.
Không khí trong kho nhẹ đi.
Đến cuối ngày, Lâm Minh ngồi tính tiền công.
Một khoản chi mới xuất hiện.
Tiền công Nam.
Trước đây, mỗi khi có thêm lợi nhuận, Lâm Minh thường nghĩ đến việc nhập thêm hàng.
Bây giờ cậu phải tính thêm một chuyện.
Nếu trả tiền cho một người, người đó phải tạo ra giá trị tương ứng.
Không phải bằng cách ép họ làm thật nhiều.
Mà bằng cách giải phóng thời gian của chính cậu.
Lâm Minh lấy giấy ra tính.
Nếu Nam phụ trách kiểm hàng, đóng gói và chuẩn bị đơn, mỗi ngày cậu có thể tiết kiệm được vài giờ.
Số giờ ấy có thể dùng để làm việc với nhà cung cấp.
Theo dõi tiền.
Tìm khách.
Tính toán hàng tồn.
Hoặc đơn giản là học.
Cậu nhìn con số trên giấy.
Đây không chỉ là một khoản chi.
Nó là khoản đầu tư vào năng lực vận hành.
Nhưng khoản đầu tư ấy cũng có rủi ro.
Nếu đơn hàng giảm?
Nếu doanh thu không đủ?
Nếu Nam làm không tốt?
Nếu cậu tuyển sai người?
Lâm Minh không tự trấn an rằng mọi thứ chắc chắn sẽ tốt.
Cậu ghi thêm một dòng:
Thử trong một tháng.
Sau một tháng mới đánh giá.
Không phù hợp thì thay đổi.
Phù hợp thì tiếp tục.
Buổi tối, Lâm Minh kể với cha chuyện tuyển người.
Cha hỏi:
— Bao nhiêu tiền một tháng?
Lâm Minh nói con số.
Cha im lặng tính nhẩm.
— Có đủ trả không?
— Nếu doanh thu hiện tại giữ được thì đủ.
— Nếu doanh thu giảm?
— Con vẫn có khoản dự phòng.
Cha gật đầu.
— Thế thì được.
Một lát sau, ông hỏi:
— Con tuyển người để làm gì?
Lâm Minh trả lời:
— Để con có thời gian làm những việc khác.
Cha nhìn con trai.
— Nhớ nhé. Có thêm người không có nghĩa là con được phép bỏ mặc công việc.
— Con biết.
— Người ta đi làm cho con thì con phải có trách nhiệm với người ta.
Lâm Minh gật đầu.
Câu nói ấy khiến cậu nghĩ đến chuyện khác.
Trước đây, cậu chỉ nhìn người làm như một khoản chi.
Bây giờ cậu bắt đầu hiểu.
Một người bước vào công việc của mình cũng đồng nghĩa với việc cuộc sống của người đó có một phần gắn với quyết định của mình.
Nếu cửa hàng làm ăn tốt, họ có thu nhập.
Nếu mình quản lý kém, họ cũng chịu ảnh hưởng.
Trách nhiệm vì thế không chỉ nằm trên giấy tờ.
Nó nằm trong từng tháng trả tiền công.
Ngày thứ ba, Nam đã quen với vị trí các loại hàng.
Ngày thứ năm, cậu có thể tự chuẩn bị phần lớn đơn.
Đến cuối tuần, Hùng không còn phải đứng bên cạnh kiểm từng món.
Lâm Minh bắt đầu giao cho Nam một việc mới.
— Từ tuần sau, cuối ngày em tự kiểm kho một lượt.
Nam hỏi:
— Em ghi vào đâu?
Lâm Minh đưa cho cậu một quyển sổ mới.
— Vào đây.
— Nếu có thiếu?
— Ghi rõ.
— Nếu không biết vì sao thiếu?
— Cũng ghi rõ là chưa xác định.
Nam gật đầu.
Lâm Minh nhìn hai người đang làm việc trong kho.
Một người đã theo cậu từ những ngày đầu.
Một người mới bước vào.
Chỉ hai người.
Không phòng ban.
Không chức danh.
Không bảng hiệu lớn.
Nhưng lần đầu tiên, công việc không còn hoàn toàn phụ thuộc vào đôi tay của một mình Lâm Minh.
Cậu mở cuốn sổ quản lý.
Ở trang đầu, cậu viết:
CÔNG VIỆC
Bên dưới:
Hàng hóa — Nam
Đóng gói — Nam
Kiểm kho — Nam
Giao hàng — Hùng
Nguồn hàng — Lâm Minh
Tiền bạc — Lâm Minh
Khách hàng — Lâm Minh
Quyết định cuối cùng — Lâm Minh
Cậu nhìn danh sách.
Rồi khoanh tròn một câu.
Việc nào giao được thì giao. Việc nào phải chịu trách nhiệm thì mình giữ.
Đó chưa phải một bộ máy hoàn chỉnh.
Nhưng ít nhất, nó đã bắt đầu có những bộ phận đầu tiên.
Và Lâm Minh hiểu rằng từ khoảnh khắc này, thứ cậu đang xây dựng không chỉ còn là một cách kiếm tiền.
Nó bắt đầu trở thành một công việc có người, có tiền, có trách nhiệm và có cách vận hành riêng.
--=---
PLS FOLLOW KÊNH ĐỂ THEO DÕI CÁC CHƯƠNG TIẾP THEO…
---=---