Chương 220 — Làm chủ nghĩa là chịu trách nhiệm
Buổi chiều hôm đó, Lâm Minh nhận được một cuộc điện thoại.
Là khách hàng Thành.
Vũ đang ngồi ở bàn bên cạnh, nghe máy được vài câu thì sắc mặt thay đổi.
"Vâng, em hiểu."
"Được, để em kiểm tra lại."
"Vâng, anh chờ em một chút."
Vũ đặt điện thoại xuống.
"Khách muốn nói chuyện trực tiếp với anh."
Lâm Minh nhìn anh.
"Đưa máy đây."
Vũ chuyển điện thoại.
"Cháu nghe."
Đầu bên kia là giọng của Thành, không lớn nhưng rõ ràng có vẻ không hài lòng.
"Minh này, chuyện đổi hàng tôi không muốn làm khó bên cậu. Nhưng nhân viên bên cậu đã nói với tôi là công ty đồng ý đổi."
"Vâng."
"Giờ nếu lại bảo phải kiểm tra lại, tôi thấy hơi khó làm việc."
Lâm Minh im lặng vài giây.
Hắn không giải thích rằng Vũ đã tự quyết định.
Cũng không nói:
"Nhân viên của cháu tự ý nói như vậy."
Nếu nói thế, hắn có thể bảo vệ mình.
Nhưng đồng thời, hắn cũng đẩy trách nhiệm sang một người khác.
Lâm Minh hỏi:
"Anh Thành, phần hàng anh muốn đổi hiện đang ở đâu?"
"Vẫn còn ở kho."
"Được. Bên em sẽ cho người kiểm tra ngay."
"Thế có đổi được không?"
"Phần hàng đúng như hợp đồng mà bên anh chỉ thay đổi nhu cầu thì bên em cần trao đổi lại cách xử lý. Nhưng vì nhân viên bên em đã xác nhận với anh trước, nên bên em sẽ không phủi trách nhiệm."
Đầu dây bên kia im lặng một chút.
"Ý cậu là sao?"
"Ý cháu là trước hết bên cháu sẽ xử lý phần đã cam kết với anh. Sau đó cháu sẽ kiểm tra lại chi phí và thống nhất phương án cụ thể."
Thành dịu giọng hơn.
"Được. Tôi chờ."
"Vâng."
Lâm Minh cúp máy.
Vũ ngồi đối diện, không nói gì.
Một lúc sau, anh mới lên tiếng:
"Anh Minh."
"Ừ."
"Nếu em không tự ý đồng ý thì đã không có chuyện này."
"Đúng."
"Vậy mà anh vẫn nhận trách nhiệm."
Lâm Minh nhìn Vũ.
"Vì anh là người giao quyền cho em."
Vũ im lặng.
"Nhưng giao quyền không có nghĩa là anh phải gánh mọi quyết định thay em."
Lâm Minh nói tiếp.
"Em vẫn phải chịu trách nhiệm về quyết định của mình."
"Vâng."
"Nhưng với khách hàng, em là người của công ty."
Lâm Minh chỉ vào bảng tên công ty đặt trên bàn.
"Khách không mua hàng của riêng Vũ."
"Khách giao dịch với công ty."
Vũ hiểu ra.
Nếu công ty xảy ra vấn đề, khách hàng không thể quan tâm người nào trong nội bộ đã bấm nút sai.
Họ chỉ biết một chuyện.
Công ty đã làm gì với họ.
Lâm Minh gọi Nam và Hùng.
"Phần hàng khách muốn đổi còn nguyên không?"
Nam trả lời:
"Em đã kiểm tra. Còn nguyên."
"Đóng gói thế nào?"
"Vẫn giữ được tình trạng ban đầu."
"Hàng thay thế?"
"Nhà cung cấp nói có thể giao trong hai ngày."
"Chi phí?"
Nam đưa cho hắn một tờ giấy.
"Giá hàng thay thế cao hơn một chút."
Lâm Minh tính nhanh.
Không phải khoản tiền quá lớn.
Nhưng nếu cộng thêm vận chuyển, kiểm tra và xử lý, công ty sẽ mất vài trăm nghìn.
Đó là khoản lợi nhuận của một số đơn hàng nhỏ.
Nếu nhìn riêng con số ấy, hắn hoàn toàn có thể nói:
"Không đáng."
Nhưng Lâm Minh không chỉ nhìn vào vài trăm nghìn.
Hắn nhìn vào khách hàng.
Nhìn vào đơn hàng trước.
Nhìn vào khả năng những đơn hàng sau.
Và quan trọng hơn, nhìn vào cách công ty xử lý sai sót.
"Đổi."
Lâm Minh nói.
Nam hơi bất ngờ.
"Anh chắc chứ?"
"Chắc."
"Phần chênh lệch?"
"Công ty chịu phần hợp lý."
Hùng hỏi:
"Nếu khách yêu cầu thêm nữa thì sao?"
"Không."
Lâm Minh đáp ngay.
"Đổi phần đã thống nhất. Những yêu cầu mới phải tính riêng."
Hắn không muốn một lần nhận trách nhiệm biến thành tiền lệ để khách hàng muốn gì cũng được.
Chịu trách nhiệm không có nghĩa là chấp nhận mọi yêu cầu.
Nó có nghĩa là đứng ra xử lý phần trách nhiệm thuộc về mình một cách rõ ràng.
Chiều tối, Lâm Minh trực tiếp đến kho.
Phần hàng khách muốn đổi được đặt riêng một góc.
Nam chỉ vào từng kiện.
"Đây là số hàng khách trả."
Lâm Minh kiểm tra.
Không có hư hỏng.
Không thiếu.
Đúng chủng loại.
Hắn quay sang Vũ.
"Ngày mai em cùng Hùng giao hàng thay thế."
"Vâng."
"Trước khi giao, kiểm tra lại một lần."
"Vâng."
"Khách ký xác nhận."
"Vâng."
Lâm Minh nhìn Vũ.
"Và em trực tiếp nói với khách."
Vũ hơi bất ngờ.
"Em?"
"Đúng."
"Em nói thế nào?"
"Không cần nói dài."
Lâm Minh đáp.
"Chỉ cần nói đúng sự thật."
Hắn suy nghĩ rồi nói:
"Nhân viên bên em đã xác nhận việc đổi hàng trước khi kiểm tra đầy đủ. Đó là thiếu sót của bên em. Công ty đã thống nhất phương án xử lý. Đây là hàng thay thế."
Vũ gật đầu.
"Em hiểu."
"Không cần đổ lỗi cho ai."
Lâm Minh nói.
"Không cần nói nhân viên này, nhân viên kia. Khách hàng không cần biết chuyện nội bộ của mình."
Vũ nhìn hắn.
"Vâng."
Tối hôm đó, văn phòng chỉ còn Lâm Minh và Hà.
Hà đang đối chiếu công nợ.
Lâm Minh ngồi trước máy tính, nhìn bảng thu chi.
Khoản chi thêm cho việc đổi hàng được ghi vào.
Không lớn.
Nhưng hắn cố tình ghi riêng.
CHI PHÍ XỬ LÝ SAI SÓT — ĐƠN HÀNG THÀNH.
Hà nhìn thấy.
"Anh ghi riêng để theo dõi à?"
"Ừ."
"Để cuối tháng biết mình mất bao nhiêu vì lỗi?"
"Không chỉ thế."
Lâm Minh nói.
"Để biết lỗi nào đáng tiền, lỗi nào không đáng tiền, lỗi nào lặp lại."
Hà gật đầu.
Một doanh nghiệp nhỏ thường rất dễ có tâm lý:
"Mất vài trăm nghìn thôi."
Nhưng vài trăm nghìn hôm nay, vài trăm nghìn ngày mai, rồi vài triệu sau đó, nếu không ghi lại, cuối cùng chẳng ai biết tiền đã đi đâu.
Lâm Minh nhìn bảng.
"Chi phí sai lầm cũng là chi phí."
Hà hỏi:
"Nếu lỗi của nhân viên thì có trừ lương không anh?"
Lâm Minh lắc đầu.
"Không phải lỗi nào cũng trừ."
"Vậy xử lý thế nào?"
"Phải xem nguyên nhân."
Hắn chỉ vào bảng.
"Nếu quy trình không rõ, lỗi của hệ thống."
"Nếu chưa được đào tạo, lỗi của quản lý."
"Nếu biết quy định mà cố tình làm sai, đó là chuyện khác."
Hà im lặng.
Lâm Minh nói tiếp:
"Không thể cứ có lỗi là lấy tiền của nhân viên bù vào."
Hắn từng nghĩ việc đó rất đơn giản.
Nhưng bây giờ hắn hiểu, nếu người lao động luôn sợ rằng mỗi sai sót đều khiến họ mất tiền, họ sẽ có xu hướng giấu lỗi.
Mà một lỗi bị giấu thường nguy hiểm hơn một lỗi được báo sớm.
Hắn viết thêm vào sổ:
PHÁT HIỆN SỚM — BÁO SỚM — SỬA SỚM.
Sáng hôm sau, Vũ cùng Hùng giao hàng.
Đến trưa, Vũ gọi điện.
"Anh Minh."
"Ừ."
"Khách đã nhận."
"Phản ứng thế nào?"
"Họ khá hài lòng."
"Được."
"Anh Thành còn nói lần sau nếu có đơn mới sẽ báo trước cho bên mình."
Lâm Minh cười.
"Vậy là được."
Vũ im lặng một chút rồi nói:
"Anh Minh."
"Ừ?"
"Cảm ơn anh."
"Vì chuyện gì?"
"Vì hôm qua anh không đẩy em ra trước khách."
Lâm Minh ngồi yên.
Một lúc sau mới nói:
"Em sai thì em phải sửa."
"Nhưng khi công ty đứng trước khách, anh không thể để nhân viên của mình tự đứng một mình."
Vũ không nói nữa.
Lâm Minh tiếp:
"Nhớ kỹ."
"Vâng."
"Anh không cần người không bao giờ sai."
"Anh cần người khi sai thì dám nhận, biết sửa, và lần sau không lặp lại."
"Em hiểu."
Cuộc gọi kết thúc.
Lâm Minh đặt điện thoại xuống.
Ngoài cửa sổ, con đường trước văn phòng vẫn đông người qua lại.
Một chiếc xe máy dừng trước cửa.
Nam đang nhận hàng.
Hà đang kiểm tra công nợ.
Hùng vừa trở về từ chuyến giao hàng.
Tuấn đang sắp xếp lại khu vực đóng gói.
Vũ đang gọi cho một khách khác.
Mọi người đều đang làm việc.
Không ai cần hắn đứng cạnh từng người.
Đó là điều tốt.
Nhưng cũng chính vì thế, hắn phải học cách chịu trách nhiệm cho một tổ chức mà trong đó không phải mọi quyết định đều do hắn đưa ra.
Lâm Minh mở quyển sổ.
Trang đầu tiên của phần mới, hắn viết một dòng:
LÀM CHỦ KHÔNG PHẢI LÀ NGƯỜI KHÔNG BAO GIỜ SAI.
Hắn viết tiếp:
LÀ NGƯỜI ĐỨNG RA KHI CÓ HẬU QUẢ.
Dừng lại một chút, hắn thêm:
CẤP DƯỚI SAI — PHẢI SỬA.
QUẢN LÝ SAI — PHẢI NHẬN.
CÔNG TY SAI — PHẢI CHỊU.
Hắn nhìn những dòng chữ đó rất lâu.
Kiếp trước, hắn từng nghĩ làm chủ là có tiền, có quyền quyết định, có người làm việc cho mình.
Kiếp này, hắn bắt đầu hiểu một điều khác.
Quyền quyết định càng lớn, trách nhiệm càng lớn.
Có những lúc, người khác gây ra sai lầm.
Nhưng người đứng đầu không thể chỉ hỏi:
"Ai làm sai?"
Câu hỏi quan trọng hơn phải là:
"Bây giờ ai sẽ đứng ra giải quyết?"
Lâm Minh đóng sổ.
Hắn biết câu trả lời.
Là mình.
Không phải vì hắn muốn ôm hết mọi việc.
Mà bởi vì từ ngày công ty có tên, có nhân viên, có khách hàng, có những lời hứa và những khoản tiền liên quan đến người khác, hắn đã không còn chỉ chịu trách nhiệm cho riêng mình.
Đó chính là cái giá của việc làm chủ.
Và cũng là trách nhiệm mà hắn lựa chọn nhận lấy.
--=---
PLS FOLLOW KÊNH ĐỂ THEO DÕI CÁC CHƯƠNG TIẾP THEO…
---=---