CHƯƠNG 69: Trở về ngõ Khâm Thiên – Lời cảnh tỉnh của tuổi già

Chiều Hà Nội đổ xuống ngõ Thổ Quan bằng một thứ ánh sáng vàng đục.

Mái tôn cũ của quán trà mạn hấp hơi nóng cả ngày, đến chiều vẫn còn âm ấm. Một chiếc quạt treo tường quay lạch cạch, mỗi vòng lại phát ra một tiếng cạch như thể bất cứ lúc nào cũng có thể rơi xuống đầu khách.

Ba chiếc bàn nhựa thấp.

Mấy cái ghế con.

Một bình trà xanh.

Vài gói thuốc lá.

Một chiếc tivi cũ treo trên tường đang phát bản tin kinh tế.

Chẳng có gì đáng chú ý.

Nếu không tính người đàn ông đang ngồi trong góc quán.

Lão Trần.

Năm mươi chín tuổi.

Chủ tịch Vạn Truyện Group.

Người đang sở hữu khối tài sản tính bằng hàng tỷ đô la.

Người có thể khiến cả thị trường giải trí số châu Á rung chuyển chỉ bằng một quyết định.

Vậy mà chiều hôm ấy, lão mặc chiếc áo sơ mi cũ, quần vải bạc màu, đi đôi dép lê.

Không vệ sĩ.

Không trợ lý.

Không xe sang.

Lão ngồi giữa mấy ông bạn già mà hai mươi năm trước vẫn gọi lão là “thằng Trần”.

Ông Hùng sửa xe đầu ngõ rót trà.

— Lâu lắm mới thấy mày mò về đây.

Lão Trần cầm chén trà.

— Ừ.

— Làm ăn to thế rồi còn nhớ cái quán này à?

Lão cười.

— Quên sao được.

Ông thợ cắt tóc bên cạnh bật cười.

— Tao xem trên mạng suốt. Mày giờ nổi tiếng lắm rồi.

— Người ta bảo mày là tỷ phú công nghệ gì đó.

— Tao thì thấy mày vẫn là thằng ngày xưa nợ tao hai chục nghìn tiền trà.

Mấy ông già cười ầm lên.

Lão Trần cũng cười.

Tiếng cười rất thật.

Không có tiếng thông báo.

Không có màn hình.

Không có thuật toán.

Chỉ có tiếng người.

Một lúc sau, câu chuyện chuyển sang con cái.

Ông Hùng thở dài.

— Thằng con tao giờ suốt ngày ôm điện thoại.

— Về nhà chẳng nói với bố mẹ câu nào.

— Ăn cơm cũng đeo tai nghe.

Ông thợ cắt tóc chen vào:

— Con gái tao còn tệ hơn. Tối nào cũng xem mấy phim ngắn trên mạng. Có hôm ba giờ sáng còn thức.

Lão Trần đang đưa chén trà lên miệng thì dừng lại.

— Phim gì?

— Của công ty mày chứ của ai.

Ông Hùng cười.

— Mấy cái phim dọc ấy. Một tập một phút. Nó bảo xem một tập thôi.

Ông nhún vai.

— Rồi một tiếng sau vẫn còn xem.

Không ai cười nữa.

Lão Trần đặt chén trà xuống.

Cạch.

Một âm thanh rất nhỏ.

Nhưng trong đầu lão, nó giống như một tiếng chuông.

Tối hôm đó, lão không về Cầu Giấy.

Lão đi bộ một mình.

Qua con ngõ nhỏ.

Qua căn nhà cấp bốn.

Qua cầu thang cũ.

Rồi dừng trước căn gác xép năm nào.

Nơi bắt đầu của Vạn Truyện.

Cái bàn cũ vẫn còn đó.

Chiếc ghế nhựa đã được thay bằng một chiếc mới.

Bức tường từng dán đầy giấy ghi chú đã bong gần hết.

Lão đứng rất lâu.

Ngày ấy...

Lão chỉ có một chiếc máy tính.

Một ít tiền.

Một đống ý tưởng.

Và một niềm tin ngông cuồng rằng chữ nghĩa có thể thay đổi cuộc đời.

Bây giờ lão có hàng nghìn máy chủ.

Hàng triệu người dùng.

Hàng tỷ đô la.

Một hệ thống AI có khả năng viết hàng vạn chương truyện mỗi ngày.

Nhưng lão chợt nhận ra...

Có thể chính thứ mình tạo ra đang lấy đi một thứ quý giá hơn tiền.

Thời gian của con người.

Điện thoại rung.

HOÀNG.

Lão bắt máy.

— Bác đang ở đâu?

— Khâm Thiên.

— Một mình?

— Ừ.

— Có chuyện gì không bác?

Lão Trần nhìn ra con ngõ tối.

— Hoàng.

— Dạ?

— Mày mở số liệu người dùng lên.

Một lúc sau.

— Có rồi.

— Đọc cho tao nghe.

Hoàng bắt đầu báo cáo.

Lượng người dùng tăng.

Thời gian sử dụng tăng.

Tỷ lệ xem hết phim tăng.

Tỷ lệ quay lại ngày hôm sau tăng.

Tất cả đều là những con số đẹp đến mức bất kỳ hội đồng quản trị nào cũng phải vỗ tay.

Nhưng Lão Trần lại hỏi:

— Còn số liệu ngoài kia?

Hoàng im lặng.

— Ý bác là?

— Thời gian người ta nói chuyện trực tiếp với nhau.

— Thời gian vận động.

— Thời gian dành cho gia đình.

— Những thứ ấy có tăng không?

Đầu dây bên kia im rất lâu.

Cuối cùng Hoàng nói:

— Không.

Lão Trần nhắm mắt.

— Có giảm?

— ...Có.

Lão cúi đầu.

Một ông già năm mươi chín tuổi ngồi một mình trong căn gác xép từng khởi nghiệp.

Lần đầu tiên sau rất nhiều năm, lão cảm thấy sợ chính thành công của mình.

Đêm ấy, cuộc họp khẩn cấp được mở ngay trên điện thoại.

Hoàng.

Linh.

Đạt.

Và toàn bộ ban điều hành.

Màn hình hiện lên.

— Bác Trần, doanh thu quý này đang tăng ba mươi tám phần trăm. Nếu chúng ta giới hạn thời gian sử dụng xuống hai tiếng...

Đạt dừng lại.

Ai cũng hiểu điều đó có nghĩa gì.

Doanh thu sẽ giảm.

Lượng quảng cáo giảm.

Lượt xem giảm.

Giá trị hệ thống giảm.

Lão Trần hỏi:

— Nếu không giới hạn thì sao?

Không ai trả lời.

Lão nói tiếp:

— Chúng ta đang bán thứ gì?

Hoàng đáp:

— Nội dung giải trí.

— Sai.

Lão Trần nhìn màn hình.

— Chúng ta đang bán thời gian của con người.

Cả phòng im phăng phắc.

— Mà thời gian là thứ duy nhất trên đời này lấy lại không được.

Lão hít một hơi.

— Từ ngày mai.

— Kích hoạt Lệnh giới nghiêm Thiên đạo.

Đạt lập tức hỏi:

— Giới hạn bao nhiêu?

— Hai tiếng mỗi ngày.

— Sau hai tiếng?

— Khóa.

— Tự động?

— Tự động.

Linh ngẩn người.

— Nhưng người dùng sẽ phản ứng rất mạnh.

— Cứ để họ phản ứng.

— Có thể mất hàng chục triệu đô doanh thu mỗi tháng.

Lão Trần cười.

— Tiền kiếm lại được.

Lão nhìn ra ngoài cửa sổ.

— Tuổi trẻ của một con người thì không.

Sáng hôm sau.

Hệ thống Trần Gia Đại Não nhận được một mệnh lệnh chưa từng có.

Không phải:

Tăng doanh thu.

Không phải:

Tăng thời gian xem.

Không phải:

Tối ưu hóa lợi nhuận.

Mà là:

BẢO VỆ THỜI GIAN SỐNG CỦA NGƯỜI DÙNG.

AI bắt đầu viết lại hàng triệu dòng logic.

Sau hai tiếng sử dụng trong ngày...

Màn hình hiện thông báo:

“Bạn đã đọc đủ cho hôm nay.”

Nút mở khóa biến mất.

Nhân vật chính trong bộ truyện cũng ngừng chiến đấu.

Hắn nhìn thẳng ra ngoài màn hình.

Nói:

“Hôm nay đủ rồi.”

“Tắt máy đi.”

“Ra ngoài đi bộ một chút.”

“Nếu bố mẹ đang ở nhà, hãy ngồi ăn với họ một bữa cơm.”

“Ngày mai chúng ta gặp lại.”

Độc giả ngơ ngác.

Có người tức giận.

Có người chửi.

Có người đánh giá một sao.

Nhưng cũng có người đặt điện thoại xuống.

Một cậu bé bước ra phòng khách.

— Mẹ ơi, ăn cơm chưa?

Một cô gái đóng laptop.

— Đi cà phê không?

Một thanh niên ngồi bên cạnh cha mình xem bóng đá.

Những chuyện rất nhỏ.

Nhỏ đến mức chẳng có thuật toán nào đo được giá trị của chúng.

Chiều hôm ấy, hội đồng quản trị lại họp.

Một người đập bàn:

— Chúng ta là công ty giải trí!

Lão Trần bình thản đáp:

— Đúng.

— Vậy tại sao lại tự cắt thời gian người ta giải trí?

Lão nhìn người đó.

— Vì chúng ta làm giải trí.

— Không phải thuốc phiện.

Cả phòng im lặng.

Lão Trần đứng dậy.

— Tôi xây Vạn Truyện để con người có một nơi mơ mộng.

— Không phải để biến cả xã hội thành người sống trong màn hình.

Lão chỉnh lại cổ áo.

— Nếu một ngày Vạn Truyện kiếm được nghìn tỷ nhưng ngoài đường không còn ai nói chuyện với nhau...

Lão dừng lại.

— Thì chúng ta đã thất bại.

Không ai phản bác.

Bởi lần đầu tiên, ông chủ già không nói chuyện bằng những con số.

Lão đang nói về một thứ mà chính mình suýt đánh mất.

Con người.

Tối hôm đó, Lão Trần lại quay về ngõ Khâm Thiên.

Vẫn quán trà cũ.

Vẫn mấy ông bạn già.

Ông Hùng nhìn lão.

— Nghe nói mày vừa tự cắt doanh thu của công ty?

Lão Trần bật cười.

— Ừ.

— Điên à?

Lão nâng chén trà.

— Có thể.

Ông Hùng lắc đầu.

— Giàu rồi mà vẫn dở hơi.

Lão Trần nhìn dòng người đi qua con ngõ.

Một cậu thanh niên vừa đi vừa nhìn điện thoại.

Rồi điện thoại của cậu sáng lên.

“Bạn đã hết thời gian sử dụng hôm nay.”

Cậu đứng lại.

Nhìn màn hình.

Một lúc sau...

cậu cất điện thoại vào túi.

Ngẩng đầu.

Phía trước là một người bạn đang đứng chờ.

— Đi ăn không?

— Đi.

Hai bóng người khuất dần cuối con ngõ.

Lão Trần mỉm cười.

Uống một ngụm trà.

— Thế mới được.

Đêm Hà Nội chậm rãi buông xuống.

Và trong hàng tỷ dòng mã của Trần Gia Đại Não, một quy tắc mới được ghi vào tầng sâu nhất.

Không thể sửa.

Không thể bán.

Không thể tối ưu hóa để kiếm tiền.

“AI có thể tạo ra thế giới để con người bước vào.”

“Nhưng phải luôn nhớ mở cho họ một cánh cửa để bước trở về.”

Nếu đạo hữu đang nghe truyện, nhớ FOLLOW kênh để ủng hộ Lão Trần và đón những chương tiếp theo của Xưởng Truyện Vạn Truyện nhé!

--=--