CHƯƠNG 39: Cuộc chiến bản quyền trên đất Mỹ - Đòn đánh từ Amazon Kindle

Ba giờ mười bảy phút sáng.

Căn phòng làm việc tầng hai của Vạn Truyện Group vẫn sáng đèn.

Ngoài cửa sổ, Hà Nội đã im tiếng. Chỉ còn tiếng xe máy thỉnh thoảng rú lên ngoài đường, rồi mất hút trong màn đêm.

Lão Trần ngồi trước màn hình máy tính.

Một tay lão cầm cốc trà nguội ngắt.

Một tay rê chuột.

Trên màn hình là bảng doanh thu của bộ dã sử Đại Việt Thiên Mệnh – English Edition.

Lão nhìn con số cuối cùng.

Rồi nhìn lại.

Lại nhìn lần nữa.

— Đù má...

Hoàng đang ngủ gục ở chiếc ghế đối diện lập tức mở mắt.

— Cái gì thế?

Lão Trần chỉ vào màn hình.

— Mày xem đi.

Hoàng đứng dậy, dụi mắt.

Mười giây sau, đôi mắt vốn lúc nào cũng tỉnh như cú của hắn mở lớn.

— Top bán chạy?

— Ừ.

— Thật?

— Tao có mù đâu.

Bộ truyện dã sử Việt Nam mà bọn họ thử nghiệm đưa sang thị trường quốc tế đã bắt đầu có độc giả thật.

Không phải vài chục người tò mò.

Không phải mấy tài khoản bạn bè vào ủng hộ.

Mà là độc giả hoàn toàn xa lạ.

Người Mỹ.

Người Anh.

Người Singapore.

Một số độc giả còn để lại bình luận hỏi về nhà Trần, Đại Việt và lịch sử Việt Nam.

Lão Trần nhìn dòng bình luận tiếng Anh chạy trên màn hình.

Một độc giả viết:

"I never knew Vietnam had such a fascinating medieval history."

Lão đọc xong, ngồi im mất vài giây.

Năm mươi tư tuổi.

Từ căn gác xép nóng như cái lò ở Khâm Thiên.

Từ mấy chương truyện đầu tiên kiếm được vài trăm đồng.

Bây giờ một câu chuyện do chính xưởng của lão sản xuất đang được người nước ngoài đọc.

Lão bật cười.

— Thấy chưa?

Hoàng hỏi:

— Thấy gì?

— Tao bảo rồi. Chữ nghĩa cũng giống hàng hóa.

Lão nhấp ngụm trà.

— Hàng tốt thì phải tìm được thị trường.

Hoàng bật cười.

— Ông đang nói văn chương hay đang bán xi măng đấy?

— Với tao có khác đéo gì đâu.

Đúng lúc đó.

Ting!

Một email mới xuất hiện.

Tiêu đề viết bằng tiếng Anh.

Hoàng nhìn thấy trước.

Sắc mặt hắn lập tức thay đổi.

— Lão Trần.

— Gì?

— Có chuyện rồi.

Lão ngẩng đầu.

Hoàng xoay màn hình về phía lão.

Một lá thư pháp lý.

Người gửi là bộ phận pháp chế của một tập đoàn xuất bản lớn tại Mỹ.

Nội dung rất ngắn.

Nhưng câu cuối khiến căn phòng lạnh hẳn.

Yêu cầu gỡ bỏ toàn bộ tác phẩm khỏi nền tảng Kindle.

Lý do được đưa ra:

Tác phẩm được tạo ra với sự hỗ trợ đáng kể của công nghệ AI, vi phạm chính sách xuất bản và quyền tác giả theo cách mà bên khiếu nại mô tả.

Nếu không tự nguyện gỡ xuống, họ sẽ tiến hành các bước pháp lý tiếp theo.

Lão Trần đọc hết.

Không nói gì.

Hoàng hỏi:

— Làm sao?

Lão vẫn nhìn màn hình.

— Gỡ thì mất bao nhiêu?

Hoàng tính nhanh.

— Không chỉ doanh thu.

Hắn kéo thêm bảng số liệu.

— Tài khoản quốc tế của mình mới bắt đầu có uy tín. Nếu bị gỡ vì lý do bản quyền, những tác phẩm sau đưa sang cũng sẽ bị soi.

Lão Trần gật đầu.

— Còn không gỡ?

— Có thể bị kiện.

Căn phòng im lặng.

Linh từ phòng bên đi ra, tóc rối tung.

— Có chuyện gì vậy?

Hoàng đưa email cho cô xem.

Linh đọc xong, mặt biến sắc.

— Hay là mình tạm gỡ xuống?

Lão Trần quay sang.

— Vì sao?

— Họ là tập đoàn Mỹ. Mình đang ở Việt Nam. Nếu họ kiện thật thì...

Lão Trần khoát tay.

— Sợ thì đừng làm ăn.

Linh im bặt.

Lão Trần kéo ghế ngồi xuống.

— Nhưng trước khi đánh nhau phải xem đối phương có sạch sẽ không.

Hoàng nhìn lão.

— Ý ông là?

Lão Trần chỉ vào màn hình.

— Bọn nó cáo buộc mình dùng AI.

— Đúng.

— Vậy thì kiểm tra xem chính nó có dùng không.

Hoàng bật cười.

— Ông muốn điều tra cả nó?

— Không.

Lão Trần rít một hơi thuốc.

— Tao muốn biết nó đang đứng trên cái ghế nào mà chửi người khác.

Bốn tiếng sau.

Phòng máy của Vạn Truyện sáng đèn.

Hoàng ngồi trước ba màn hình.

Tùng phụ trách thu thập dữ liệu.

Linh kiểm tra danh mục sách.

Không ai nói chuyện linh tinh.

Lần đầu tiên cả xưởng đối mặt với một đối thủ không phải một tác giả mạng, một công ty dịch lậu hay một nhóm fan cuồng.

Đây là một tập đoàn xuất bản thực sự.

Có luật sư.

Có tiền.

Có quan hệ.

Có cả một hệ thống pháp lý phía sau.

Hoàng mở từng trang sách.

Phân loại.

Đối chiếu.

Tìm những dấu hiệu liên quan đến AI.

Không chỉ nhìn vào nội dung.

Mà nhìn vào quy trình xuất bản.

Tóm tắt.

Biên tập.

Mô tả sách.

Ảnh bìa.

Nội dung quảng bá.

Các công cụ hỗ trợ tác giả.

Từng mảnh dữ liệu được đưa vào hệ thống phân tích.

Đến gần trưa.

Hoàng bỗng ngồi thẳng người.

— Lão Trần.

— Gì?

— Lại đây.

Lão bước tới.

Trên màn hình là một danh sách dài.

Hoàng chỉ từng dòng.

— Không phải một cuốn.

— Bao nhiêu?

— Nhiều.

Hắn kéo xuống.

— Rất nhiều.

Lão Trần nhíu mày.

— Nói tiếng người.

Hoàng quay lại.

— Hệ sinh thái của chính họ có sử dụng AI ở nhiều công đoạn.

Lão Trần im lặng.

Hoàng tiếp tục:

— AI hỗ trợ biên tập.

— AI hỗ trợ viết phần mô tả.

— AI tạo bản tóm tắt.

— AI hỗ trợ tiếp thị.

— Một số tác giả công khai quy trình dùng AI hỗ trợ sáng tác.

Tùng đứng phía sau nghe đến đó, mắt sáng lên.

— Vậy chúng nó lấy tư cách gì cấm mình?

Lão Trần không trả lời ngay.

Lão nhìn danh sách.

Sau đó nói:

— Chưa đủ.

Hoàng ngẩng đầu.

— Chưa đủ?

— Tao không cần biết nó dùng AI.

Lão chỉ vào màn hình.

— Tao cần biết nó dùng AI ở mức nào, trong quy trình nào và chính sách của nó quy định thế nào.

Hoàng nhìn lão vài giây.

Rồi bật cười.

— Được.

Hắn quay lại bàn phím.

— Ông đúng là dân cai thầu.

— Liên quan gì?

— Ông không bao giờ chịu nhìn cái nhà. Ông phải đào móng nó lên xem.

Lão Trần phẩy tay.

— Làm đi.

Chiều hôm đó.

Một cuộc họp khẩn diễn ra tại Vạn Truyện.

Lão Trần ngồi đầu bàn.

Hoàng bên trái.

Tùng, Linh và nhóm biên tập ngồi phía dưới.

Trên màn hình lớn là hai cột.

BÊN KHIẾU NẠI.

VẠN TRUYỆN GROUP.

Hoàng trình bày từng điểm.

— Họ cáo buộc chúng ta sử dụng AI hỗ trợ sáng tác.

— Đúng.

— Nhưng không có nghĩa sử dụng AI tự động đồng nghĩa với vi phạm bản quyền.

Lão Trần gật đầu.

— Tiếp.

— Quan trọng hơn, chính hệ sinh thái xuất bản của họ cũng sử dụng AI trong nhiều công đoạn.

Linh hỏi:

— Thế mình kiện ngược?

Lão Trần nhìn cô.

— Không.

— Sao không?

— Tao không điên.

Cả phòng bật cười.

Lão Trần gõ ngón tay xuống mặt bàn.

— Mình không cần đâm người ta.

Lão nhìn Hoàng.

— Chỉ cần bắt nó tự nhìn thấy cái gương.

Hoàng hiểu ngay.

— Gửi phản hồi chính thức?

— Ừ.

— Công khai?

Lão Trần lắc đầu.

— Trước tiên gửi riêng.

Hoàng ngạc nhiên.

— Nếu họ không rút?

Lão Trần cười.

— Lúc ấy mới công khai.

Bức thư phản hồi được gửi đi lúc 19 giờ 42 phút.

Không chửi.

Không đe dọa.

Không một câu nào mang tính khiêu khích.

Chỉ có dữ liệu.

Quy trình.

Chính sách.

Và những dẫn chứng được sắp xếp thành từng mục.

Cuối thư là một câu hỏi rất đơn giản:

Nếu việc sử dụng AI hỗ trợ sáng tác là lý do để yêu cầu tác phẩm của Vạn Truyện bị gỡ bỏ, liệu cùng tiêu chuẩn đó có được áp dụng đối với những tác phẩm trong chính hệ sinh thái xuất bản của quý công ty?

Lão Trần đọc lại lần cuối.

— Gửi.

Hoàng nhấn nút.

Email bay đi.

Không ai nói gì.

Một phút.

Mười phút.

Một giờ.

Ba giờ.

Không trả lời.

Đến gần nửa đêm.

Ting!

Email mới.

Hoàng mở ra.

Đọc.

Đọc thêm lần nữa.

Lão Trần hỏi:

— Sao?

Hoàng ngẩng đầu.

— Họ không yêu cầu gỡ nữa.

Tùng bật khỏi ghế.

— Thật?

Hoàng gật đầu.

— Họ nói sẽ xem xét lại khiếu nại.

Linh thở phào.

Lão Trần lại ngồi xuống.

Không vui mừng quá mức.

Không đập bàn.

Không hô chiến thắng.

Lão chỉ rót thêm một chén trà.

— Thấy chưa?

Tùng hỏi:

— Thấy gì ạ?

Lão Trần nhếch mép.

— Ra nước ngoài làm ăn, đừng thấy người ta to mà cúi đầu.

Lão nhấp trà.

— Nhưng cũng đừng thấy mình có AI mà tưởng mình là bố thiên hạ.

Hoàng bật cười.

Lão Trần nhìn ra ngoài cửa sổ.

Hà Nội về đêm vẫn yên tĩnh.

Nhưng trong đầu lão, một cánh cửa khác vừa mở.

Không còn là Việt Nam.

Không còn là vài triệu độc giả.

Không còn là cuộc chiến giữa những tác giả mạng.

Thế giới lớn hơn nhiều.

Và luật chơi cũng lớn hơn rất nhiều.

Lão Trần dụi điếu thuốc vào gạt tàn.

— Hoàng.

— Dạ?

— Chuẩn bị tài liệu.

— Tài liệu gì?

Lão cười.

— Lần sau có ai hỏi Vạn Truyện là cái gì...

Lão đứng dậy.

— Cho họ xem luôn.

Doanh nghiệp Việt Nam dùng AI không phải để trốn luật.

Mà để bước ra ngoài biên giới.

--==--

HÃY FOLLOW KÊNH ĐỂ TẠO ĐỘNG LỰC CHO TÁC GIẢ. CÁM ƠN.

--=--