CHƯƠNG 16: Khi AI bắt đầu "Học vẹt" lỗi chính tả
Buổi sáng ở xưởng Vạn Truyện bắt đầu bằng một câu chửi.
“Đéo hiểu cái gì nữa!”
Tùng đập tay xuống bàn.
Linh đang uống trà ở bên cạnh giật mình.
“Gì đấy?”
“Đọc đi.”
Tùng xoay màn hình laptop lại.
Linh cúi xuống.
Chú Ba cũng tò mò kéo ghế tới.
Trên màn hình là chương mới nhất của một bộ truyện.
Mọi thứ nhìn qua đều bình thường.
Nhân vật vẫn đúng tên.
Bối cảnh không sai.
Mạch truyện không loạn.
Thậm chí đoạn đánh nhau còn khá hay.
Nhưng đọc kỹ một chút...
Có gì đó rất khó chịu.
Một nhân vật nói:
“Không lẻ ngươi dám đi thật?”
Chương sau lại xuất hiện:
“Cô ấy seo lại làm như vậy?”
Rồi:
“Anh không mún biết.”
Linh đọc đến đó thì nhăn mặt.
“Ủa?”
Tùng gật đầu.
“Đấy.”
“AI viết à?”
“Chứ ai?”
Chú Ba đẩy kính.
“Có mấy chữ sai thôi mà.”
Tùng quay sang.
“Mấy chữ?”
Nó kéo xuống.
Càng kéo, càng nhiều.
không → kg
làm → làmg
rồi → rùi
sao → seo
muốn → mún
Rồi bắt đầu xuất hiện cả đống từ teencode.
“ko”, “mik”, “cx”, “j”, “hok”, “z”...
Chú Ba im lặng.
Linh thì trợn mắt.
“Cái này mà đăng lên thì độc giả chửi chết.”
Tùng ngồi phịch xuống ghế.
“Em đã sửa hai chương rồi.”
“Nhưng cứ sửa xong nó lại đẻ ra.”
“Chương này em vừa sửa.”
“Chương sau lại sai.”
Lão Trần từ ngoài cửa bước vào đúng lúc đó.
Lão đặt túi trà xuống.
“Có chuyện gì?”
Không ai trả lời.
Tùng chỉ vào màn hình.
“Máy bị điên.”
Lão Trần cúi xuống đọc.
Ba phút sau, lão ngẩng lên.
“Không.”
Tùng ngạc nhiên.
“Không gì?”
“Máy không điên.”
“Thế cái này là gì?”
Lão Trần chỉ vào chữ “mún”.
“Máy đang học.”
Cả phòng im lặng.
Linh hỏi:
“Học cái gì?”
“Cái chúng ta cho nó ăn.”
Lão Trần kéo ghế ngồi xuống.
Lão bảo Tùng mở thư mục dữ liệu.
Hàng loạt file hiện ra.
Bình luận độc giả.
Bài đăng diễn đàn.
Đoạn hội thoại trên mạng xã hội.
Các bài thảo luận.
Các câu nói đời thường.
Những đoạn chat được thu thập để giúp AI hiểu cách nói chuyện của giới trẻ.
Lão Trần nhìn một lúc.
Rồi lão bật cười.
“Đúng là cho ăn gì thì ị ra cái đấy.”
Tùng cố nhịn cười.
Linh cũng quay mặt đi.
Chú Ba thì gật gù như vừa nghe một chân lý.
“Thế giờ làm sao?”
Lão Trần không trả lời ngay.
Lão kéo một file xuống.
“Các người nghĩ AI phân biệt được đâu là tiếng Việt chuẩn, đâu là tiếng Việt trên mạng à?”
Tùng đáp:
“Em tưởng nó phải biết.”
“Biết không có nghĩa là tự động biết lúc nào được dùng.”
Lão Trần chỉ vào đống dữ liệu.
“Đây là ngôn ngữ sống.”
“Có người viết đúng.”
“Có người viết sai.”
“Có người cố tình viết sai.”
“Có người viết tắt.”
“Có người dùng tiếng lóng.”
“Có người gõ teencode.”
“Máy nhìn tất cả rồi học thành một đống.”
Linh hỏi:
“Thế nó không tự phân loại được?”
“Có thể.”
“Nhưng nếu chúng ta không dạy nó tiêu chuẩn phân loại thì nó tự đoán.”
Lão Trần đứng dậy.
“Và máy đoán thì cũng giống thằng Tùng.”
Tùng lập tức phản đối:
“Ơ!”
“Đoán đúng thì không sao.”
Lão nhấp ngụm trà.
“Đoán sai thì cả xưởng ăn đủ.”
Buổi trưa.
Tùng thử sửa bằng tay.
Một chương.
Hai chương.
Ba chương.
Đến chương thứ tư, nó ném chuột xuống bàn.
“Em chịu.”
Linh nhìn nó.
“Có hơn trăm lỗi.”
“Chị bảo AI tự sửa đi.”
“Nó tự sửa thì nó lại sửa sai.”
Chú Ba chen vào:
“Hay là chú đọc rồi sửa?”
Tùng quay sang.
“Chú đọc được bao nhiêu chương?”
“Khoảng mười.”
“Bộ có năm trăm chương.”
Chú Ba im.
“Thế thôi.”
Lão Trần đứng ở góc phòng nghe hết.
Lão không nổi nóng.
Không trách ai.
Chỉ lấy điện thoại ra.
Bấm một số.
Cuộc gọi được kết nối.
“Hoàng à?”
Đầu bên kia vang lên giọng đàn ông trẻ.
“Vâng.”
“Có rảnh không?”
“Có chuyện gì?”
“Máy của tôi bắt đầu học tiếng Việt sai.”
Đầu dây bên kia im vài giây.
Sau đó bật cười.
“Ông cho nó ăn dữ liệu bẩn à?”
Lão Trần nhìn đống file trên màn hình.
“Có vẻ thế.”
“Thế thì lọc.”
“Biết.”
“Vậy gọi tôi làm gì?”
“Chưa biết lọc kiểu gì.”
Hoàng cười.
“Để tôi nghĩ.”
Chiều hôm đó, Hoàng gửi sang một bản nháp.
Tên file:
LANGUAGE_REVERSE_CHECK.
Tùng mở lên.
“Cái gì đây?”
Lão Trần đọc qua.
Hoàng không bắt AI chỉ viết.
Anh ta bắt nó kiểm tra lại chính sản phẩm của mình.
Quy trình được chia thành hai bước.
Bước một:
AI viết chương truyện theo yêu cầu.
Bước hai:
AI phải tạm thời bỏ vai trò nhà văn.
Nó phải đóng vai một giáo viên Ngữ văn khó tính.
Không được quan tâm chương vừa viết hay hay dở.
Không được bảo vệ câu chữ của chính mình.
Chỉ được tìm lỗi.
Chính tả.
Dấu câu.
Từ viết tắt.
Teencode.
Lỗi l/n.
Lỗi s/x.
Lỗi hỏi/ngã.
Những từ không phù hợp với văn phong chính thức.
Những câu mang cấu trúc quá giống văn nói trên mạng.
Sau đó mới trả về bản cuối cùng.
Tùng đọc xong.
“Có tác dụng thật không?”
Lão Trần nhìn màn hình.
“Chạy thử.”
Bộ truyện được viết lại.
Chương mới xuất hiện.
Tùng mở.
Đọc dòng đầu tiên.
Không lỗi.
Dòng thứ hai.
Không lỗi.
Dòng thứ ba.
Không lỗi.
Nó kéo xuống.
Một trang.
Hai trang.
Ba trang.
Vẫn không lỗi.
Linh ghé đầu qua.
“Đâu?”
“Không thấy.”
“Để em.”
Cô đọc từ đầu đến cuối.
Sau đó quay sang.
“Ổn.”
Chú Ba cũng đọc.
Ông gật.
“Tiếng Việt sạch hơn thật.”
Tùng vẫn chưa tin.
Nó mở chương cũ.
Lại mở chương mới.
So sánh.
Khác biệt rõ ràng.
Những từ kiểu mạng biến mất.
Các lỗi chính tả được sửa.
Nhưng điều quan trọng nhất là AI vẫn giữ được giọng văn đời thường khi cần.
Không biến tất cả thành thứ văn chương cứng nhắc.
Lão Trần nhìn kết quả.
Lão gật đầu.
“Được.”
Tùng hỏi:
“Thế từ giờ chương nào cũng phải chạy qua bước này?”
“Đúng.”
“Có chậm không?”
“Có.”
“Bao lâu?”
“Không quan trọng.”
Lão Trần quay lại nhìn nó.
“Ra nhanh mà đầy rác thì nhanh để làm gì?”
Tùng im.
Lão Trần viết lên bảng trắng một câu.
VIẾT XONG CHƯA PHẢI LÀ XONG.
Bên dưới lão viết tiếp:
KIỂM TRA XONG MỚI ĐƯỢC XUẤT BẢN.
Linh nhìn hai dòng chữ.
“Thế là thêm một công đoạn.”
“Ừ.”
“Xưởng mình càng ngày càng giống nhà máy thật.”
Lão Trần cười.
“Làm ăn mà.”
Tối hôm đó.
Chương mới được xuất bản.
Bình luận bắt đầu xuất hiện.
Một độc giả viết:
“Mấy chương trước lỗi chính tả nhiều quá, hôm nay đọc thấy sạch hẳn.”
Một người khác:
“Có vẻ xưởng sửa lại quy trình rồi.”
Một bình luận ngắn hơn:
“Thế này mới đáng tiền.”
Tùng đọc xong, thở phào.
Linh ngồi bên cạnh cũng cười.
Chú Ba thì vẫn đang chăm chú đọc chương võ hiệp của mình.
Lão Trần ngồi ở đầu bàn, châm điếu thuốc.
Lão nhìn màn hình.
Một lỗi nhỏ tưởng như chẳng đáng bao nhiêu.
Nhưng nó khiến lão hiểu thêm một chuyện.
Trước đây lão nghĩ vấn đề của xưởng là:
Làm sao bắt AI viết hay hơn.
Bây giờ lão bắt đầu hiểu.
Câu hỏi thực sự phải là:
Làm sao không cho AI tự ý làm hỏng thứ mình đã tạo ra?
Ngoài cửa sổ, đêm Khâm Thiên vẫn ồn ào.
Trong căn nhà cấp bốn, chiếc máy tính cũ tiếp tục chạy.
Một quy trình mới vừa được sinh ra.
Không phải để làm AI thông minh hơn.
Mà để bắt nó...
tự kiểm tra chính mình trước khi bước ra khỏi cánh cửa của Xưởng Vạn Truyện.
--==--
HÃY FOLLOW KÊNH ĐỂ TẠO ĐỘNG LỰC CHO TÁC GIẢ. CÁM ƠN.
--=--