Chương 144. Bài học đầu tiên
Sau mười mẻ thử nghiệm, Phương Cảnh bắt đầu có một thói quen mới.
Mỗi khi nghe ai đó nói:
“Luyện như thế này là được.”
Hắn không còn lập tức ghi xuống.
Hắn sẽ hỏi:
“Trong điều kiện nào?”
Buổi sáng hôm ấy, câu hỏi đó lại xuất hiện.
Trong phòng luyện đan chung, một đệ tử lớn tuổi hơn đang chỉ cho Trần Khải xử lý Thanh Diệp.
“Phần cuống này không cần bỏ hết.”
Trần Khải hỏi:
“Vì sao?”
“Người nhà ta vẫn làm vậy.”
“Có hiệu quả?”
“Đương nhiên.”
Người kia cười.
“Cha ta học từ một vị đan sư già. Người đó luyện cả đời rồi.”
Một câu nói rất có sức nặng.
Luyện cả đời.
Phương Cảnh nghe thấy nhưng không xen vào.
Người kia tiếp tục:
“Thanh Diệp mà rửa quá sạch thì dược lực sẽ yếu. Đây là kinh nghiệm của nhiều thế hệ.”
Trần Khải gật gù.
“Vậy cứ giữ lại một ít cuống?”
“Ừ.”
Phương Cảnh nhìn phần dược liệu trên bàn.
Trong đầu hắn lập tức hiện lên hình ảnh Lưu Tử Khiêm.
Lưu cũng giữ lại một phần lá và cuống.
Hắn từng nói rằng xử lý dược liệu không nên quá cứng nhắc.
Kinh nghiệm của hai người dường như giống nhau.
Nhưng Phương Cảnh không lập tức kết luận.
Hắn hỏi:
“Ngươi thường luyện Thanh Diệp ở đâu?”
Người kia hơi ngẩn ra.
“Ở quê.”
“Khí hậu thế nào?”
“Cũng bình thường.”
“Dược liệu lấy từ đâu?”
“Trong vùng.”
“Có phải cùng một nguồn với loại Thanh Diệp ở Vân Hà không?”
“Không biết.”
Phương Cảnh im lặng.
Người kia nhìn hắn.
“Ngươi hỏi những chuyện đó làm gì?”
“Không có gì.”
Phương Cảnh cười.
“Ta chỉ muốn biết kinh nghiệm ấy áp dụng trong điều kiện nào.”
Người kia khoát tay.
“Kinh nghiệm đã truyền mấy đời rồi. Chắc chắn không sai.”
Phương Cảnh không tranh luận.
Hắn chỉ nhìn phần cuống được giữ lại.
Sau đó quay về chỗ mình.
Hắn lấy sổ.
Không ghi rằng người kia sai.
Chỉ viết:
“Kinh nghiệm truyền miệng: Thanh Diệp không nên xử lý quá sạch.”
Bên cạnh là một dòng nhỏ:
“Nguồn gốc kinh nghiệm: chưa xác định đầy đủ.”
Hắn đóng sổ.
Đến trưa, hắn đem một ít Thanh Diệp đến phòng luyện đan.
Chia thành hai phần.
Một phần xử lý theo cách hắn vẫn làm.
Một phần giữ lại một lượng nhỏ cuống.
Không thay đổi gì khác.
Cùng nguồn dược liệu.
Cùng nước.
Cùng đan lô.
Cùng hỏa hậu.
Mẻ thứ nhất bắt đầu.
Kết quả không có gì đặc biệt.
Hai nhóm đều thành đan.
Phương Cảnh kiểm tra từng viên.
Nhóm giữ cuống không tốt hơn rõ rệt.
Nhưng cũng không tệ hơn rõ rệt.
Hắn không thất vọng.
Chỉ ghi lại.
Mẻ thứ hai.
Lặp lại.
Kết quả vẫn gần giống.
Đến mẻ thứ ba, một viên trong nhóm giữ cuống có dược lực biểu hiện khá tốt.
Trần Khải đứng bên cạnh lập tức nói:
“Thấy chưa?”
“Thấy gì?”
“Giữ cuống có tác dụng.”
Phương Cảnh nhìn viên đan trong tay.
“Chỉ một viên.”
“Nhưng tốt hơn.”
“Có thể.”
Hắn đặt viên đan xuống.
“Cần xem cả mẻ.”
Trần Khải không phục.
“Ngươi lúc nào cũng phải chắc chắn như vậy?”
Phương Cảnh cười.
“Bởi vì nếu chỉ nhìn viên tốt nhất, ta có thể chứng minh bất cứ thứ gì.”
Trần Khải không nói nữa.
Phương Cảnh tiếp tục kiểm tra.
Ba mẻ.
Sáu nhóm thành phẩm.
Kết quả không giống nhau hoàn toàn.
Có mẻ giữ cuống tốt hơn.
Có mẻ gần như không khác.
Có mẻ xử lý sạch lại ổn định hơn.
Kinh nghiệm truyền miệng ban đầu không biến mất.
Nhưng nó cũng không còn là một quy tắc.
Phương Cảnh ngồi trước bàn.
Hắn nhìn những viên đan.
Trong đầu nhớ lại một chuyện khác.
Lưu Tử Khiêm từng xử lý Thanh Diệp theo cách khác hắn.
Kết quả của Lưu tốt hơn trong cuộc so sánh giữa hai người.
Nhưng sau khi Phương Cảnh bắt chước hoàn toàn cách xử lý ấy, kết quả lại không tốt.
Khi đó hắn đã nghĩ đến một điều:
Phương pháp của người khác không nhất thiết phù hợp với mình.
Bây giờ hắn hiểu thêm một bước.
Có lẽ ngay cả bản thân người truyền lại kinh nghiệm cũng không truyền được toàn bộ điều kiện mà họ đã trải qua.
Một người hái thuốc nhớ:
“Loại này phải thu hái sau mưa.”
Người học theo nhớ thành:
“Loại này phải thu hái sau mưa.”
Nhưng người đầu tiên có thể đã nói câu ấy vì năm đó cây thuốc mọc trên vùng đất khô, sau mưa dược tính thay đổi.
Người thứ hai đem câu ấy áp dụng ở một nơi ẩm ướt.
Điều kiện đã khác.
Câu nói vẫn còn.
Nhưng nguyên nhân phía sau đã mất.
Phương Cảnh chậm rãi mở sổ.
Hắn viết:
“Kinh nghiệm truyền lại có giá trị, nhưng cần biết điều kiện hình thành kinh nghiệm.”
Hắn dừng một lúc.
Viết thêm:
“Không nên biến kinh nghiệm thành quy luật khi chưa kiểm chứng.”
Tô Vãn vừa bước vào nhìn thấy.
“Ngươi lại ghi gì vậy?”
“Bài học.”
“Bài học gì?”
Phương Cảnh đưa quyển sổ cho nàng.
Tô Vãn đọc xong, suy nghĩ một lúc.
“Vậy ngươi không tin kinh nghiệm của người đi trước?”
“Không.”
Phương Cảnh lắc đầu.
“Ta càng tin hơn.”
Tô Vãn ngạc nhiên.
“Càng tin?”
“Bởi vì người đi trước đã làm rất nhiều việc mà chúng ta chưa làm.”
“Nhưng?”
“Nhưng ta phải hiểu họ đã làm trong hoàn cảnh nào.”
Tô Vãn im lặng.
Phương Cảnh nói tiếp:
“Nếu chỉ bỏ lại một câu ‘làm như vậy sẽ tốt’, người sau rất dễ nhớ cách làm mà quên mất lý do.”
“Rồi cứ truyền từ người này sang người khác.”
“Đến cuối cùng, chẳng ai còn biết nó bắt đầu từ đâu.”
Tô Vãn nhìn những dòng chữ.
“Vậy sách cũng có thể như thế?”
“Có thể.”
Phương Cảnh nói.
“Nhưng sách ít nhất còn có thể tìm nguồn, xem người viết là ai, ghi trong hoàn cảnh nào, đã thử bao nhiêu lần.”
Hắn khép sổ.
“Còn lời truyền miệng thì thường chỉ còn lại kết quả.”
Ngoài cửa, Trần Khải đang gọi người khác tới xem một mẻ đan vừa ra lò.
Tiếng cười nói lại vang lên.
Phương Cảnh nhìn căn phòng.
Nơi này có người học từ gia đình.
Có người học từ thầy.
Có người học từ sách.
Có người học bằng chính những lần thất bại của mình.
Không cách nào hoàn toàn thay thế cách nào.
Nhưng nếu muốn Đan đạo tiến xa hơn, những điều đã biết phải được ghi lại đủ rõ để người sau có thể kiểm tra.
Không chỉ nói:
“Làm như vậy.”
Mà phải nói:
“Vì sao làm như vậy.”
Trong điều kiện nào.
Dược liệu từ đâu.
Đã thử bao nhiêu lần.
Có những thất bại nào.
Khi nào phương pháp không còn phù hợp.
Phương Cảnh nhìn trang giấy vừa viết.
Đó là một bài học rất nhỏ.
Hắn chưa biết nó sẽ đưa mình đi đến đâu.
Nhưng hắn biết từ hôm nay, khi học một kinh nghiệm của người khác, hắn sẽ không chỉ hỏi:
“Người ấy làm thế nào?”
Mà còn hỏi:
“Người ấy đã dựa vào điều gì để biết cách làm ấy đúng?”
Đó có lẽ mới là phần quan trọng nhất của kinh nghiệm.
Không phải câu trả lời.
Mà là con đường dẫn đến câu trả lời.
--=---
PLS FOLLOW KÊNH ĐỂ THEO DÕI CÁC CHƯƠNG TIẾP THEO…
---=---