Chương 135. Kiến thức và kinh nghiệm

Những ngày tiếp theo, Phương Cảnh thường xuyên xuất hiện ở kho sách.

Không phải ngày nào hắn cũng ở đó lâu.

Có hôm chỉ vào một canh giờ.

Có hôm sau buổi học lại ngồi đến lúc người phụ trách nhắc rằng kho sắp đóng cửa.

Hắn không đọc theo thứ tự.

Gặp vấn đề gì thì tìm vấn đề đó.

Nhưng càng đọc, hắn càng nhận ra một chuyện.

Có những thứ hắn tưởng mình vừa mới phát hiện...

thực ra đã có người ghi chép từ rất lâu.

Buổi sáng hôm ấy, Phương Cảnh đang đọc một cuốn Dược liệu địa vực khảo.

Hắn dừng lại ở một đoạn.

Sách viết về cùng một loại Thanh Diệp.

Ở vùng đất ẩm, lá thường dày hơn.

Ở vùng cao và khô, lá mỏng hơn, mùi cũng khác.

Người viết không kết luận loại nào tốt hơn.

Chỉ ghi:

“Sinh trưởng trong điều kiện khác nhau, biểu hiện dược tính có sai biệt. Khi sử dụng cần phân lô khảo nghiệm.”

Phương Cảnh nhìn dòng chữ.

Bỗng nhớ đến những ngày ở Thanh Khê.

Nhớ mười cân Linh Diệp hắn từng mua.

Nhớ những lô thuốc không đồng đều.

Nhớ những lần hắn ghi nguồn gốc, thời điểm thu hái, tình trạng bảo quản.

Khi ấy, hắn đã từng nghĩ mình đang tự xây dựng một phương pháp rất riêng.

Bây giờ hắn mới biết.

Người khác đã đi trước rất xa.

Hắn lật sang trang sau.

Một bảng phân loại xuất hiện.

Nguồn sinh trưởng.

Khí hậu.

Độ ẩm.

Độ cao.

Thời gian thu hái.

Phương thức bảo quản.

Phương Cảnh nhìn từng mục.

Gần như tất cả đều quen thuộc.

Nhưng cách sắp xếp lại hoàn toàn khác.

Trước đây, hắn có những ghi chép rời rạc.

Một vấn đề xảy ra thì thêm một dòng.

Một lần mua thuốc thì ghi một lần.

Một mẻ luyện đan thất bại thì lại ghi một lần.

Dần dần những thứ đó hình thành trong đầu hắn thành một mạng lưới.

Nhưng người viết cuốn sách này đã biến những kinh nghiệm ấy thành một phương pháp có thể truyền cho người khác.

Phương Cảnh ngồi yên rất lâu.

Hắn lấy sổ riêng ra.

Không chép nguyên văn.

Chỉ viết:

“Điều mình từng tự suy luận có thể đã là kinh nghiệm chung của người đi trước.”

Hắn dừng bút.

Rồi thêm:

“Nhưng mình vẫn cần tự kiểm chứng.”

Đóng sổ.

Hắn tiếp tục đọc.

Đến giữa trưa, Phương Cảnh chuyển sang khu luyện chế.

Lần này hắn tìm những ghi chép về hỏa hậu.

Một cuốn sách cũ nói rằng người luyện đan thường mắc sai lầm ở những thời điểm chuyển tiếp.

Không phải khi lửa quá mạnh.

Cũng không phải khi lửa quá yếu.

Mà là lúc từ trạng thái này chuyển sang trạng thái khác.

Phương Cảnh khựng lại.

Trong đầu hắn lập tức hiện lên mẻ Thanh Nguyên Đan hôm trước.

Một nhịp.

Chỉ một nhịp hỏa hậu lệch.

Thành phẩm giảm chất lượng.

Hắn lật nhanh vài trang.

Phía sau có một phần nói về việc người luyện đan điều khiển lửa.

Không chỉ có mạnh hay yếu.

Còn có tốc độ thay đổi.

Thời gian giữ ổn định.

Khoảng chuyển tiếp.

Phản ứng của từng loại đan lô.

Thậm chí cả thói quen của người luyện đan.

Phương Cảnh đặt tay lên trang sách.

Hắn nhớ lời vị đan sư hôm đó:

“Có những lỗi phải được lặp lại mới biết nó có phải lỗi hay không.”

Trước kia hắn nghe câu ấy như một lời chỉ dẫn.

Bây giờ nhìn vào sách, hắn mới hiểu câu nói đó không phải kinh nghiệm cá nhân đơn lẻ.

Nó là thứ đã được rất nhiều người kiểm chứng qua thời gian.

Chỉ là mỗi người dùng cách nói khác nhau.

Một người gọi là “lỗi chuyển hỏa”.

Người khác gọi là “giai đoạn biến hỏa”.

Có người chỉ viết:

“Chớ vội đổi lửa.”

Cùng một vấn đề.

Nhiều cách diễn đạt.

Phương Cảnh đọc tiếp.

Đến chiều, hắn bắt đầu cảm thấy hơi mệt.

Không phải vì đọc khó.

Mà bởi mỗi cuốn sách mở ra một thứ khác.

Có lúc hắn tìm thấy điều mình biết.

Có lúc gặp điều mình chưa từng nghe.

Có lúc nhìn thấy chính những suy nghĩ của mình được người khác viết lại bằng ngôn ngữ hoàn chỉnh hơn.

Cảm giác ấy rất lạ.

Không giống thất bại.

Cũng không giống thắng lợi.

Giống như một người đi trong núi rất lâu, đột nhiên phát hiện nơi mình đang đứng thực ra đã có dấu chân của vô số người.

Phương Cảnh đi đến một giá sách khác.

Hắn lấy xuống một cuốn Đan học nhập môn khảo dị.

Cuốn sách không dày.

Nhưng nội dung khiến hắn đọc rất lâu.

Trong đó có một đoạn nói về việc không nên đánh giá một viên đan chỉ dựa vào vẻ ngoài.

Một đoạn khác nói về độ ổn định.

Một đoạn khác phân biệt thành đan với chất lượng sử dụng.

Phương Cảnh đọc đến đó thì bật cười.

Những điều này hắn đã từng tự mình trải qua.

Thành đan không có nghĩa là tốt.

Tốt cũng không có nghĩa phù hợp với mọi người.

Kết quả sử dụng không thể quy hết cho thuốc.

Những câu hỏi ấy từng khiến hắn mất rất nhiều thời gian.

Bây giờ chúng nằm ngay trong một cuốn sách cũ.

Hắn lật đến cuối.

Phần cuối cùng là ghi chú của người biên soạn.

Không phải mọi vấn đề đều đã được giải quyết.

Có những quan điểm giữa các đan sư còn tranh luận.

Có những phương pháp chỉ thích hợp với một số vùng.

Có những kết quả chưa đủ dữ liệu để kết luận.

Phương Cảnh nhìn những dòng ấy.

Trong lòng hắn bỗng nhẹ đi.

Hắn từng sợ rằng những điều mình chưa biết quá nhiều.

Nhưng hôm nay hắn nhận ra ngay cả người đi trước cũng không biết hết.

Tri thức Đan đạo không phải một cuốn sách đã viết xong.

Nó giống như một dòng sông.

Người này ghi lại một đoạn.

Người khác kiểm chứng.

Người sau sửa lại.

Có người phủ nhận điều cũ.

Có người phát hiện một cách dùng mới.

Có những câu hỏi tồn tại qua hàng trăm năm vẫn chưa có đáp án.

Phương Cảnh ngồi xuống bên cửa sổ.

Ánh nắng cuối ngày kéo dài trên nền đá.

Hắn mở cuốn sổ của mình.

Lần này hắn viết nhiều hơn.

Kiến thức là thứ đã được người trước整理 lại để người sau có thể học.

Hắn nhìn chữ mình viết, nhận ra có một chữ không đúng, liền gạch đi.

Sau đó viết lại:

Kiến thức là kinh nghiệm đã được tích lũy, kiểm chứng và truyền lại.

Hắn suy nghĩ.

Rồi viết thêm:

Kinh nghiệm là thứ mình tự mình gặp phải.

Dòng cuối cùng hắn viết chậm hơn:

Kiến thức giúp đi nhanh hơn. Kinh nghiệm giúp biết mình đang đi đúng hay sai.

Phương Cảnh khép sổ.

Hắn không nghĩ mình đã hiểu hết câu đó.

Có lẽ phải mất nhiều năm hắn mới hiểu được đầy đủ.

Nhưng ít nhất hôm nay, hắn đã nhìn thấy một điều trước đây chưa từng nhìn thấy.

Những gì hắn tự mình suy luận không phải vô ích.

Chúng giúp hắn có khả năng đọc những cuốn sách này bằng một con mắt khác.

Nếu trước kia hắn chưa từng tự kiểm nghiệm nguồn dược liệu, có lẽ hắn chỉ đọc bảng phân loại rồi bỏ qua.

Nếu chưa từng làm hỏng mẻ đan vì hỏa hậu, có lẽ hắn sẽ không chú ý đến những dòng ghi chép về giai đoạn chuyển hỏa.

Nếu chưa từng theo dõi người bệnh, hắn có thể cũng không dừng lại ở những câu nói về sự phù hợp của đan dược.

Kinh nghiệm của bản thân khiến hắn hiểu được giá trị của kiến thức.

Còn kiến thức của người trước lại giúp hắn nhìn thấy giới hạn trong kinh nghiệm của mình.

Hai thứ không đối lập.

Chúng bổ sung cho nhau.

Người phụ trách kho đi ngang qua.

Thấy Phương Cảnh vẫn còn ngồi, ông hỏi:

“Chưa về?”

“Ta đọc thêm một chút.”

“Đọc nhiều như vậy có nhớ hết không?”

Phương Cảnh lắc đầu.

“Không.”

“Vậy đọc làm gì?”

Phương Cảnh nhìn những giá sách kéo dài trước mặt.

“Để biết mình không biết gì.”

Người phụ trách bật cười.

“Câu này nghe được.”

Phương Cảnh cũng cười.

Hắn đứng dậy, đem sách trả lại đúng vị trí.

Trước khi rời kho, hắn quay đầu nhìn lần cuối.

Hàng nghìn cuốn sách.

Hàng nghìn năm kinh nghiệm.

Có thành công.

Có thất bại.

Có tranh luận.

Có những câu hỏi chưa được giải đáp.

Phương Cảnh bỗng không còn cảm thấy mình đang đứng trước một núi kiến thức quá lớn.

Hắn chỉ cảm thấy...

mình cuối cùng cũng tìm thấy một nơi có thể giúp mình đi xa hơn.

Không cần bắt đầu lại từ đầu.

Nhưng cũng không thể bỏ qua những bước chân của người đi trước.

Hắn đẩy cửa kho sách.

Ánh chiều bên ngoài đã nhạt.

Ngày mai vẫn còn luyện đan.

Vẫn còn những dược liệu hắn nhận chưa đủ nhanh.

Vẫn còn những sai sót nhỏ chưa tìm được nguyên nhân.

Nhưng từ hôm nay, khi gặp một vấn đề mới, hắn sẽ không chỉ hỏi:

“Ta phải tự mình tìm ra thế nào?”

Mà còn sẽ hỏi:

“Người đi trước đã từng đi qua nơi này chưa?”

--=---

PLS FOLLOW KÊNH ĐỂ THEO DÕI CÁC CHƯƠNG TIẾP THEO…

---=---