Chương 20 Chia Tay

"Ta về".

Hà Linh nói với chính mình trong gian nhà phía Tây, trước khi trời sáng. Chuỗi hạt gỗ nằm trên bàn cạnh đầu giường, ngón tay cô lần từng hạt nâu sẫm mà không nhìn. Ngoài kia, qua khung cửa sổ, ngọn đèn dầu trong thư phòng của quan Đăng vẫn chưa tắt — như suốt bao đêm qua, như thể ông chờ một điều gì đó.

Cô không ngủ được. Nhưng lần này không phải vì giằng xé. Lần này, cô biết mình sẽ làm gì.

Buổi sáng, cô gói ghém Kính soi vi trần, gói phấn hiện huyết còn lại, cái đèn hệ thống, mấy công cụ pháp y đã dùng mòn — tất cả xếp gọn vào một cái túi vải. Từng món, cô cầm lên một lúc rồi mới đặt xuống. Mỗi món là một vụ án, một đêm thức trắng, một lần ông nhìn cô chăm chú rồi gật đầu.

Cô không thể mang chúng về hiện đại. Và cô không muốn chúng biến mất cùng mình.

Chiều tối, Hà Linh đứng trước cửa thư phòng. Cánh cửa khép hờ, ánh đèn dầu vàng vọt rọi ra một vệt dài trên bậc thềm. Cô gõ ba tiếng.

"Vào đi". — Giọng ông trầm, như đã chờ đợi từ lâu.

Cô đẩy cửa. Quan Đăng ngồi sau chiếc bàn gỗ quen thuộc, trước mặt không còn sổ sách, chỉ có một chén trà đã nguội. Ông không ngẩng lên, nhưng bàn tay đặt trên mặt bàn hơi siết lại.

"Con biết quan lớn chờ con".

Ông đưa mắt nhìn cô, một cái nhìn dài, không chớp. Rồi ông gật đầu, như xác nhận một điều đã biết từ lâu.

"Ngồi xuống".

Hà Linh ngồi xuống chiếc ghế đối diện. Cô đặt túi vải lên bàn, mở ra, lần lượt bày từng món lên mặt gỗ. Kính soi vi trần, đèn hệ thống, mấy cái kẹp gỗ, gói phấn trắng đã cạn gần hết. Quan Đăng nhìn chúng, không hỏi.

"Đây là tất cả những gì con dùng để phá án". — Cô đẩy nhẹ túi vải về phía ông. — "Con không đem về được. Con muốn chúng ở lại đây".

Ông đưa tay cầm chiếc kính lên, ngón tay vuốt mép kim loại đã bạc màu. Ông nhìn qua mặt kính, rồi đặt nó xuống cạnh chén trà.

"Ngươi giữ lấy thứ mình cần".

"Con chỉ cần một thứ". — Cô đưa tay sờ chuỗi hạt gỗ trên cổ tay. — "Cái này".

Ông im lặng một lúc. Ánh mắt ông dừng trên chuỗi hạt, rồi dời lên mặt cô.

"Ngươi đã quyết định".

Không phải câu hỏi. Hà Linh gật đầu.

"Con về".

Ba chữ rơi xuống giữa hai người. Quan Đăng không đáp. Ông cầm chén trà nguội lên, uống một ngụm, đặt xuống. Động tác chậm, như muốn giữ cho khoảnh khắc này kéo dài thêm chút nữa.

"Con nhớ lời quan lớn. Con nghĩ quan lớn nói đúng".

Ông gật đầu, không vội.

"Lúc trước con sợ. Sợ về rồi sẽ quên nơi này. Sợ ở lại rồi sẽ quên nơi kia. Nhưng con không quên được đâu. Cái này đây, con đeo nó, nhìn nó là con nhớ".

Ông đưa tay ra, lòng bàn tay ngửa lên — như ngày ông trả chuỗi hạt cho cô ở mép rừng. Cô hiểu ý. Cô tháo chuỗi hạt khỏi cổ tay, đặt vào lòng bàn tay ông.

Hai bàn tay chạm nhau. Ngón tay ông khô và ấm, chạm vào mu bàn tay cô một nhịp. Cô không rút tay. Ông cũng không rút. Chuỗi hạt nằm giữa lòng bàn tay họ, như một ranh giới mỏng manh giữa hai thế giới.

"Giữ lấy. Đem về nhà ngươi".

Cô nắm chuỗi hạt, rút tay về. Hơi ấm của ông còn đọng trên da cô.

Ngoài thư phòng, tiếng dế đã lên. Quan Đăng rót trà vào chén, đẩy về phía cô. Cô cầm lên, uống một ngụm, trà đã nguội nhưng vẫn còn vị chát dịu.

"Lần đầu tiên con gặp quan lớn, quan lớn định xử con tội gì đấy?"

Ông dừng tay, mắt hơi híp lại.

"Tội giết người. Ngươi nằm cạnh xác chết, tay dính máu".

"Vậy mà quan lớn không xử".

"Vì ngươi nói đúng". — Ông nhấp một ngụm trà. — "Ngươi chỉ vào vết thương ở gáy, nói không phải ngươi giết. Ta nghe ngươi, vì ngươi nói sự thật".

"Ngày đó con sợ lắm. Tưởng chết chắc".

"Ta biết". — Ông đặt chén xuống. — "Ngươi run, nhưng ngươi không nói dối. Ta nhớ cái cách ngươi nhìn cái xác, không phải cách kẻ giết người nhìn".

Cô im lặng. Trong đầu cô, những ngày ấy hiện về như một cuốn phim chạy ngược. Đình làng tối om, vệt máu ẩn dưới ánh đèn tím, bến đò phía đông lúc hoàng hôn, khu rừng đêm sau rặng tràm già. Và bên cạnh tất cả, luôn có một bóng áo quan đứng đó, im lặng, quan sát.

"Con muốn cảm ơn quan lớn". — Vì đã tin con. Ngay cả khi con nói những điều không ai tin nổi.

Ông nhìn cô một lúc lâu.

"Ta không tin lời ngươi. Ta tin việc ngươi làm. Ngươi làm đúng, ta tin. Ngươi làm sai, ta sửa. Đơn giản vậy thôi".

Cô cảm thấy cổ họng mình nghẹn lại.

"Quan lớn có điều gì muốn dặn con không?" — Cô hỏi, giọng gắng giữ bình thản.

Ông không trả lời ngay. Ông nhìn chén trà trước mặt, rồi nhìn cô. Ánh mắt ông, lần đầu tiên, mềm đi một chút — không còn là ánh mắt của một vị quan xét án, mà là của một người đang nhìn một điều gì đó sắp rời xa.

"Đi đường dài, nhớ mang theo nước. Đừng đi lúc trưa nắng. Gặp người lạ, đừng tin lời trước khi thấy việc".

Cô nghe ra trong đó không phải lời dặn đường. Đó là cách ông nói lời tạm biệt theo cách của một người không quen nói lời mềm.

"Con nhớ rồi".

Đồng hồ trong đầu cô đếm ngược. Không còn nhiều thời gian. Cô nhìn quanh thư phòng — những kệ sách, chiếc bàn gỗ, cái giá treo áo quan. Nơi này đã trở thành một phần của cô, dù cô chưa bao giờ nghĩ mình sẽ gắn bó với một nơi như thế.

"Quan lớn".

Ông ngẩng lên.

Cô muốn nói. Muốn nói ra thứ đã dâng lên trong lòng cô suốt bao ngày qua, thứ cô chưa bao giờ đặt tên, chưa bao giờ cho phép mình nghĩ tới. Nhưng cô biết — ông là tổ tiên của cô. Dòng máu chảy trong người cô là dòng máu của ông. Lời đó, nếu nói ra, sẽ là lời sai với cả thiên địa. Cô không thể.

Cô cúi đầu.

"Con chúc quan lớn sống lâu". — Giọng cô hơi run. — "Chúc quan lớn mãi là chỗ dựa cho dân. Chúc... quan lớn không bao giờ phải cô độc".

Ông nhìn cô một lúc lâu, không chớp mắt. Rồi ông gật đầu, một cái gật thật chậm.

"Ta nhận lời chúc của ngươi. Ngươi cũng vậy. Đừng cô độc".

Quan Đăng đi tới trước mặt Hà Linh. Cô ngẩng lên nhìn ông. Khoảng cách giữa họ chỉ còn một bước chân. Cô có thể thấy từng nếp nhăn nơi khóe mắt ông, thấy sợi tóc bạc lẫn trong mái tóc đen, thấy đôi mắt đã nhìn cô suốt bao ngày qua — sắc sảo, cương trực, và bây giờ, trong khoảnh khắc ngắn ngủi này, dịu lại như nước sông lúc chiều tà.

Nhưng ông đưa tay lên, chạm nhẹ vào chuỗi hạt gỗ trên cổ tay cô — nơi ông vừa trao lại cho cô. Ngón tay ông lần qua một hạt, rồi dừng lại.

"Ngươi đeo nó, là ta luôn ở bên ngươi".

Cô nắm chặt chuỗi hạt, nước mắt trào ra, cô cúi đầu giấu đi.

Đúng lúc ấy, không gian trong thư phòng bỗng rung lên. Ngọn đèn dầu chao đi, bóng hai người đổ dài trên vách. Giữa căn phòng, một vệt sáng xanh lục rạn ra như vết nứt trên mặt kính, rồi mở rộng thành một cánh cửa — mờ ảo, không khung, không cánh, nhưng rõ ràng là một lối đi.

Cửa thời không. Đúng 12 giờ đêm.

Hà Linh đứng dậy. Cô nhìn quan Đăng. Cô muốn nói gì đó, nhưng không tìm được lời.

Ông nhìn cô, rồi nhìn cánh cửa sáng. Ông gật đầu — một cái gật nhẹ, như ngày ông đưa cô bước vào truông, như ngày ông đặt chuỗi hạt vào tay cô.

"Đi đi".

Hai tiếng ấy, nhẹ nhưng đủ nặng. Hà Linh bước về phía cánh cửa. Đến ngưỡng, cô quay lại nhìn ông lần cuối.

Ánh đèn dầu vàng vọt chiếu lên gương mặt ông. Ông đứng đó, tay chống lên bàn gỗ, không giữ cô, không đuổi theo. Nhưng trong ánh mắt ông, có một điều gì đó mà cô sẽ mang theo suốt đời.

"Phá Tam Giang ngày rày đã cạn", — giọng cô run, câu ca dao đám trẻ hát ở chợ vang lên trong đầu. — "Truông Nhà Hồ Nội tán cấm nghiêm".

Ông nhìn cô, không đáp. Nhưng khóe mắt ông giãn ra, một đường nét rất gần với nụ cười, lần đầu tiên cô thấy trên gương mặt nghiêm nghị ấy.

"Ngươi đã làm nên câu đó". — Ông đứng thẳng người. — "Đi đi, cháu của ta. Mang nó về nhà ngươi".

Cô bước qua ngưỡng cửa sáng. Vệt sáng xanh lục cuốn lấy cô, ấm nhưng không nóng, nhẹ nhưng không rời. Cô cảm thấy chân mình rời khỏi mặt đất thư phòng, cảm thấy thế giới bên kia đang kéo cô về.

Trước khi cánh cửa khép lại, cô quay lại nhìn ông lần cuối. Ông vẫn đứng đó, dưới ánh đèn dầu, tay chống lên bàn gỗ, nhìn theo cô. Một bóng áo quan cô độc giữa căn phòng đầy sách vở, người đã dạy cô biết mình là ai.

Cánh cửa khép lại. Thư phòng vắng tanh. Trên bàn gỗ, cạnh chén trà nguội, chiếc kính soi vi trần vẫn nằm đó, phản chiếu ánh đèn dầu.

Hà Linh mở mắt. Cô nằm trên chiếc giường ở căn hộ cũ, trần nhà quen thuộc, cái quạt trần chạy lạch cạch như bao năm nay. Ngoài cửa sổ, tiếng xe cộ và tiếng chuông điện thoại của hàng xóm. Hiện đại. Nhà cô.

Cô ngồi dậy. Trên cổ tay, chuỗi hạt gỗ nâu sẫm vẫn còn đó, hơi ấm vương lại. Cô lần từng hạt, nhắm mắt, và trong đầu câu ca dao vẫn vang vọng.

Cô nhìn quanh căn phòng — máy giặt hỏng nút, cái bàn làm việc chất đầy hồ sơ, khung ảnh gia đình trên tường. Tất cả đều quen thuộc. Nhưng cô không còn là người phụ nữ đã rời đi ngày nào.

Cô là Nguyễn Hà Linh, giám định viên pháp y. Cô cũng là Nguyễn Diệu Linh, hậu duệ đời thứ mười lăm của quan Nguyễn Khoa Đăng — người đã dạy cô rằng sự thật cần một người mang nó đến, dù phải trả giá.

Cô biết mình là ai rồi. Cô thuộc về nơi này, nơi cô sinh ra. Nhưng một phần của cô, mãi mãi, ở lại bên kia — trong thư phòng ấy, dưới ánh đèn dầu, bên người đàn ông đã nhìn theo cô cho đến khi cánh cửa khép lại.

Cô đưa tay lên, lần ngón tay qua từng hạt gỗ. Một hạt, hai hạt, ba hạt. Và cô nghe thấy, rất rõ, giọng ông trầm trầm trong ký ức:

"Ngươi đeo nó, là ta luôn ở bên ngươi".

Ngoài cửa sổ, bình minh lên. Hà Linh đứng dậy, đi ra ban công, nhìn thành phố vừa thức giấc.

Cô hít một hơi thật sâu. Phía trước là một cuộc đời mới.

Cô biết mình là ai. Và cô mang theo — mãi mãi — một phần của nơi đã làm nên con người cô.