TẬP 7: VÀNG MÃ VÀ LÒNG HIẾU THẢO
Mùa vu lan báo hiếu, nhà ông Phú – người giàu nhất xã nhờ nghề buôn gỗ – chuẩn bị một lễ cúng bái rình rang chưa từng có. Sân nhà ông bày kín những món đồ mã khổng lồ, từ biệt thự ba tầng, ô tô hạng sang, cho đến cả người hầu búp bê bằng giấy. Ông Phú đứng chỉ tay năm ngón, hối thúc thợ đốt lò mã: "Đốt mạnh vào! Phải đốt loại đắt tiền nhất thì các cụ dưới suối vàng mới phù hộ cho năm nay trúng thêm vài lô đất nữa chứ!". Khói bụi từ đống vàng mã bay mù mịt khắp xóm, khét lẹt. Ai đi qua cũng trầm trồ nhìn vào cái sự hoành tráng, hiếu thảo phô trương của nhà ông Phú.
Thế nhưng, trái ngược với đống đồ giấy trị giá hàng chục triệu đồng ngoài sân, trong gian buồng tối tăm và ẩm thấp ở góc nhà, cụ bách – mẹ ruột của ông Phú – đang nằm thoi thóp trên chiếc giường tre cũ. Cụ bị liệt nửa người sau một trận tai biến năm ngoái. Bữa cơm trưa của cụ chỉ có bát cháo loãng nguội ngắt đặt chơ vơ trên bàn, ruồi nhặng bu đầy mà không ai thèm ngó ngàng. Cô con dâu bận diện quần áo đẹp để đón khách đến dự lễ cúng, bước vào phòng cụ bách với vẻ mặt cau có: "Mẹ nằm im đấy nhé, tí nữa khách khứa đến đông đừng có rên rỉ làm mất mặt vợ chồng con. Hôm nay nhà mình cúng lớn lắm, mẹ lo mà cầu nguyện cho nhà này giàu thêm đi!".
Đến đỉnh điểm của buổi lễ, khi ông Phú đang trịnh trọng thắp hương khấn vái trước mâm cao cỗ đầy, cụ bách từ trong buồng cố sức dùng chút tàn lực cuối cùng để lết thân mình ra ngoài cửa. Cụ khát nước, cái cổ họng khô rát khiến cụ không thể thốt ra lời. Cụ bám vào thành cửa, vô tình làm đổ chiếc bình gốm cổ đặt cạnh lối đi. Tiếng choang lớn vang lên, chiếc bình vỡ tan tành. Ông Phú giật mình quay lại, thấy mẹ mình đang nằm bò dưới đất, áo quần xộc xệch ngay trước mặt quan khách. Sĩ diện nổi lên, ông Phú đỏ mặt tía tai lao đến quát lớn: "Mẹ làm cái gì thế hả? Đang lúc cúng bái linh thiêng lại ra đây phá phách là thế nào? Ai đưa bà vào phòng mau lên!".
Đúng lúc đó, cụ bách nấc lên một tiếng rồi trút hơi thở cuối cùng ngay trên nền gạch lạnh ngắt, đôi mắt già nua vẫn nhìn trân trân vào đống biệt thự giấy, ô tô giấy đang cháy rừng rực ngoài sân. Quan khách chứng kiến cảnh tượng ấy đều im lặng, những cái lắc đầu ngao ngán bắt đầu xuất hiện. Ông Phú đứng chết trân bên xác mẹ, chiếc gậy vàng mã trên tay rơi rớt xuống đất. Ông ta nhận ra mình đã chi hàng chục triệu để mua những thứ vô tri đốt cho cõi âm, nhưng lại tiếc một bát nước mát, một lời hỏi thăm cho người mẹ bằng xương bằng thịt đang sống ngay cạnh mình. Sự hiếu thảo giả tạo bị thiêu rụi thành tro bụi, để lại nỗi nhục nhã ê chề cho kẻ giàu sang phú quý.