TẬP 6: DI CHÚC TRÊN VÁCH ĐẤT
Ông cụ Toàn sống thui thủi một mình trong căn nhà vách đất dột nát cuối làng, hai người con trai của ông là Tiến và Tùng đều đã giàu có, lập nghiệp trên thành phố. Hai anh em quanh năm suốt tháng không một lời hỏi thăm cha, chỉ đến ngày giỗ mẹ mới đánh ô tô về, nhưng lần nào về cũng cãi vã kịch liệt để tranh giành quyền thừa kế ngôi nhà và mảnh đất mặt đường của ông cụ. Ông Toàn già yếu, mắt mờ tai lãng, mỗi lần nhìn hai con đỏ mặt tía tai phân chia tài sản khi mình còn sống, ông chỉ biết lặng lẽ ôm ngực ho sặc sụa.
Một ngày mùa đông rét mướt, ông Toàn đổ bệnh nặng rồi qua đời đột ngột. Tiến và Tùng hớt hải chạy xe về quê. Việc đầu tiên hai anh em làm không phải là khóc thương cha, mà là lật tung chiếc hòm gỗ, lục lọi khắp các ngóc ngách trong nhà để tìm tờ di chúc phân chia mảnh đất. Tìm mãi không thấy, Tiến chỉ tay vào mặt Tùng quát lớn: "Mày giấu di chúc của bố đúng không? Tao là anh cả, mảnh đất mặt đường này phải thuộc về tao hai phần ba!". Tùng cũng không vừa, đập bàn đứng dậy: "Anh cả thì sao? Lúc bố ốm một mình vợ chồng tôi gửi tiền thuốc về, anh góp được đồng nào mà đòi chia hơn?".
Giữa lúc hai anh em đang giằng co suýt lao vào ẩu đả ngay bên cạnh linh cữu cha, ông trưởng thôn bước vào, tay cầm một chiếc rìu nhỏ. Ông lặng lẽ đi đến góc vách đất phía sau bàn thờ, dùng rìu gõ mạnh vào một mảng tường đất nứt nẻ. Mảng đất bong ra, lộ ra một chiếc hũ sành nhỏ giấu bên trong. Ông trưởng thôn mở hũ sành, rút ra một tờ giấy lịch cũ có nét chữ nguệch ngoạc của ông Toàn: "Tờ di chúc của bố đây, hai anh tự nhìn mà đọc đi". Tiến và Tùng nhào tới giật lấy tờ giấy. Trên đó chỉ vỏn vẹn mấy dòng: "Bố không có tiền vàng, chỉ có mảnh đất tổ tiên. Các con giàu có ngoài phố nhưng nghèo nàn tình nghĩa. Bố quyết định hiến toàn bộ mảnh đất này cho làng để xây nhà văn hóa và sân chơi cho trẻ em. Tiền phúng điếu đám tang của bố, xin gửi lại cho trạm y tế xã". Hai anh em nhìn tờ di chúc trên vách đất, bỗng chốc rụng rời chân tay. Họ nhận ra sự ích kỷ của mình đã tước đi cơ hội được làm con đúng nghĩa, và người cha nghèo khổ của họ đã ra đi bằng một tâm thế kiêu hãnh, để lại cho hai đứa con giàu sang một bài học nhục nhã suốt đời.