Chương 21 - Khách Từ Quá Khứ

Con dốc dẫn xuống bến cảng vẫn còn giữ hơi ấm của cả một ngày nắng, thứ hơi ấm hiếm hoi Saltmere chỉ có được vào giữa hè, khi đá lát đường tỏa nhiệt lên chân người đi qua dù mặt trời đã khuất sau rặng núi phía tây từ lâu.

Corvin bước xuống dốc, hai tay đút túi áo khoác da, thứ áo anh vẫn mặc quanh năm dù mùa này nó chỉ thật sự cần thiết vào lúc gần nửa đêm, khi sương biển bắt đầu len qua từng lớp vải.

Mùi oải hương khô vẫn vương lại trên vài mái hiên dọc đường, tàn dư của những vòng hoa treo từ dịp lễ hội ba tuần trước, giờ đã ngả sang màu nâu nhạt nhưng chưa ai buồn gỡ xuống. Mùi cá nướng quen thuộc bốc lên từ phía quán Con Sứa Xám hoà lẫn vào đó, và xa hơn, một luồng gió mặn thổi ngược từ mép nước mang theo tiếng dây neo cọ cót két vào cọc gỗ, đều đặn như một nhịp thở của chính bến cảng.

Anh đến sớm hơn thường lệ. Ca trực còn gần một giờ nữa mới bắt đầu, nhưng buổi chiều nay ở trạm gác trôi chậm đến mức anh không muốn ngồi thêm phút nào trong căn phòng nhỏ ngột ngạt ấy, nơi chỉ có một tấm bảng phân ca dán tường và mùi mực cũ đọng lại từ nhiều năm.

Ba tuần từ sau lễ hội, mọi thứ đã lắng vào một nhịp quen: sáng gác đêm về ngủ, chiều dạy Teo thêm vài thế đứng khi cậu bé ghé qua sau giờ phụ việc, và đều đặn hơn cả, một khoảng dừng chân ngắn trước cửa tiệm Root & Salt trên đường đi tuần, dù anh chưa từng gọi nó bằng cái tên nào rõ ràng hơn hai chữ "tiện đường".

Anh đẩy cửa, và gần như ngay lập tức nhận ra có gì đó khác.

Tiếng ồn quen thuộc vẫn ở đó: tiếng cốc thuỷ tinh va nhau, tiếng ai đó đang kể một câu chuyện đánh cá được phóng đại lên gấp ba lần thực tế, mùi khói gỗ sồi trộn với mùi mỡ cá cháy cạnh trên vỉ. Nhưng ở góc quen thuộc, nơi hai bức tường gỗ giao nhau, không khí lại đặc lại theo một cách khác. Không ồn ào hơn, chỉ là cứng hơn, như một sợi dây được kéo căng giữa những âm thanh xung quanh.

Bram ngồi đó, nhưng không phải chỉ có một mình anh.

***

Corvin nhận ra bà trước khi kịp nhìn rõ mặt, chỉ từ tư thế ngồi. Không ai ở Saltmere ngồi thẳng lưng như vậy trên một chiếc ghế gỗ ọp ẹp của quán rượu, cột sống dựng đứng như thể đang chờ một mệnh lệnh có thể đến bất cứ lúc nào, hai tay đặt gọn trên mặt bàn thay vì buông thõng hay tì cằm như những người khách khác.

Isolde Marrow. Tóc đen điểm bạc vẫn búi gọn ra sau đúng kiểu cũ, một vết sẹo mảnh vắt qua chân mày trái, và trên vai bà là chiếc áo khoác dạ tối màu, thứ áo không hợp với cái nóng còn sót lại của buổi tối giữa hè này chút nào, nhưng có lẽ đã lâu rồi bà không còn mặc quần áo theo thời tiết mà mặc theo thói quen.

Có ba người ngồi cùng bàn với bà và Bram, hai người đàn ông Corvin nhận ra lờ mờ, từng là lính cùng đợt đóng quân ở Nanh Xám, giờ một người làm nghề bốc vác ở kho hàng cuối bến, người kia thỉnh thoảng đi bạn trên thuyền đánh cá thuê. Cả hai đều im lặng hơn hẳn dáng vẻ họ thường có khi ngồi uống ở quán, vai hơi so lại, như thể chưa quen được ngồi cạnh người từng ra lệnh cho mình trong một khung cảnh không có quân phục.

Lưng Corvin thẳng lên trước khi anh kịp quyết định làm vậy.

Anh nhận ra điều đó chỉ sau khi nó đã xảy ra: bước chân đổi nhịp, ngắn hơn và dứt khoát hơn, vai hạ xuống theo đúng góc độ anh từng được huấn luyện để đứng trước một sĩ quan. Có một câu chào kiểu báo cáo suýt bật ra khỏi miệng anh, một phản xạ tưởng đã ngủ yên, trước khi anh kịp nuốt nó xuống và thay bằng một cái gật đầu bình thường hơn.

"Ashe." Isolde không đứng dậy, chỉ hất cằm về phía chiếc ghế trống cạnh Bram.

"Ngồi đi."

Không ai khác trong thị trấn gọi anh bằng họ. Với dân Saltmere, anh là Corvin, con trai Đại uý Halvard, người gác đêm ở bến cảng. Với Isolde, dường như anh vẫn luôn là Ashe, một cái tên gắn với quân phục và danh sách điểm danh hơn là với bất cứ điều gì anh đã trở thành sau đó.

"Chỉ huy."

Anh đáp, ngồi xuống, cố giữ giọng bình thường dù cơ thể anh vẫn chưa hoàn toàn tin rằng đây chỉ là một quán rượu, không phải một buổi họp giao ban.

Bram đẩy về phía anh một cốc bia đã rót sẵn, ánh mắt anh lấp lánh một sự pha trộn giữa vui mừng và cảnh giác, kiểu ánh mắt của người vừa được báo tin bất ngờ và chưa hoàn toàn chắc chắn nó là tin tốt hay xấu.

"Bà ấy đến từ chiều." Bram nói, giọng cố giữ vẻ tự nhiên. "Ngay khi tớ vừa đóng xong cái móng ngựa cuối cùng thì thấy bà đứng ngay cửa lò rèn, cứ như từ trên trời rơi xuống vậy."

"Không phải từ trên trời." Isolde nói, không một chút hài hước trong giọng dù câu nói của bà lẽ ra phải gợi ra điều đó. "Từ Aldencourt, bằng thuyền buôn ven bờ. Ba ngày."

***

Bà kể ngắn gọn, đúng chất báo cáo hơn là chuyện phiếm: một đợt công tác dọc vùng duyên hải phía bắc, rà soát lại danh sách cựu binh đã giải ngũ sau hiệp ước, phần lớn liên quan đến việc phân bổ trợ cấp và kiểm tra tình trạng những khu định cư gần biên giới vùng mỏ tranh chấp. Saltmere chỉ là một trong sáu thị trấn bà phải ghé qua trong vòng ba tuần.

"Làng trước tôi ghé thì tệ hơn ở đây nhiều." Bà nhìn thẳng vào cốc bia trước mặt mà không chạm vào nó. "Hai người trong đội cũ của tôi giờ không rời khỏi nhà được nữa. Một người khác thì đã mất tích khỏi danh sách đăng ký từ mùa đông năm ngoái, không ai biết đi đâu."

Câu nói ấy rơi vào bàn không kèm theo một chút thương cảm nào trong giọng bà, nhưng chính sự trần trụi đó lại khiến nó nặng hơn bất kỳ lời than thở nào. Corvin cảm thấy vai mình hơi chùng xuống, không phải vì nhẹ nhõm, mà vì một thứ gì đó gần giống tội lỗi khi nhận ra cuộc sống của chính anh, dù còn nhiều thứ dở dang, vẫn còn tốt hơn nhiều người khác từng đứng cùng hàng với anh trên cùng một sườn núi.

"Ở đây thì sao?" Isolde hỏi, ánh mắt sắc chuyển sang anh lần đầu tiên kể từ khi anh ngồi xuống. "Gác đêm bến cảng."

Đó không hẳn là một câu hỏi, cũng không phải một lời phán xét như cách cha anh vẫn hỏi. Nó nghe như một dòng trong bản báo cáo bà đang lập trong đầu, cần được điền vào cho đủ, không hơn không kém.

"Ổn." Ngón tay Corvin xoay nhẹ quai cốc bia. "Việc không nặng. Đêm nào cũng giống đêm nào."

"Cậu ấy nói vậy thôi." Bram xen vào, giọng đã trở lại phần nào vẻ huyên thuyên quen thuộc, như đang cố kéo không khí ra khỏi cái khung cứng nhắc nó vừa rơi vào. "Chứ dạo này cậu ấy còn dạy võ cho trẻ con, còn hay đứng trước cửa tiệm thuốc mười lăm phút không chịu đi, còn..."

"Bram."

Corvin cắt ngang, giọng cảnh cáo nhẹ.

"Gì chứ, tớ chỉ nói sự thật thôi. Cả bến cảng đều biết rồi, chỉ có chỉ huy đây là chưa nghe thôi."

Isolde không cười, nhưng có một điều gì đó dịch chuyển rất nhẹ ở khoé mắt bà, một sự chú ý sắc bén hơn hẳn khoảnh khắc trước đó. Bà nhìn Corvin một lúc lâu hơn cần thiết, kiểu ánh mắt của người đang so sánh một bức tranh với ký ức cũ về nó và nhận ra vài nét đã đổi khác.

"Tiệm thuốc nào?" Bà hỏi, ngắn gọn, không nhấn nhá.

"Không có gì. Chỉ là đường đi tuần của tôi ngang qua đó."

"Ừ, đường đi tuần." Isolde lặp lại đúng ba chữ ấy, giọng phẳng lì đến mức không ai đoán được bà đang tin hay đang trêu.

Bà không hỏi thêm gì nữa, chỉ khẽ gật đầu một cái, như đang cất một dòng ghi chú vào đâu đó, rồi quay sang hỏi người đàn ông làm nghề bốc vác về tình hình cảng biển năm nay.

Corvin thở ra một hơi rất khẽ, đủ để Bram liếc sang cười ranh mãnh, nhưng không nói thêm gì nữa.

***

Câu chuyện trôi sang những chủ đề nhẹ nhàng hơn trong một lúc: giá muối, đợt cá thu vừa rồi, chuyện đứa con trai nhà bốc vác vừa học nghề đóng thuyền. Corvin để mình thả lỏng dần theo nhịp đó, nhấp từng ngụm bia, thỉnh thoảng góp một câu ngắn khi cần.

Nhưng Isolde không phải người để một cuộc trò chuyện trôi mãi không mục đích. Bà chờ đến khi hai người đàn ông kia mải tranh luận với nhau về giá cá thu, rồi hạ giọng xuống, chỉ vừa đủ để Bram và Corvin nghe thấy.

"Có một chuyện tôi cần các cậu biết trước khi nghe từ ai khác." Bà nói, mắt nhìn thẳng vào khoảng giữa hai người, không riêng ai. "Bộ chỉ huy đang bàn việc tổ chức một buổi lễ tưởng niệm chính thức, ở Nanh Xám. Cho những người đã mất năm đó."

“Không có ngày cụ thể. Còn tuỳ ngân sách, tuỳ thời tiết trên núi, có thể là mùa thu năm sau, có thể muộn hơn. Nhưng ý tưởng đã được đưa ra, và với tư cách người từng chỉ huy đơn vị đó, ta được hỏi trước tiên về danh sách những ai nên được mời.”

Bram gật đầu chậm rãi, hàm siết lại một chút nhưng không nói gì ngay. Có một sự tĩnh lặng khác trong phản ứng của anh, không phải né tránh, chỉ là một cách chấp nhận đã được luyện qua thời gian, kiểu người đã học cách đứng cạnh nỗi đau mà không để nó kéo mình ngã theo.

Corvin thì không như vậy.

Cái lạnh đến trước, không phải cái lạnh của căn quán đang ấm áp quanh anh, mà một cái lạnh khác, sắc hơn, từ một sườn núi trơ trọi chỉ có đá và tuyết mỏng chưa kịp đóng cứng. Tiếng bước chân, rất nhiều bước chân, giẫm lên đá vụn trượt dưới đế giày, gấp gáp, không đều nhịp. Một cái tên không được gọi ra thành lời, chỉ là một khoảng trống hình dạng của nó, nằm ngay dưới lớp da anh.

Tiếng cốc thuỷ tinh va vào nhau ở bàn kế bên kéo anh trở lại, cùng với giọng ai đó cười phá lên vì một câu đùa về con dê nhà lão Fenwick vẫn còn được nhắc lại sau nhiều tuần. Mùi khói gỗ sồi, mùi mỡ cá, tiếng đàn accordion đang so dây ở góc quán, tất cả ùa về cùng lúc, vững chãi hơn bất kỳ mảnh ký ức nào vừa trồi lên.

"Ashe." Isolde gọi, giọng không đổi nhưng ánh mắt bà đã dán chặt vào anh.

"Tôi nghe rồi." Anh đáp, giọng cộc hơn dự định. Tay anh siết quanh cốc bia đến mức các đốt ngón tay hơi trắng bệch, và anh phải chủ động buông lỏng chúng ra, từng ngón một, dưới gầm bàn nơi không ai nhìn thấy.

"Cậu không phải quyết định gì tối nay." Isolde nói, giọng dịu đi một chút, dù vẫn giữ nguyên sự thẳng thắn đặc trưng. "Chỉ là tôi không muốn cậu nghe tin này từ một lá thư gửi qua đường bưu điện, không có ai ngồi cạnh."

"Cảm ơn." Anh không chắc mình đang cảm ơn điều gì cụ thể.

"Còn tùy. Tôi chưa biết mình nghĩ gì về chuyện đó."

Isolde không ép anh nói thêm. Bà chỉ gật đầu một cái, ngắn gọn, chấp nhận câu trả lời ấy như chấp nhận một báo cáo chưa hoàn chỉnh nhưng đủ để đóng lại cho đêm nay, rồi quay sang nhấp một ngụm bia đầu tiên kể từ khi ngồi xuống bàn, như thể phần việc khó nhất của buổi tối vừa được gạch qua.

***

Ngọn đèn treo trên trần quán lay động nhẹ khi ai đó mở cửa bước vào, mang theo một luồng gió biển mát hơn hẳn không khí đặc quánh bên trong. Isolde liếc về phía cửa sổ, nơi bầu trời đã tối hẳn, rồi đặt cốc bia xuống, chỉ còn vơi đi một phần ba.

"Tôi phải đi." Bà đứng dậy với dáng vẻ dứt khoát của người chưa từng để một cuộc trò chuyện kéo dài hơn cần thiết. "Còn một chặng nữa trước khi trời sáng, thuyền rời bến sớm."

Hai người đàn ông ngồi cùng bàn đứng dậy theo phản xạ, gần như đứng nghiêm, trước khi kịp nhận ra mình đang làm gì và ngượng nghịu ngồi thụp xuống lại. Isolde không để tâm đến điều đó, chỉ gật đầu chào từng người một cách ngắn gọn, rồi quay sang Bram.

"Rèn tốt hơn." Bà nói, một câu nhận xét bất ngờ, gần như là một lời khen theo đúng chuẩn mực tiết kiệm lời của bà. "Lần trước cậu còn để tay run khi cầm búa."

"Cảm ơn bà đã để ý ạ." Bram cười toe toét, chiếc răng khểnh lộ rõ dưới ánh đèn dầu.

Bà quay sang Corvin sau cùng. Có một khoảnh khắc bà chỉ đứng đó, nhìn anh với ánh mắt sắc nhưng không lạnh, kiểu ánh mắt của người đã học cách nhìn xuyên qua vẻ ngoài bình thản của một người lính để thấy thứ nằm bên dưới nó, và không thấy cần phải nói ra tất cả những gì mình nhìn thấy.

"Lần cuối tôi gặp cậu, cậu đứng như một cái xác biết đi." Giọng bà không hề mềm mỏng nhưng cũng không tàn nhẫn, chỉ là sự thật được phát biểu thẳng thắn theo đúng cách của bà. "Tối nay khá hơn nhiều."

Bà đặt một bàn tay lên vai anh, không nặng, chỉ đủ để anh cảm nhận được sức nặng của cử chỉ đó hơn là của bàn tay.

"Bất kể chuyện gì xảy ra ở Nanh Xám sau này, đừng để nó lấy đi cái tốt hơn này. Cậu đã mất đủ nhiều rồi."

Bà không chờ anh đáp lại. Bà rút tay về, khoác gọn vạt áo choàng dạ, rồi bước ra khỏi quán, dáng đi thẳng tắp và dứt khoát y hệt lúc bước vào, hoà vào bóng tối ngoài cửa trước khi tiếng chuông nhỏ trên khung cửa kịp ngân hết nhịp cuối.

***

Không khí quán trở lại ồn ào gần như ngay lập tức, như thể sự tĩnh lặng vừa rồi chỉ là một khoảng dừng ai đó nhấn nút, giờ được thả ra. Hai người đàn ông cùng bàn cũng đứng dậy không lâu sau đó, viện cớ còn phải dậy sớm mai ra khơi, để lại Corvin và Bram ngồi đối diện nhau, chiếc bàn giờ chỉ còn hai cốc bia đã vơi và một đĩa cá ăn dở từ lúc nãy.

Bram không nói gì trong một lúc lâu hơn bình thường, chỉ xé một miếng bánh mì, chấm vào chỗ nước sốt còn đọng lại trên đĩa, đẩy nó về phía Corvin trước khi tự lấy phần mình. Đó luôn là cách anh làm, thay vì hỏi thẳng một câu có thể khiến bạn mình phải xây một bức tường phòng thủ khác.

"Cậu ổn chứ?" Giọng anh đã bỏ hết vẻ đùa cợt.

"Ổn." Corvin đáp, rồi nhận ra câu trả lời đó nhạt nhẽo đến mức ngay cả anh cũng không tin nổi chính mình.

Anh xoay cốc bia trong tay, nhìn thứ chất lỏng sẫm màu gợn sóng theo chuyển động cổ tay.

"Chỉ là không nghĩ chuyện đó sẽ đến sớm vậy."

"Bà ấy nói còn cả năm nữa, có khi hơn." Bram nói, cố nghe cho nhẹ nhàng hơn.

"Ừ."

Corvin gật đầu, nhưng cái gật đầu ấy không mang theo bất kỳ sự yên tâm nào. Một năm nghe như một khoảng thời gian dài với người khác, nhưng với anh, nó chỉ giống như một cánh cửa đã hé mở, dù còn đóng kín phần lớn, và ngay khoảnh khắc anh biết nó tồn tại, anh không còn cách nào để giả vờ như nó không có ở đó nữa.

Bram vươn tay vỗ nhẹ vào vai bạn một cái, không nói thêm gì, để cho khoảng lặng giữa hai người có không gian riêng của nó, đúng như cách anh vẫn luôn làm mỗi khi biết rằng có những thứ không cần phải gọi tên ngay lập tức mới chữa lành được.

***

Chuông nhà thờ cảng điểm chín tiếng ngân nga từ trên đỉnh dốc, nhắc Corvin rằng ca trực của anh đã bắt đầu từ vài phút trước. Anh đứng dậy, để lại vài đồng xu trên bàn dù Bram phản đối, khoác áo khoác lên vai dù đêm hè không đủ lạnh để cần đến nó.

"Cảm ơn vì đã ở đây." Anh nói, trước khi quay đi.

"Lúc nào cũng vậy mà." Bram đáp, giọng đã trở lại vẻ nhẹ nhõm quen thuộc, dù ánh mắt anh vẫn còn dõi theo bạn mình một lúc lâu hơn cần thiết khi Corvin bước ra cửa.

Không khí bên ngoài mát hơn hẳn, mang theo hơi muối và một chút mùi rong biển tanh nồng bốc lên từ bãi đá lộ ra lúc thuỷ triều xuống thấp. Corvin đứng lại một lúc trên bậc thềm quán, nhìn về phía con dốc dẫn lên khu chợ, nơi nếu nhìn đúng góc, anh có thể thấy một đốm sáng nhỏ ổn định giữa những mái nhà tối om, ngọn đèn quen thuộc của tiệm Root & Salt vẫn thức như mọi đêm.

Có một phần trong anh muốn đi ngang qua đó, chỉ để đứng vài phút trước cửa sổ, để nghe tiếng cô nói vài câu chuyện vặt vãnh trong ngày, để cái gì đó bình thường lấp đầy khoảng trống vừa mở ra trong ngực anh. Nhưng anh không đổi hướng bước chân.

Không phải vì anh không muốn. Chỉ là anh chưa biết cách mang phần này của mình đến gần một nơi ấm áp như vậy mà không làm vấy bẩn nó bằng thứ lạnh lẽo anh vừa nghe được. Ngọn đèn đó xứng đáng với một Corvin nhẹ nhõm hơn phiên bản anh đang là lúc này, và tối nay, anh không chắc mình có thể giả vờ được điều đó đủ lâu.

Anh rẽ theo hướng khác, xuống bến cảng, nơi trạm gác nhỏ đang chờ, tối om và im lặng như mọi đêm.

Đầu gối trái anh không đau, mùa hè bao giờ cũng tử tế với anh hơn mùa đông theo cách đó, nhưng có một cơn nhức khác, không nằm ở khớp xương nào, đang âm ỉ ở một chỗ sâu hơn trong ngực. Anh đi hết vòng đầu tiên quanh bến, kiểm tra từng nút thắt dây neo, từng ổ khoá kho hàng, đúng theo thói quen đã thuộc lòng, nhưng tâm trí anh vẫn còn lởn vởn ở một sườn núi cách đây rất xa, cả về khoảng cách lẫn thời gian.

Đến vòng thứ hai, khi ánh trăng khuyết đã lên cao hơn hẳn phía trên mặt biển, anh dừng lại ở đầu cầu tàu, tay luồn vào túi áo trong, chạm phải mẩu gỗ nhỏ dở dang cùng con dao khắc anh vẫn mang theo từ nhiều tháng nay. Anh chưa quyết định nó sẽ trở thành hình gì, chỉ biết rằng những đêm như thế này, đôi tay cần một việc gì đó để làm, để đầu óc anh không phải một mình đối diện với khoảng trống đang mở ra phía Nanh Xám, nơi anh biết mình sẽ phải quay lại một ngày nào đó, dù chưa phải là bây giờ.

Anh ngồi xuống bậc đá lạnh ở cuối cầu tàu, rút con dao nhỏ ra, và bắt đầu khắc, từng nhát một, chậm rãi, không vội vàng đi đến đâu cả.

Xa xa phía bắc, ngoài tầm mắt anh có thể thấy từ đây, những ngọn núi của Nanh Xám vẫn đứng đó trong bóng tối, im lặng và kiên nhẫn, như thể chúng đã học được cách chờ đợi lâu hơn bất kỳ điều gì khác trên đời này.