Chương 52 - Cơn Ho Trái Mùa
Wren tỉnh giấc trước cả tiếng gà gáy đầu tiên bên kia con dốc, không phải vì thói quen dậy sớm đã ăn vào máu suốt ba năm nay, mà vì một luồng lạnh len qua khe cửa sổ khép hờ, phả thẳng vào gáy cô như một bàn tay ướt.
Cô nằm im một lúc, cố nhớ xem tối qua mình có quên chèn kỹ tấm rèm dày hay không, rồi từ bỏ ý định ngủ tiếp ngay khi nhận ra hơi thở của chính mình đang tan thành một làn khói mỏng ngay phía trên gối.
Cuối hè. Đáng lẽ đêm nay phải ẩm và ngột đến mức cô đạp tung chăn ra khỏi người, không phải thứ lạnh sắc lẻm như lưỡi dao cạo đang lởn vởn khắp căn phòng nhỏ này.
Cô ngồi dậy, khoác thêm chiếc áo len ra ngoài áo ngủ mỏng, bước xuống gian hàng để nhóm lửa sớm hơn thường lệ gần một canh giờ. Lửa bén vào mớ củi khô kêu lách tách, ánh sáng cam nhạt hắt lên dãy kệ thuỷ tinh xếp ngay ngắn quanh tường, nhưng phải mất một lúc lâu hơi ấm mới bò được tới góc phòng nơi cô đứng xoa hai bàn tay vào nhau.
Gió thổi từ hướng bắc, không phải hướng biển quen thuộc, mang theo cái lạnh khô khốc khác hẳn hơi ẩm mặn vẫn tràn vào nhà cô mỗi sáng. Mấy chậu húng tây trên bậu cửa sổ đã héo rũ lá ngoài rìa, như bị một bàn tay vô hình bóp nhẹ trong đêm.
Wren khép cửa sổ lại, tự nhủ có lẽ chỉ là một cơn gió lạc mùa, thứ vẫn thỉnh thoảng tạt qua từ phía Nanh Xám mỗi vài năm một lần, rồi bắt tay dọn quầy như mọi sáng.
Cô pha một ấm trà bạc hà đặc hơn thường lệ, không hẳn vì lo lắng, chỉ vì muốn hơi ấm len sâu hơn vào lồng ngực trước khi bước ra kiểm tra vườn thảo dược sau nhà. Vài luống hoa sương mọc sát hàng rào đã cụp cánh co ro lại như đang tự bảo vệ mình khỏi cái lạnh trái mùa, trong khi đám húng tây gần đó vẫn đứng vững, chưa hề hấn gì. Cô ghi nhớ điều đó trong đầu, phòng khi cần biết loại cây nào chịu lạnh tốt hơn loại nào, một thói quen quan sát bà đã dạy từ khi cô còn bé: khu vườn luôn nói trước những gì trời sắp làm, chỉ cần biết cách lắng nghe.
***
Tiếng chuông cửa trước rung lên khi mặt trời còn chưa kịp lên hẳn, sớm hơn cả giờ Teo thường đến.
"Cô ơi, con thấy lạ lắm."
Teo xộc vào, hai tay ôm chặt lấy cánh tay mình, hơi thở phả ra thành khói trắng mỗi khi nói, ánh mắt sáng rỡ đầy thích thú hơn là lo lắng.
"Bố con bảo phải hơn chục năm rồi mới thấy trời lạnh thế này vào cuối hè. Mấy ông đi biển sáng nay còn tưởng nhầm lịch, cứ hỏi nhau có phải qua thu chưa."
"Gió bắc." Wren đáp, không ngẩng lên khỏi chồng sổ đang kiểm kê. "Thỉnh thoảng vẫn có, chỉ là ít khi đến sớm thế này."
"Có nguy hiểm không cô?"
"Nguy hiểm nhất là con quên mặc áo ấm, rồi đến lượt con ngồi ở đây mà ho." Cô liếc qua vai, thấy Teo đang mặc phong phanh một chiếc áo cộc tay, chỉ tay ra sau quầy. "Lấy cái áo khoác cũ của cô treo sau cửa kho mà mặc tạm."
Teo chưa kịp cãi thì tiếng chuông cửa lại rung lên lần nữa, lần này kèm theo tiếng ho khan liên hồi vọng vào trước cả khi người bước qua ngưỡng cửa.
***
Đến giữa buổi sáng, gian hàng tiệm Root & Salt đã chật kín người. Wren chưa từng thấy như vậy kể từ đợt dịch nhỏ mùa đông ngày cô còn bé, khi bà ngoại vẫn còn đứng sau quầy thay vì cô.
Bà Hollis là người đến sớm nhất trong đám đông ấy, bế theo đứa con gái út giờ đã cao hơn hẳn cái lần đầu tiên Wren gặp nó, biết tự đưa tay che miệng mỗi khi ho thay vì khóc thét lên như trước.
"Lại con bé này nữa cô ạ." Bà Hollis giọng nửa mệt mỏi nửa áy náy, như thể chính con gái mình đang làm phiền Wren chứ không phải cơn gió lạ đang làm phiền cả thị trấn. "Ho suốt từ nửa đêm, nhưng lần này có vẻ đỡ dữ hơn hồi bé tí, chắc nhờ cái siro ngọt cô làm năm nào."
"Vẫn công thức đó thôi." Wren với tay lấy đúng lọ siro màu hổ phách quen thuộc trên kệ. "Con bé lớn nhanh quá, suýt nữa cô không nhận ra."
"Lớn thì lớn, nhưng vẫn nhõng nhẽo y hệt hồi xưa mỗi lần thấy cái thìa."
Bà Hollis vừa nói vừa đón lấy lọ thuốc, dúi vào tay đứa bé một đồng xu để nó tự cầm đưa cho Wren, một trò chơi nhỏ hai mẹ con vẫn hay bày ra mỗi lần đến tiệm.
Sau lưng bà Hollis là gần chục người khác đang đứng chờ, phần lớn là các bà mẹ bế con nhỏ hoặc dắt theo những đứa đã lớn hơn nhưng vẫn ho sù sụ, xen giữa vài cụ già chống gậy, hơi thở khò khè rõ rệt hơn hẳn ngày thường. Wren nhận ra trong đám đó có cả ông Fenwick, đang đứng nép ở cuối hàng, hai vai so lại vì lạnh, tránh nhìn thẳng vào cô khi đến lượt mình.
"Ho từ hôm kia." Ông chỉ nói đúng vậy, đặt mấy đồng xu lên quầy trước khi Wren kịp hỏi, như để rút ngắn cuộc trò chuyện xuống mức tối thiểu cần thiết. Có lẽ cơn ho đã hành hạ ông ít nhiều
Xen giữa những gương mặt quen thuộc ấy còn có cả những người hiếm khi bước chân vào tiệm thuốc, những gia đình vốn quen tự chữa bằng rượu gừng và chăn ấm hơn là bỏ tiền mua thuốc. Một người đàn ông trẻ làm nghề đan lưới, hai tay còn dính đầy sợi gai, đứng xếp hàng cạnh vợ mình đang bế đứa con đầu lòng chưa đầy một tuổi, cả hai đều ho từng cơn ngắn nối nhau không dứt.
Đến gần trưa, tiếng ho đã trở thành một thứ âm thanh nền quen thuộc trong tiệm, không còn khiến Wren giật mình mỗi lần nghe thấy nữa, chỉ còn khiến cô tự hỏi bao lâu nữa thì âm thanh đó sẽ vọng ra khắp mọi con phố của Saltmere.
***
Teo đã thành thạo hẳn việc pha những mẻ siro cơ bản mà không cần Wren đứng sát bên nhắc từng bước, chỉ thỉnh thoảng ngẩng lên hỏi lại liều lượng bột đá cộng hưởng cho đúng độ tuổi bệnh nhân, đúng như những gì cậu đã ghi cẩn thận trong cuốn sổ tay của riêng mình từ mấy tháng trước.
"Cô ơi, hết vỏ liễu ngâm rồi." Cậu gọi với từ góc bếp, giọng đã có phần khàn đi vì nói liên tục cả buổi sáng.
"Ngăn dưới cùng bên trái, sau lọ mật ong lớn." Wren đáp, không rời mắt khỏi bệnh nhân trước mặt, một cụ bà đang thở dốc sau mỗi câu nói.
Nhịp làm việc cứ thế tiếp diễn, đám đông trước quầy đã vãn bớt nhưng không dứt hẳn, chỉ chuyển từ một đám đông ồn ào sang những lượt khách lẻ tẻ đến rồi đi, đều đặn như thuỷ triều. Wren nhận ra tay mình đã bắt đầu mỏi nhừ vì cân đong liên tục, vai cô cứng lại mỗi khi cúi xuống bàn cân quá lâu, và có một lần, khi với tay lấy hũ mật ong, cô suýt đánh rơi nó xuống sàn vì hai ngón tay bỗng dưng mất cảm giác trong một nhịp ngắn.
Cô không dừng lại để nghỉ. Còn quá nhiều người đang chờ ngoài kia, và đây không phải lần đầu tiên cô làm việc đến kiệt sức. Nhưng lần này có gì đó khác, một thứ cảm giác nằng nặng ở đáy dạ dày mà cô chưa kịp gọi tên.
***
Wren đang định tranh thủ uống một ngụm nước, cánh cửa bật mở mạnh hơn mọi lần trong ngày. Mira Doran xộc vào, bế trên tay cậu con trai nhỏ đang ho từng cơn rũ rượi, mặt mũi tím tái, mồ hôi lấm tấm trên trán dù trời đang lạnh.
"Cô Wren, làm ơn!"
Người phụ nữ nói, giọng đã vỡ ra vì hoảng loạn kìm nén suốt cả quãng đường chạy từ khu nhà gần bến lên đây.
"Nó ho cả đêm không ngủ được, sáng nay còn không chịu ăn gì, người nóng như hòn than."
Wren bước tới đỡ lấy đứa bé, đặt nó nằm lên chiếc bàn khám nhỏ kê sát cửa sổ, nơi ánh sáng tốt nhất trong tiệm. Da nó nóng rực dưới lòng bàn tay cô, hơi thở phát ra tiếng rít nhỏ ở cuối mỗi lần hít vào, khác hẳn tiếng ho khàn thông thường của những đứa trẻ khác cô đã khám sáng nay.
"Được rồi. Cô xem qua đã."
Cô lấy đúng liều siro hổ phách quen thuộc, đong cẩn thận theo cân nặng ước chừng của đứa bé, rồi kiên nhẫn dỗ cho nó uống từng thìa nhỏ. Thằng bé nuốt được nửa thìa đầu, ho sặc sụa, phun ra gần hết chỗ còn lại, nước mắt nước mũi giàn giụa trên khuôn mặt nhỏ xíu.
Wren thử lại lần hai, chậm hơn, ít hơn. Lần này nó nuốt trọn được, nhưng cơn ho vẫn tiếp tục cuộn lên chỉ vài phút sau đó, dữ dội không kém trước, như thể liều thuốc chưa từng chạm tới được nơi cần chạm tới.
Công thức này chưa từng thất bại trước một cơn ho thông thường. Nhưng đây không phải một cơn ho thông thường.
Trong một thoáng, cô nhớ đến cảm giác đứng giữa gian bếp năm mười ba tuổi, nhìn bà loay hoay pha đi pha lại một loại thuốc cho một ông lão mắc chứng khó thở, để rồi cuối cùng cũng phải lắc đầu, viết cho ông một lá thư gửi lên thầy lang trên núi. Bloomcraft không chữa được mọi thứ. Bà đã dạy cô điều đó từ rất sớm, nhưng đây là lần đầu tiên Wren thực sự cảm nhận được sức nặng của nó trên chính đôi vai mình.
***
"Cô Wren?" Chị hỏi, giọng run lên khi thấy Wren không nói gì thêm, chỉ đứng đó nhìn con trai mình thở dốc.
"Chị cho tôi vài phút." Wren cố giữ vẻ chắc chắn trong giọng nói nhiều hơn những gì cô thực sự cảm thấy lúc này.
Cô quay lại phía kệ thuốc, tay lướt qua từng hũ một, thử tính xem có thể tăng liều gừng, giảm mật ong, hay thêm một chút bột đá cộng hưởng để khuếch đại dược tính mạnh hơn nữa hay không. Nhưng cô biết, rõ như biết cách phân biệt một chiếc lá bị sâu ăn hay chỉ héo vì nắng, rằng vấn đề không nằm ở liều lượng. Bloomcraft không tạo ra phép màu từ hư không, nó chỉ khuếch đại thứ vốn đã có sẵn trong tự nhiên, và hoa sương, dù có tăng liều gấp đôi gấp ba, cũng chỉ có chừng đó dược tính để cho đi. Cơn ho đang vặn xoắn lồng ngực thằng bé Doran cần một thứ mạnh hơn hẳn những gì khu vườn sau nhà cô có thể cung cấp.
Cô pha thêm một liều nhỏ, cẩn trọng hơn cả lần đầu, thêm một chút gừng tươi giã nhuyễn để làm ấm ngực, đủ để tạm thời xoa dịu cơn ho chứ không dứt hẳn được nó. Thằng bé thiếp đi sau đó không lâu, hơi thở vẫn còn hơi rít nhưng đã đều hơn, đủ để chị Mira thở phào, hai vai chị sụp xuống vì nhẹ nhõm.
"Cảm ơn cô." Chị nắm chặt lấy tay Wren một lúc lâu hơn mức cần thiết cho một lời cảm ơn thông thường.
Wren gật đầu, không nói thêm gì, chỉ dặn chị quay lại nếu cơn sốt không hạ trong đêm nay. Nhưng ngay khi cánh cửa khép lại sau lưng hai mẹ con, nụ cười trấn an cô vừa cố giữ trên môi tắt hẳn, nhường chỗ cho một nếp nhăn hằn sâu giữa hai hàng lông mày.
***
Buổi chiều trôi qua trong một nhịp độ chậm hơn nhưng nặng nề hơn hẳn buổi sáng. Không còn đám đông ồn ào nữa, chỉ còn vài ba lượt khách lẻ tẻ, nhưng trong số đó có thêm vài ca giống hệt trường hợp nhà Doran: cùng một kiểu ho rít ở cuối hơi thở, cùng cơn sốt không chịu hạ dù đã dùng đúng liều siro mạnh nhất Wren dám cho.
Đến khi Teo về nhà lúc chạng vạng, đôi mắt cậu đã thâm quầng vì mệt nhưng vẫn cố nán lại hỏi liệu ngày mai có cần đến sớm hơn không, Wren mới thực sự cho phép mình ngồi phịch xuống chiếc ghế đẩu sau quầy, tay chân rã rời như vừa kéo lưới cả ngày ngoài biển thay vì đứng yên một chỗ cân đong thuốc thang.
Cô nhóm lại bếp lửa gần tàn, bắc ấm nước, và theo phản xạ đã ăn sâu vào người từ nhiều năm nay, với tay lấy một nắm lá bạc hà khô treo trên giàn bếp, thả vào tách. Mùi bạc hà the mát lan ra khắp gian bếp nhỏ, hoà lẫn với dư vị gừng và mật ong vẫn còn vương trên các dụng cụ chưa kịp rửa, một thứ mùi hỗn tạp nhưng quen thuộc đến mức an ủi được phần nào cái mệt đang đè nặng lên vai cô.
Cô ngồi đó một lúc lâu, hai tay ôm lấy tách trà nóng, nhìn ra ngoài cửa sổ nơi bóng tối đã phủ kín con phố dốc. Không có tiếng bước chân quen thuộc nào vọng lại từ xa đêm nay, không có điệu huýt sáo khe khẽ cô đã học thuộc chỉ sau vài nốt đầu tiên. Corvin đổi ca trực từ chiều nay, cô nhớ ra, phải đến gần nửa đêm mới đi tuần qua khu này.
Một mình giữa gian hàng vắng lặng, Wren để cho ý nghĩ đã lởn vởn trong đầu suốt cả buổi chiều cuối cùng cũng thành hình rõ rệt: công thức của bà, công thức cô đã tự tay hoàn thiện, không đủ sức chống lại thứ đang lan khắp Saltmere lần này.
***
Cô đặt tách trà xuống, đứng dậy bước tới kệ sách cao ở góc phòng, nơi cuốn sổ bìa da nâu của bà Elowen vẫn nằm yên như mọi khi.
Wren mang nó lại bàn, châm thêm một ngọn đèn dầu vì ánh sáng ngoài trời đã tắt hẳn, rồi bắt đầu lật giở từng trang, tìm kiếm bất cứ ghi chú nào bà từng viết về những cơn ho dữ dội hơn bình thường. Phần lớn các trang đầu đã quen thuộc với cô đến mức thuộc lòng, nhưng càng về sau, càng gần những trang cuối bà viết trước khi mất, nét chữ càng run hơn, đôi chỗ nhoè đi vì mực cũ, và có những công thức Wren chưa từng thử vì chưa từng gặp trường hợp cần đến chúng.
Cô tìm thấy nó ở gần cuối cuốn sổ, một đoạn ngắn chen giữa hai công thức khác, nét chữ nhỏ hơn bình thường như thể bà viết vội trong một khoảng lặng hiếm hoi giữa công việc.
“...Hoa Sương Bạc. Bà con xa của hoa sương vườn, nhưng đừng nhầm lẫn hai thứ. Chỉ mọc trong sương mù phía tây, không nơi nào khác. Cánh ánh bạc, không trắng. Dược tính mạnh hơn hoa sương thường nhiều lần, đủ sức trị ho ăn sâu tận phổi…”
“...Đường vào đó dễ lạc hơn dễ đi. Nguy hiểm để tìm…”
“...Ta chưa từng đủ gan tự đi lấy. Mua lại qua vài người buôn liều lĩnh, giá không rẻ, so với lòng can đảm của họ…”
“...Nếu tìm được: thử liều cực nhỏ trước. Không có đủ để thử nhiều lần…”
Wren đọc lại hai lần, ngón tay lần theo từng chữ như để chắc chắn mình không đọc nhầm điều gì. Bà chưa từng đích thân đặt chân vào Vùng Sương Mù. Ý nghĩ đó khiến cô vừa thấy nhẹ nhõm phần nào, vì không phải noi theo một tấm gương đã có sẵn, vừa thấy nặng nề hơn, vì không có ai để hỏi xem con đường đó thực sự nguy hiểm đến đâu ngoài những lời đồn mơ hồ vẫn truyền tai nhau ở chợ cá.
***
Cô đứng dậy, mang theo ngọn đèn dầu, bước ra phía kho chứa nguyên liệu sau gian hàng, nơi những hũ thuỷ tinh lớn nhỏ được xếp theo thứ tự bảng chữ cái bà từng dạy cô lúc nhỏ. Cô tìm đến đúng vị trí lẽ ra phải có một hũ mang nhãn "Hoa Sương Bạc", nếu bà từng để lại bất cứ chút gì.
Chỉ có một khoảng trống nhỏ giữa hai hũ khác, phủ một lớp bụi mỏng đều như chưa từng có gì đặt ở đó trong nhiều năm.
Wren đứng nhìn khoảng trống ấy một lúc lâu, ngọn đèn trong tay hơi run khiến bóng của cô đổ dài run rẩy trên tường kho. Không có sẵn. Chưa từng có sẵn. Nếu thứ hoa đó thực sự là câu trả lời duy nhất cho cơn ho đang lan khắp thị trấn, cô sẽ phải tự mình tìm ra nó, ở một nơi ngay cả bà ngoại cô, người dạn dày kinh nghiệm hơn cô gấp nhiều lần, cũng chưa từng dám đặt chân tới.
Cô quay lại gian hàng, đặt cuốn sổ vẫn mở nguyên trang đó lên bàn, cạnh chiếc lọ thuỷ tinh rỗng cô lấy nhầm từ kho lúc nãy trong một tia hy vọng mong manh rằng biết đâu mình đã bỏ sót thứ gì.
***
Ngồi lại một mình bên bàn, ánh đèn dầu chao nhẹ theo từng cơn gió lùa qua khe cửa, Wren nghĩ đến gần hai chục cái tên cô đã ghi vào sổ khám bệnh chỉ trong một ngày, đến tiếng ho rít của thằng bé nhà Doran vẫn còn văng vẳng bên tai, đến khoảng trống phủ bụi trong kho nơi lẽ ra phải có câu trả lời.
Cô nghĩ đến lời bà viết ở một trang khác, câu cô đã đọc đi đọc lại không biết bao nhiêu lần trong ba năm qua: Đừng sợ sai. Cháu làm tốt hơn bà tưởng. Nhưng lần này không phải chuyện sợ sai một liều lượng, một tỷ lệ pha trộn. Lần này là chuyện dám hay không dám bước chân vào một nơi không ai trong gia đình cô từng đủ can đảm đặt chân tới.
Cô nhìn xuống chiếc lọ rỗng trong tay, ánh đèn dầu phản chiếu qua lớp kính trong suốt không còn gì bên trong, và nhận ra bàn tay mình đã ngừng run từ lúc nào không rõ.
Không có phép màu nào khiến thứ hoa đó tự mọc ra trong kho của cô. Không có con đường nào khác ngoài việc đích thân đi tìm nó, ở nơi sương mù dày đặc đến mức người ta vẫn kể nhau nghe những câu chuyện không đầu không cuối về việc chưa ai từng đi mà không lạc đường ít nhất một lần.
Wren đặt chiếc lọ xuống bàn, cạnh cuốn sổ vẫn mở nguyên trang đó, rồi với tay lấy một mảnh giấy trắng và cây bút chì Teo vẫn hay dùng để tập viết. Cô không viết một danh sách công việc cần làm ngày mai như mọi tối, mà bắt đầu liệt kê những thứ mình sẽ cần mang theo cho một chuyến đi cô còn chưa nói với bất cứ ai, kể cả người vẫn đi tuần ngang qua con phố này mỗi đêm.
Áo mưa dầu. Lương khô đủ dùng trong hai ngày, có thể ba nếu lỡ lạc đường. Một con dao nhỏ, cuộn dây gai, hộp đánh lửa phòng khi trời ẩm. Cô viết đến đó thì dừng bút, nhận ra mình đang lên danh sách cho một chuyến đi mà trên giấy vẫn chỉ có đúng một cái tên.
Ngoài kia, gió bấc vẫn thổi từng cơn qua khe cửa sổ, mang theo hơi lạnh trái mùa đã kéo cả thị trấn Saltmere vào một mùa đông đến sớm hơn bất cứ ai từng dự liệu. Wren ngồi đó rất lâu sau khi đã viết xong dòng cuối cùng, ngọn đèn dầu cháy xuống gần cạn bấc, và trong đầu cô chỉ còn lại đúng một câu hỏi chưa có lời đáp: liệu mình có đủ can đảm để bước vào nơi ngay cả bà cũng chưa từng dám bước, hay không.