CHƯƠNG 3: CHIẾC VÒNG TRUYỀN ĐỜI

Sáng hôm sau, Cảnh Dương mở tiệm sớm hơn thường lệ. Hai cánh cửa gỗ vừa được đẩy rộng, ánh nắng đã tràn qua nền gạch, chạm đến chiếc hộp dài đang nằm giữa bàn thẩm định. Bên cạnh nó là hai cuốn sổ đóng chỉ, chiếc gương đồng đã được xác định là đồ mô phỏng và tấm ảnh hành lang tầng năm mà cậu in ra từ chiều hôm trước.

Cảnh Dương đi ngang qua tấm ảnh nhưng không dừng lại. Sau một đêm ngủ đủ giấc, chuyện vùng tối trong ảnh không còn khiến cậu bận tâm như lúc mới phát hiện. Cậu đã có thêm một bức ảnh khác để đối chiếu, nhưng hai ngày chênh lệch vẫn chưa đủ để giải thích hiện tượng. Trước khi có bằng chứng rõ hơn, tiếp tục suy đoán chỉ làm mất thời gian.

Cậu đặt ly cà phê xuống góc bàn, đeo găng tay rồi kéo chiếc hộp gỗ lại gần.

Phần lớn đồ vật bên trong đã được Cảnh Dương ghi sơ bộ từ hôm qua. Những món có giá trị thấp được đặt sang một bên, còn chiếc vòng ngọc được giữ riêng trong túi vải mềm. Cậu lấy nó ra, đặt dưới đèn rồi kiểm tra lại từng chi tiết.

Bề mặt ngọc có những vết mòn rất nhỏ ở phần tiếp xúc với da. Một vài chỗ đã mất độ bóng ban đầu nhưng không có dấu hiệu bị xử lý lại gần đây. Màu xanh nhạt bên trong không đồng đều, cho thấy đây không phải loại vật liệu nhân tạo thường gặp ở đồ trang sức mô phỏng.

Cảnh Dương ghi thêm vài dòng vào sổ.

Vòng ngọc — niên đại dự kiến trên 100 năm. Tình trạng tốt. Có dấu hiệu sử dụng lâu dài.

Cậu lật mặt sau chiếc vòng, tìm thêm dấu hiệu chế tác nhưng không thấy ký hiệu rõ ràng.

“Không có tên người làm. Không có nơi sản xuất.”

Cậu nói một mình rồi đặt chiếc vòng xuống.

Điều khiến Cảnh Dương chú ý hơn tuổi của nó là cách gia đình chị Hạnh đã bảo quản món đồ. Chiếc vòng nằm trong ngăn kín của một chiếc hộp gỗ, được bọc bằng lớp vải đã cũ nhưng sạch, không có dấu hiệu bị vứt quên hay cất tạm. Một món đồ được giữ như vậy thường không chỉ có giá trị vật chất.

Cậu nhớ lời mẹ chị Hạnh hôm qua.

Phải có người tiếp tục đeo, đừng cất nó một mình trong căn phòng trống.

Cảnh Dương không tin vào những lời truyền miệng kiểu đó nếu chưa có căn cứ, nhưng cậu cũng không có thói quen coi thường lịch sử của một hiện vật.

Cậu lấy điện thoại, gọi cho chị Hạnh.

“Chị Hạnh.”

“Chị nghe.”

“Em muốn hỏi thêm một chuyện về chiếc vòng ngọc hôm qua.”

“Có vấn đề gì sao em?”

“Dạ không. Em chỉ muốn biết gia đình còn giữ thông tin nào về nguồn gốc của nó không. Ví dụ như ảnh cũ, người từng đeo hoặc thời điểm được truyền lại.”

Chị Hạnh im lặng một lát.

“Có lẽ mẹ chị biết nhiều hơn. Hôm qua mẹ cũng nhận ra chiếc vòng ngay.”

“Vậy nếu tiện, chị hỏi giúp em. Không cần gấp.”

“Được. Có gì chị báo.”

Cảnh Dương cảm ơn rồi cúp máy.

Cậu quay lại với chiếc hộp. Ngoài chiếc vòng, cây trâm cũng khiến cậu chú ý vì lớp kim loại đã đổi màu theo thời gian. Tuy nhiên, so với chiếc vòng, nó không có dấu hiệu đặc biệt nào đủ để kết luận. Cậu chụp ảnh từng mặt, ghi tình trạng rồi đặt lại vào vị trí cũ.

Gần trưa, tiệm bắt đầu có khách. Một người mang đến chiếc đồng hồ cũ cần kiểm tra, sau đó là một cặp vợ chồng hỏi về chiếc bình men rạn đặt trong tủ kính. Cảnh Dương lần lượt tiếp từng người, những câu chuyện về Vĩnh Phúc tạm thời bị đẩy xuống sau đầu.

Đến đầu giờ chiều, chị Hạnh gọi lại.

“Dương, mẹ chị bảo có một số ảnh cũ. Em có cần xem không?”

“Nếu được thì tốt. Chị gửi cho em nha.”

“Có cả một tấm ảnh cưới của cậu chị với mợ. Mẹ chị nói chiếc vòng xuất hiện trong ảnh.”

Cảnh Dương dừng bút.

“Chị gửi cả tấm đó giúp em.”

Khoảng mười phút sau, điện thoại báo có ảnh mới.

Cảnh Dương mở ra.

Đó là một tấm ảnh đã ngả màu, chụp trong một căn phòng sáng hơn hiện tại rất nhiều. Một người đàn ông trẻ đứng cạnh người phụ nữ mặc áo dài. Trên cổ tay người phụ nữ là chiếc vòng ngọc.

Cảnh Dương phóng lớn ảnh.

Hình ảnh không đủ rõ để xác định từng chi tiết, nhưng hình dáng chiếc vòng gần như trùng khớp.

Bên dưới ảnh là một dòng chữ viết tay của người trong gia đình, ghi năm chụp.

Cảnh Dương nhìn ngày tháng rồi đối chiếu với tuổi của người đã mất.

Chiếc vòng thực sự đã được sử dụng từ ít nhất vài chục năm trước.

Không có gì bất thường.

Nhưng khi kéo xuống tấm ảnh tiếp theo, cậu dừng lại.

Đó là ảnh một người phụ nữ lớn tuổi đang ngồi trước hiên nhà. Chiếc vòng vẫn ở trên tay bà.

Chị Hạnh gửi kèm một dòng:

“Mẹ nói đây là bà ngoại của chị. Sau khi bà mất thì vòng được trao lại cho mợ.”

Cảnh Dương nhìn chuỗi ảnh một lúc.

Chiếc vòng đã đi qua ít nhất ba người trong cùng một gia đình.

Cậu mở sổ, ghi lại tên từng người và thời gian tương đối. Không có khoảng trống nào quá bất thường, cũng không có dấu hiệu chiếc vòng từng biến mất trong một thời gian dài.

Một hiện vật có lịch sử rõ ràng thường dễ thẩm định hơn những món đồ không biết nguồn gốc.

Cảnh Dương đặt bút xuống.

Vậy tại sao cậu vẫn có cảm giác mình đang bỏ sót thứ gì đó?

Cậu lấy chiếc vòng lên, kiểm tra thêm một lần rồi cất vào túi bảo quản.

Buổi chiều, một sinh viên mỹ thuật đến tiệm tìm tài liệu về hoa văn trên đồ gỗ Nam Bộ. Cảnh Dương lấy cho cô bé vài cuốn sách tham khảo rồi chỉ vị trí kệ tài liệu. Gần một giờ sau, khách rời đi, tiệm trở lại yên tĩnh.

Cảnh Dương ngồi sau quầy, mở lại những tấm ảnh Vĩnh Phúc.

Cậu không phóng lớn vùng tối nữa.

Thay vào đó, cậu kiểm tra toàn bộ khung hình.

Vị trí bóng đèn.

Lan can.

Đường gạch.

Các cửa căn hộ.

Mọi thứ đều ổn định giữa những bức ảnh.

Chỉ có phần cuối hành lang thay đổi.

Cậu mở bài báo hôm trước, đặt ảnh của phóng viên cạnh ảnh mình.

Gần như cùng một góc.

Hai ngày chênh lệch.

Một bên là bức tường.

Một bên là vùng tối có những đường thẳng mờ.

Cảnh Dương lấy điện thoại gọi cho chị Hạnh lần nữa.

“Chị còn nhớ hôm em đến căn 503 không?”

“Nhớ.”

“Lúc em chụp ảnh hành lang, chị có để ý cuối dãy không?”

“Cuối dãy?”

“Dạ. Phần tường đối diện căn hộ.”

Chị Hạnh nghĩ một lúc.

“Chị không để ý. Có chuyện gì à?”

“Không có gì nghiêm trọng. Em chỉ muốn hỏi để chắc là mình không bỏ sót thứ gì đó.”

“Có cần chị quay lại xem không?”

“Không cần đâu chị. Nếu tiện thì chị hỏi mẹ xem bà có nhớ khu nhà ngày trước không.”

“Được.”

Cảnh Dương cúp máy.

Cậu không nói với chị rằng mình đã phát hiện hai bức ảnh chụp cùng một vị trí nhưng cho thấy hai trạng thái khác nhau. Chưa có bằng chứng đủ chắc chắn, cậu không muốn biến một nghi vấn thành câu chuyện rồi để người khác nhìn nó theo hướng của mình.

Cảnh Dương đóng thư mục ảnh.

Chiếc vòng ngọc vẫn nằm trong túi bảo quản bên cạnh.

Cậu nhìn nó một lúc rồi cất vào ngăn kéo.

Một món đồ có thể có lịch sử.

Một bức ảnh có thể có sai lệch.

Muốn biết hai thứ có liên quan hay không, trước hết phải chứng minh từng chuyện một.

Cảnh Dương quay lại công việc.

Ngoài cửa, ánh nắng cuối ngày chậm rãi trượt khỏi mặt đường.

Chiếc radio cũ của chú Ba phát một bản nhạc đã nghe từ rất lâu. Tiếng rè rất nhẹ chen vào giữa hai câu hát rồi biến mất gần như ngay lập tức.

Cảnh Dương ngẩng đầu nhìn sang.

“Lại tiếp điểm.”

Cậu đứng dậy, đi tới chỉnh núm tần số rồi quay lại bàn.

Không ai trong tiệm chú ý đến tiếng rè thứ hai trong ngày.