CHƯƠNG 9: BỨC TƯỜNG VÔ HÌNH
CHƯƠNG 9
BỨC TƯỜNG VÔ HÌNH
Sáng hôm sau, đội du kích Thanh Minh có việc từ rất sớm.
Sau trận đánh đêm trước, người của huyện liên tục đưa tin xuống xã. Những
con đường quanh Thanh Minh vẫn chưa hoàn toàn yên. Một số đoạn phải tránh
ban ngày, một số nơi cần người theo dõi. Những việc vốn đã nhiều nay lại càng
chồng lên nhau. Định đứng trước chiếc bàn nhỏ trong căn nhà đội dùng làm nơi
tập trung. Trên bàn là một mảnh giấy của huyện.
— Hôm nay chia người ra.
Mấy người đang ngồi trong nhà ngẩng lên.
— Tấn với Lợi đi phía đường Giếng. Kiểm tra xem người Pháp có còn chốt ở đoạn
cũ không.
Hai người gật đầu.
— Ba người sang Gạo. Có một nhà cần chuyển gạo vào trong.
Định nhìn sang Hòa.
— Cậu với Vân đi.
Hòa đáp:
— Vâng.
Vân đang buộc lại dây chiếc túi vải, nghe gọi tên thì đứng lên.
Định nói tiếp:
— Đi xong quay về ngay. Nếu thấy đường không an toàn thì vòng.
— Rõ.
— Không cần gặp người lạ.
Mọi người bắt đầu tản ra. Không ai hỏi vì sao Hòa và Vân lại đi cùng nhau.
Trong đội, đó là việc bình thường.
Họ đều biết đường.
Đều từng đi qua những làng quanh Thanh Minh. Và sau trận đêm trước, số
người có thể đi lại an toàn trong vùng cũng không còn nhiều.
Hòa khoác túi lên vai.
Vân đứng ngoài cửa chờ.
— Đi chưa?
— Đi.
Hai người bước xuống con đường đất.
BẾN NƯỚC CUỘC ĐỜI · 120****
Buổi sáng còn sương.
Đường ra phía Làng Gạo đi qua một đoạn ruộng thấp. Hai bên là những thửa
ruộng đã qua mùa cấy, nước còn đọng thành từng vũng nhỏ.
Vân đi trước.
Hòa theo sau, chiếc túi vải vắt qua vai. Đi được một quãng, Hòa nói:
— Cô đi chậm lại một chút được không?
Vân quay lại.
— Tôi đi bình thường.
— Bình thường của cô nhanh hơn người khác.
— Thế thì anh đi nhanh lên.
Hòa bật cười.
— Biết ngay cô sẽ nói thế.
Vân quay đi.
Hai người tiếp tục bước.
Họ đã đi cùng nhau rất nhiều lần trước đó.
Có khi là đưa tin.
Có khi đưa người.
Có khi chỉ là đi qua một đoạn đường để kiểm tra xem nơi nào có người lạ. Họ
biết nhau đủ lâu để không cần phải nói chuyện liên tục. Vân biết lúc nào Hòa bắt
đầu mệt. Hòa biết lúc nào Vân đang để ý một điều gì đó. Đi được thêm một đoạn,
Hòa hỏi:
— Đêm qua cô có ngủ không?
— Một chút.
— Một chút là bao lâu?
— Không biết.
— Thế mà sáng nay vẫn đi được.
Vân nhún vai.
— Việc thì vẫn phải làm.
Hòa nhìn cô.
Câu nói rất đơn giản.
Nhưng anh biết Vân thật sự nghĩ như vậy.
****
BẾN NƯỚC CUỘC ĐỜI · 121Nhà họ cần đến nằm ở cuối Làng Gạo. Đó là một căn nhà ba gian, trước sân có
một cây mít lớn. Người phụ nữ chủ nhà đứng chờ ở cửa. Thấy Vân, bà nhận ra
ngay.
— Vân đấy à?
— Vâng.
Vân bước vào.
— Gạo để đâu rồi cô?
— Trong bếp.
Hòa theo sau, kiểm tra sân và con đường phía trước. Bà chủ nhà chỉ vào hai bao
gạo.
— Nhà tôi còn từng này.
Vân cúi xuống xem.
— Hai bao này giữ lại một bao.
Người phụ nữ hơi ngập ngừng.
— Nhà tôi cũng chẳng còn bao nhiêu.
Vân nhìn bà.
— Xã không lấy hết đâu. Một bao chuyển đi trước. Khi nào đường yên, sẽ tính tiếp.
Bà gật đầu.
— Thế cũng được.
Hòa đứng bên cạnh, nghe hai người nói chuyện.
Vân biết nhà này.
Biết chồng bà đã đi đâu. Biết đứa con lớn đang ở đâu. Biết năm ngoái nhà họ
mất mùa thế nào. Những chuyện ấy Hòa cũng từng nghe, nhưng không nhớ kỹ.
Vân thì nhớ.
Cô nói chuyện với người phụ nữ như nói chuyện với một người hàng xóm. Không
phải như một người đến nhận nhiệm vụ.
Hòa nhìn cô một lúc.
Anh đã quen với việc Vân nhanh nhẹn, gan dạ, đi đường giỏi. Nhưng có những
lúc như thế này anh mới nhận ra một điều khác. Vân thuộc về những con người ở
đây.
Cô biết họ.
Và họ biết cô.
****
BẾN NƯỚC CUỘC ĐỜI · 122Hai người rời Làng Gạo khi mặt trời đã lên cao. Hòa xách bao gạo nhỏ hơn trên
vai.
Vân đi bên cạnh.
Qua một đoạn đường đất, họ gặp một người đàn ông đang dắt trâu. Người này
nhìn Vân rồi hỏi:
— Cô Vân.
— Vâng?
— Cậu Khải nhà ông Cẩn hôm nọ lại ra bến à?
Vân khựng lại rất nhẹ.
— Tôi không biết.
Người đàn ông cười.
— Tôi thấy cậu ấy đứng ở đó.
Hòa không nói gì.
Người đàn ông dắt trâu đi tiếp.
Hai người tiếp tục bước.
Một lúc lâu không ai nói.
Hòa nhìn Vân.
Cô vẫn nhìn thẳng phía trước.
— Sao?
Vân hỏi.
— Không gì.
— Thế nhìn gì?
— Không có gì thật.
Vân không hỏi nữa.
Hòa cũng không nói thêm.
Nhưng từ lúc ấy, trong đầu anh cứ hiện lên câu nói vừa rồi.
Cậu Khải nhà ông Cẩn.
Không phải Khải.
Mà là cậu Khải nhà ông Cẩn.
Chỉ một cách gọi.
Nhưng Hòa hiểu nó nói lên rất nhiều thứ.
****
BẾN NƯỚC CUỘC ĐỜI · 123Khi hai người về tới đội, Định chưa cho nghỉ. Anh đang đứng ngoài sân nói
chuyện với một người từ xã Thanh Minh xuống. Thấy Hòa và Vân, Định hỏi:
— Xong chưa?
— Xong.
— Gạo?
Hòa chỉ vào bao.
— Đủ.
Định gật đầu.
Người cán bộ xã đưa thêm một mảnh giấy.
— Phía Bãi Chợ có người báo thấy một chiếc xe đi qua lúc sáng.
Định nhận lấy.
— Xe gì?
— Chưa rõ.
Định nhìn Hòa.
— Cậu với Vân đi một vòng phía đó.
Hòa nhìn anh.
— Lại đi à?
Định đáp tỉnh bơ:
— Cậu muốn ở lại?
— Không.
— Thế thì đi.
Vân đã lấy lại chiếc túi.
Định nói:
— Không cần đến sát đường lớn. Chỉ xem từ xa. Có gì thì về báo.
Hai người lại đi.
Hòa vừa bước ra khỏi sân vừa lắc đầu.
Vân hỏi:
— Anh lắc đầu gì?
— Chưa kịp ngồi đã phải đi.
— Anh than với tôi làm gì?
— Tôi tưởng cô thương tôi.
Vân bật cười.
— Tự đi mà than với Định.
BẾN NƯỚC CUỘC ĐỜI · 124Hòa cũng cười.
Nhưng khi quay đi, nụ cười của anh nhanh chóng biến mất.
****
Con đường về phía Bãi Chợ vắng hơn thường ngày.
Hai người không đi thẳng.
Họ vòng qua một bờ ruộng, rồi men theo hàng tre. Từ đây có thể nhìn thấy một
đoạn đường lớn phía xa.
Một lúc sau, Vân đưa tay giữ Hòa lại.
— Đừng đi nữa.
Hòa dừng.
— Thấy gì?
Vân chỉ về phía trước.
Một chiếc xe vừa đi qua. Không nhìn rõ người ngồi bên trong. Chỉ thấy bụi
đường còn lơ lửng. Hai người nằm thấp xuống bên bờ ruộng.
Chờ một lúc.
Không có thêm xe.
Không có tiếng người.
Hòa khẽ nói:
— Có thể chỉ là xe dân.
— Có thể.
— Chờ thêm.
Họ nằm im.
Một lúc sau, Vân nhìn sang.
— Anh sợ à?
— Có.
Vân hơi bất ngờ.
Hòa cười.
— Tôi cũng là người.
Vân cũng cười.
— Tôi tưởng anh không biết sợ.
— Biết chứ.
Hòa nhìn về phía con đường.
— Chỉ là không phải lúc nào cũng được phép sợ.
BẾN NƯỚC CUỘC ĐỜI · 125Vân không nói gì.
Câu nói ấy khiến cô nhìn anh lâu hơn một chút.
****
Đợi thêm một lúc, hai người vòng sang một lối nhỏ. Đến gần một căn nhà bỏ
trống, họ nghe tiếng động phía trước.
Vân dừng lại.
Hòa bước lên trước.
Một bóng người vừa đi qua hàng rào.
Không phải lính Pháp.
Chỉ là một người dân.
Nhưng người đó nhìn thấy họ rồi vội vàng đi mất.
Vân gọi:
— Này!
Không ai quay lại.
Hòa nhìn theo.
— Để đi.
— Anh không hỏi à?
— Nếu họ không muốn nói thì hỏi cũng chẳng được gì.
Vân nhìn anh.
— Anh khác rồi.
— Khác gì?
— Trước đây anh sẽ chạy theo.
Hòa cười.
— Trước đây tôi trẻ hơn.
Họ quay về.
Đường về dài hơn lúc đi. Hòa đi bên cạnh Vân, nhưng trong đầu không còn nghĩ
về người vừa gặp. Anh nghĩ đến câu hỏi khác. Nếu một ngày Vân thật sự chọn Khải
thì sao? Anh chưa bao giờ hỏi chính mình câu ấy một cách nghiêm túc.
Bây giờ thì có.
Và anh không thích câu trả lời.
****
Buổi chiều, hai người dừng lại dưới mái hiên của một căn nhà bỏ không.
Trời âm u.
BẾN NƯỚC CUỘC ĐỜI · 126Mưa chưa xuống nhưng gió đã đổi. Vân tháo chiếc khăn trên đầu, lau mồ hôi.
Hòa ngồi bên cạnh.
Một lúc lâu, anh hỏi:
— Vân này.
— Gì?
— Cô thấy Khải thế nào?
Vân ngẩng lên.
Không trả lời ngay.
— Sao tự nhiên hỏi vậy?
— Hỏi thôi.
— Anh hỏi để làm gì?
— Không biết.
Vân nhìn ra đường.
— Tôi thấy anh ấy… khác tôi nghĩ.
— Khác thế nào?
— Không biết.
Hòa cười nhạt.
— Lại không biết.
Vân nhìn anh.
— Anh cũng đâu biết hết.
Hòa không đáp.
Vân cúi xuống nhìn đôi tay mình.
— Tôi cứ nghĩ người nhà ông Cẩn đều giống nhau.
— Rồi?
— Rồi gặp anh ấy mới thấy không hẳn.
Hòa hỏi:
— Cô thích anh ta?
Vân ngẩng lên.
Hai người nhìn nhau.
Một lúc sau, cô nói:
— Tôi không biết.
Hòa cười.
Nhưng lần này không có gì vui trong tiếng cười ấy.
BẾN NƯỚC CUỘC ĐỜI · 127— Cô nói câu này nhiều thật.
— Vì tôi thật sự không biết.
Hòa cúi đầu.
— Ừ.
Hai người lại im lặng.
Mưa bắt đầu rơi.
Những giọt đầu tiên đập lên mái lá.
Không ai nói thêm.
****
Tối hôm đó, ở nhà Cẩn, bữa cơm vẫn diễn ra như thường.
Bà Tám dọn thức ăn lên. Bà cả Lựu ngồi phía trong. Phúc nói chuyện với Cẩn về
một chuyến xe gạo. Tòng vừa tới, mang theo một tin từ phía đồn Thanh Minh.
Khải ngồi im nghe.
Một lúc sau, Cẩn hỏi:
— Mấy hôm nay con có ra ngoài không?
— Có.
— Đi đâu?
— Ra bến.
Phúc nhìn sang.
— Lại ra bến?
Khải không trả lời ngay.
— Con chỉ đi dạo.
Phúc cười nhạt.
— Thời buổi này không có chỗ nào gọi là chỉ đi dạo cả.
Khải nhìn anh trai.
— Em biết.
Cẩn không nói nữa.
Bữa cơm tiếp tục.
Ngoài kia, mưa rơi trên mái ngói. Khải nhìn ra khoảng sân tối. Trong đầu anh
thoáng hiện lên hình ảnh người con gái đứng bên bến nước. Anh không biết lúc ấy
Vân đang ở đâu. Cũng không biết rằng cùng lúc đó, cách nhà mình không quá xa,
Vân đang ngồi dưới một mái hiên cũ cùng Hòa, chờ mưa ngớt. Hai người ở hai nơi
khác nhau. Nhưng cuộc chiến đã bắt đầu kéo những khoảng cách ấy lại gần.
BẾN NƯỚC CUỘC ĐỜI · 128****
Hòa về đội khi trời đã tối.
Định vẫn còn thức.
Ngọn đèn dầu đặt trên bàn.
— Xong việc?
— Rồi.
— Có gì không?
— Không.
Định gật đầu.
Hòa định đi vào trong thì Định hỏi:
— Cậu có chuyện gì à?
Hòa dừng lại.
— Không.
— Tôi hỏi lại.
Hòa quay sang.
Định nhìn anh.
Không có vẻ tò mò.
Chỉ là một người đã quen nhìn cấp dưới của mình.
Hòa thở ra.
— Chuyện Vân.
Định không nói.
— Tôi thích cô ấy.
— Tôi biết.
Hòa ngạc nhiên.
— Anh biết?
Định nhún vai.
— Tôi không mù.
Hòa ngồi xuống chiếc ghế bên cạnh.
Một lúc sau, anh nói:
— Tôi không biết phải làm thế nào.
Định im lặng.
— Cậu muốn tôi bảo gì?
BẾN NƯỚC CUỘC ĐỜI · 129Hòa cười.
— Tôi cũng không biết.
Định rót cho anh một chén nước.
— Chuyện riêng tự cậu giải quyết.
Hòa cầm chén.
Định nói tiếp:
— Nhưng đừng để nó làm ảnh hưởng công việc.
— Tôi biết.
— Biết là tốt.
Định quay lại với cuốn sổ. Hòa ngồi thêm một lúc rồi đứng lên.
Trước khi đi, anh hỏi:
— Anh có bao giờ gặp chuyện như thế chưa?
Định không ngẩng đầu.
— Tôi bận.
Hòa bật cười.
— Anh lúc nào cũng bận.
— Thế nên mới còn sống đến giờ.
Hòa đi vào trong.
Định tiếp tục viết.
****
Sáng hôm sau, đội lại có việc.
Một người từ xã Thanh Minh mang xuống danh sách những người cần chuyển
tin. Một nhóm được cử về phía Giếng.
Một nhóm khác sang Gạo.
Hai người đi kiểm tra đường gần Bãi Chợ. Định đứng giữa sân phân công.
— Hòa.
— Có.
— Cậu với Vân sang phía bờ sông.
Hòa nhìn sang.
Vân đang đeo túi.
Cô quay lại.
— Đi thôi.
Hòa gật đầu.
BẾN NƯỚC CUỘC ĐỜI · 130— Ừ.
Hai người bước ra khỏi sân. Con đường trước mặt còn ướt nước mưa.
Họ đi cạnh nhau.
Không ai nói gì trong một lúc lâu.
Hòa nhìn Vân.
Anh biết mình vẫn muốn đi cùng cô.
Vẫn muốn nghe cô nói.
Vẫn muốn một ngày nào đó cô nhìn anh theo cách anh nhìn cô. Nhưng bây giờ
anh đã hiểu thêm một điều. Có những thứ không thể chỉ dựa vào việc hai người
hiểu nhau. Khải có gia đình họ Nguyễn phía sau.
Có căn nhà lớn.
Có ruộng đất.
Có những mối quan hệ mà Hòa không có. Còn Vân có cuộc sống của mình.
Có gia đình.
Có những người trong đội.
Có những con đường cô đã đi từ khi còn nhỏ. Và giữa những thế giới ấy tồn tại
một khoảng cách không ai dựng lên bằng tay.
Không có hàng rào.
Không có cổng.
Không có người đứng ngăn.
Nhưng Hòa đã bắt đầu nhìn thấy nó. Một bức tường không ai xây. Hai người
vẫn đi cạnh nhau. Chỉ là từ ngày hôm đó, Hòa không còn nghĩ rằng cứ đi mãi bên
cạnh Vân thì một ngày nào đó cô sẽ thuộc về mình. Anh bắt đầu hiểu rằng có thể
sẽ có một lúc nào đó, con đường của hai người rẽ sang hai hướng khác nhau. Và
điều khiến anh sợ nhất không phải là chiến tranh. Mà là đến lúc ấy, anh có thể vẫn
phải đứng nhìn.
Phía trước, Vân gọi:
— Hòa!
Anh ngẩng lên.
— Gì?
— Nhanh lên.
Hòa bước nhanh hơn.
Hai người tiếp tục đi về phía bờ sông. Phía sau họ, đội du kích Thanh Minh vẫn
đang chia người đi làm những công việc của một ngày mới. Không ai biết hôm nay
sẽ xảy ra chuyện gì. Chỉ biết rằng còn rất nhiều việc phải làm.
BẾN NƯỚC CUỘC ĐỜI