CHƯƠNG 7B: ĐỒN THANH MINH

Điện thoại trong phòng chỉ huy reo lúc gần tám giờ sáng. Tiếng chuông khô và gấp, vang lên giữa căn phòng còn vương mùi thuốc lá. Trung úy Martin đang cúi trên bản đồ ngẩng đầu.

Morel không nhìn ông ta.

“Nghe đi.”

Martin nhấc máy.

“Thanh Minh.”

Đầu dây bên kia nói rất nhanh.

Martin ngồi thẳng người.

“Vâng, thưa ngài Đại tá.”

Ông nghe thêm một lúc rồi quay sang Morel.

“Ngài Đại tá gọi ngài.”

Morel giật lấy ống nghe.

“Morel.”

Ông nghe.

“Vâng.”

Một khoảng im lặng.

“Rõ.”

Ông nghe tiếp.

“Không, thưa ngài. Thanh Minh vẫn giữ được.”

Giọng bên kia lại vang lên.

Morel cau mặt.

“Có. Tôi đã nhận báo cáo.”

Ông đứng dậy, đi đến chiếc bản đồ treo trên tường.

“Phú Lộc cũng đang giữ đường.”

Lại một khoảng im lặng.

“Không, chúng tôi chưa có xác nhận.”

Giọng người ở đầu dây bên kia cao lên. Morel đưa điện thoại ra xa tai một chút.

“Vâng, thưa ngài Đại tá.”

Ông nghiến răng.

“Vâng.”

Rồi:

“Rõ.”

Ông đặt máy xuống.

Không ai nói trong vài giây.

Martin hỏi:

“Có chuyện gì, thưa ngài Đại úy?”

Morel châm thuốc.

“Bộ chỉ huy muốn biết tại sao trận đánh hôm qua lại kéo dài như vậy.”

“Chúng ta không phải đơn vị trực tiếp tham chiến.”

“Tôi biết.”

Morel rít một hơi.

“Nhưng bây giờ tất cả đều là chuyện của chúng ta.”

Ông chỉ lên bản đồ.

“Các tuyến đường. Các vị trí. Các đoàn xe. Tất cả.”

Martin im lặng.

Morel nhìn đồng hồ.

“Gọi Phú Lộc.”

“Vâng.”

“Ngay.”

****

Mười phút sau, điện thoại lại reo.

Martin nghe máy rồi nói:

“Đồn Phú Lộc.”

Ông đưa cho Morel.

“Đại úy Morel đây.”

Đầu bên kia là một giọng đàn ông khàn và mệt.

Morel hỏi:

“Đêm qua ông mất bao nhiêu người?”

Người kia trả lời.

Morel cau mày.

“Bao nhiêu?”

Ông nghe lại.

“Chết tiệt.”

Martin ngước lên.

Morel nói:

“Còn xe?”

Một lúc.

“Bao nhiêu chiếc chạy được?”

Lại một khoảng im lặng.

“Chỉ hai?”

Morel bật cười nhạt.

“Thế mà ông bảo vẫn giữ được đường?”

Đầu dây bên kia nói gì đó.

Morel đáp:

“Tôi không trách ông. Tôi hỏi tình hình.”

Ông nghe.

“Được.”

“Không.”

“Không thể.”

“Ông rút người sang đây thì ai giữ Phú Lộc?”

Người bên kia nói rất lâu.

Morel quay sang Martin.

“Ngài Trung úy, ghi lại.”

Martin cầm bút.

“Phú Lộc không thể tăng quân cho Thanh Minh.”

Morel nói vào máy:

“Nghe rõ chưa?”

Đầu dây bên kia trả lời.

Morel gật đầu.

“Được. Giữ đường.”

Ông đặt máy xuống.

“Chết tiệt thật.”

Martin hỏi:

“Ngài Đại úy?”

“Gọi vị trí phía sông.”

****

Cuộc điện thoại thứ hai ngắn hơn. Vị trí phía sông chỉ có một toán nhỏ. Trưởng vị trí là một trung úy.

“Ngài Trung úy, tình hình?”

“Yên.”

Morel nhìn Martin.

“Yên thế nào?”

Đầu dây bên kia trả lời.

“Không có giao chiến.”

“Người?”

“Mười bảy.”

“Đạn?”

“Đủ.”

“Gạo?”

Im lặng.

Morel nhắm mắt.

“Bao nhiêu?”

“Khoảng bốn ngày.”

“Bốn ngày?”

“Vâng.”

Morel nhìn Martin.

“Các ông có biết chúng tôi phải nuôi bao nhiêu người không?”

“Thưa ngài Đại úy, tôi chỉ báo số của vị trí tôi.”

Morel bật cười.

“Được. Ông cứ giữ lấy bốn ngày của ông.”

Ông đặt máy.

Martin hỏi:

“Còn vị trí phía nam?”

“Gọi.”

****

Cuộc gọi thứ ba có tiếng súng ở xa. Martin phải hỏi lại hai lần mới nghe rõ. Trưởng vị trí báo có một nhóm lạ xuất hiện trên đường đêm qua.

Không rõ bao nhiêu người.

Không giao chiến.

Nhưng một xe chở hàng bị buộc phải quay lại.

Morel hỏi:

“Các ông có nhìn thấy chúng không?”

“Không rõ.”

“Lại không rõ.”

“Vâng.”

Morel chửi thề.

“Các ông ở đó để nhìn cái gì?”

Đầu dây bên kia im lặng.

Morel hạ giọng.

“Thôi. Giữ vị trí. Nếu có động tĩnh, báo ngay.”

Ông đặt máy xuống.

Căn phòng lại im.

Ngoài sân, một chiếc xe tải nổ máy.

Động cơ gằn lên rồi tắt.

Morel nhìn Martin.

“Ngài Trung úy.”

“Vâng.”

“Chúng ta đang có bao nhiêu người?”

Martin mở sổ.

“Lực lượng thường trực khoảng một trăm người, thưa ngài Đại úy. Nhưng không phải tất cả đều ở Thanh Minh.”

“Bao nhiêu ở đây?”

“Khoảng…”

Martin nhìn lại.

“Gần bảy mươi người có thể sử dụng ngay.”

Morel nhíu mày.

“Có thể sử dụng?”

“Có người trực cổng. Có người hậu cần. Có lái xe. Có liên lạc. Có người đang nghỉ sau tuần tra.”

Morel gật.

“Được.”

Ông nhìn bản đồ.

“Gọi Martin.”

Martin nhìn ông.

“Thưa ngài?”

Morel cười khô.

“Đúng. Gọi chính anh.”

Martin không hiểu.

“Ngài muốn nói gì?”

“Chúng ta nói chuyện.”

****

Morel kéo ghế ra.

Martin ngồi đối diện.

Morel rót cà phê nhưng không uống.

“Ngài Trung úy, anh biết Hà Nội đang làm gì không?”

“Điều quân?”

“Không chỉ thế.”

Morel trải một tờ giấy lên bàn.

“Bộ chỉ huy muốn giữ các tuyến.”

Martin nhìn.

“Đường sắt. Đường bộ. Kho. Các vị trí.”

“Và thành phố.”

“Vâng.”

Morel châm thêm thuốc.

“Ở Hà Nội, họ nhìn bản đồ.”

Ông chỉ xuống tấm bản đồ.

“Ở đây, chúng ta nhìn con đường trước cổng.”

Martin im lặng.

Morel nói tiếp:

“Phía trên có chuyện ở Việt Bắc.”

Ông chỉ lên phía bắc.

“Có những cuộc hành quân, những tuyến liên lạc, những khu vực chúng ta không kiểm soát được như trên giấy.”

Ông chuyển ngón tay.

“Biên giới cũng không yên.”

“Thưa ngài Đại úy, có tin mới?”

“Không có gì chắc chắn.”

Morel nhún vai.

“Chính vì không chắc chắn nên người ta mới sợ.”

Ông chuyển tay sang phía tây.

“Tây Bắc cũng vậy.”

Martin gật.

“Đường dài. Núi. Các vị trí nhỏ. Mỗi nơi cần người.”

“Nhưng chúng ta không có đủ người.”

“Đúng.”

Morel ngả người ra ghế.

“Ở phía nam, Khu 4 cũng không yên. Những tuyến ven biển, đường bộ, đường sông…”

Ông cười nhạt.

“Quá nhiều chỗ phải giữ.”

Martin hỏi:

“Còn đồng bằng?”

Morel im một lúc.

Rồi ông đặt cả bàn tay lên vùng đồng bằng Bắc Bộ trên bản đồ.

“Đây mới là chuyện.”

Martin nhìn xuống.

“Dân quá đông.”

“Và làng quá nhiều.”

“Đường sông.”

“Bến.”

“Đường làng.”

“Ruộng.”

Morel gật.

“Ban ngày, nhìn đâu cũng là người làm ruộng.”

Ông gõ ngón tay.

“Ban đêm thì không biết ai đi đâu.”

Martin nói:

“Việt Minh dựa vào làng.”

“Đúng.”

“Và dân.”

Morel nhìn ông.

“Đừng nói như thể tất cả dân đều là Việt Minh.”

“Vâng.”

“Nhưng cũng đừng ngu ngốc đến mức nghĩ họ không có người của họ trong làng.”

Martin im lặng.

Morel cúi xuống bản đồ.

“Chúng ta giữ được đường cái.”

Ông chỉ một nét.

“Nhưng không giữ được tất cả đường nhỏ.”

Ông chỉ sang một con đường khác.

“Giữ được một bến.”

Rồi sang nơi khác.

“Không giữ được mười bến.”

Cuối cùng, ngón tay ông dừng ở khu vực quanh Thanh Minh.

“Đây là đồng bằng.”

Ông nói chậm.

“Nhìn thì phẳng. Nhưng nó nuốt người.”

****

Martin nhìn lại tờ giấy trên bàn.

“Còn trận hôm qua?”

Morel thở ra khói thuốc.

“Đó chính là chuyện khiến chúng ta ngồi đây.”

“Báo cáo nói họ phục kích đoàn xe.”

“Không chỉ thế.”

Morel chỉ vào khu vực bên kia sông.

“Lực lượng của họ không đông như chúng ta tưởng.”

“Nhưng họ biết đường.”

“Và biết lúc nào đánh.”

Martin gật.

“Đêm qua họ đánh rồi rút.”

“Chúng ta điều người từ hai vị trí.”

“Có.”

“Xe chạy.”

“Có.”

“Lính bị thương.”

“Có.”

Morel đập ngón tay xuống bàn.

“Và bây giờ chúng ta phải đưa thương binh đi, kiểm tra đường, giữ các vị trí, rồi vẫn phải đưa hàng.”

Martin không nói.

Morel đứng lên.

“Đó mới là vấn đề.”

****

Buổi chiều, một điện thoại nữa gọi tới.

Lần này Morel nghe chưa đầy một phút.

Ông chỉ nói:

“Rõ.”

Rồi đặt máy xuống.

Martin hỏi:

“Lệnh gì?”

Morel nhìn ông.

“Thanh Minh nhận thêm nhiệm vụ.”

“Gì?”

“Lương thảo.”

Martin im lặng.

Morel lấy tờ giấy từ điện thoại viên đưa tới.

“Các vị trí quanh khu vực phải nhận hàng từ đây.”

“Bao nhiêu?”

“Chưa có con số cuối cùng.”

“Vậy thì…”

Morel ném tờ giấy xuống bàn.

“Chưa có con số cuối cùng.”

Ông bật cười.

“Nhưng họ muốn có hàng ngay.”

Martin cúi xuống đọc.

“Còn vận chuyển?”

Morel nói:

“Không chỉ vận chuyển cho các đồn.”

Ông nhìn lên.

“Có một đoàn quân đang được điều động về hướng chiến trường.”

Martin hiểu ra.

“Chi viện?”

“Đúng.”

“Bao nhiêu?”

“Chưa biết.”

“Thế lương thực?”

Morel chửi thề.

“Đấy là việc của chúng ta.”

Ông đi tới cửa.

“Gọi Tòng.”

****

Tòng tới khi trời đã xế chiều.

Ông đứng trước bàn Morel.

Morel không vòng vo.

“Ông biết tình hình.”

Tòng gật.

“Có nghe.”

“Chúng tôi cần gạo.”

“Bao nhiêu?”

Morel đưa giấy.

Tòng nhìn.

Ông im lặng lâu hơn bình thường.

“Ba ngày?”

“Ba ngày.”

“Không dễ.”

Morel nhìn ông.

“Không ai nói dễ.”

Tòng ngẩng lên.

“Lượng này không phải một chuyến.”

“Biết.”

“Phải gom nhiều nơi.”

“Biết.”

“Đường…”

“Biết.”

Morel cắt ngang.

“Ông chỉ cần nói có làm được hay không.”

Tòng nhìn ông.

“Có thể làm.”

“Bao nhiêu?”

“Không dám hứa đủ.”

Morel cau mặt.

“Được.”

Tòng hỏi:

“Ngài Đại úy muốn lấy ở đâu?”

“Ông là người địa phương.”

Morel dựa vào ghế.

“Ông nói cho tôi.”

Tòng im lặng.

Ông nghĩ một lúc.

Rồi nói:

“Có một người.”

“Ai?”

“Phúc.”

Morel nhíu mày.

“Người nhà ông Cẩn?”

“Vâng.”

“Làm được?”

“Anh ta lo việc hàng hóa cho nhà Cẩn.”

Morel gật.

“Gọi hắn.”

****

Phúc đến Thanh Minh khi trời bắt đầu tối. Chiếc xe ngựa dừng ngoài cổng.

Người lính gác bước ra.

“Giấy.”

Phúc đưa giấy.

Người lính đọc, rồi nhìn vào mặt anh.

“Đợi.”

Cánh cổng chỉ mở đủ cho một người đi qua.

Phúc bước vào.

Sau lưng anh, cánh cổng đóng lại. Lần đầu tiên anh nhìn thấy Thanh Minh từ bên trong. Cảm giác đầu tiên không phải sợ. Mà là nhiều người hơn anh tưởng.

Sân đồn không rộng.

Nhưng từng khoảng đất đều có người sử dụng. Bên phải là khu nhà lính. Một dãy nhà thấp, mái ngói đã cũ. Trước hiên có vài đôi giày đặt lộn xộn. Một người lính đang ngồi tháo dây giày. Hai người khác ngồi dựa tường hút thuốc.

Gần đó là giá súng.

Những khẩu súng trường dựng thành từng nhóm. Một khẩu được tháo khóa nòng đặt trên bàn. Người lính ngồi lau nó bằng một miếng vải thấm dầu.

Phía trước là khu kho.

Hai người lính bản xứ đang khiêng một bao gạo. Bao nặng đến mức cả hai phải cúi người. Bên cạnh những bao gạo là những thùng gỗ có dấu đóng bằng sơn đen.

Một thùng vừa được mở.

Bên trong là những hộp đạn.

Phúc đi chậm lại.

Anh chưa từng nhìn thấy nhiều đạn đến thế trong một chỗ. Không phải vài viên đạn mà anh từng nghe nói. Mà là những hộp được xếp thành hàng.

Tòng đi trước.

“Đi tiếp.”

Phúc bước theo.

Một chiếc Jeep chạy ngang qua.

Bánh xe đầy bùn.

Người lái bóp còi.

Mấy người lính tránh sang một bên. Phía sau Jeep là một chiếc xe tải. Trên thùng xe có mấy người lính ngồi. Một người ôm khẩu súng máy nhẹ.

Phúc nhìn khẩu súng.

Nó lớn hơn bất cứ khẩu súng nào anh từng thấy ở làng. Không ai đứng lại giải thích cho anh. Mọi người đều đang làm việc. Người sửa xe cúi dưới gầm.

Người khác đổ dầu.

Một người lính đang kiểm tra bánh. Ở góc sân có hai chiếc xe đạp quân sự dựng cạnh tường. Một người lính cầm ống nghe chạy ngang qua. Dây điện thoại kéo từ nhà chỉ huy ra một cột gỗ. Một người khác đang ngồi bên máy điện thoại. Phúc nhìn thấy trên tường nhà chỉ huy một tấm bản đồ.

Không phải bản đồ làng.

Không phải bản đồ huyện.

Nó rộng hơn rất nhiều.

Có những đường kẻ kéo dài qua những vùng anh chưa từng đặt chân tới.

Tòng quay lại.

“Đừng nhìn.”

Phúc cười.

“Tôi có làm gì đâu.”

“Anh nhìn từ lúc vào cổng.”

Phúc không đáp.

Họ đi qua một toán lính đang tập hợp.

Khoảng hơn hai chục người.

Có lính Pháp.

Có lính bản xứ.

Một trung sĩ đang kiểm tra từng khẩu súng.

“Đạn?”

“Đủ.”

“Lại đây.”

Một người lính mở túi đạn. Trung sĩ kiểm tra rồi gật. Phúc nhận ra trong đồn không phải tất cả mọi người đều giống nhau.

Có người nói tiếng Pháp.

Có người nói tiếng Việt.

Có người chỉ làm việc trong kho.

Có người trực cổng.

Có người lái xe.

Có người mang điện thoại.

Có người sửa máy.

Có người chỉ huy.

Có người chiến đấu.

Mỗi người làm một việc khác nhau. Nhưng tất cả đều nằm trong cùng một cái đồn. Và cái đồn ấy nối với những cái đồn khác. Tòng dẫn Phúc vào nhà chỉ huy.

****

Morel đang đứng bên bàn.

Martin ở đó.

Morel nhìn Phúc.

“Tòng?”

“Đây là Phúc.”

“Ngồi.”

Phúc ngồi xuống.

Morel không hỏi chuyện gia đình. Không hỏi Phúc có trung thành với ai.

Không hỏi những câu thừa.

Ông chỉ đẩy tờ giấy sang.

“Gạo.”

Phúc nhìn con số.

Anh im lặng.

Martin nhìn anh.

Morel hỏi:

“Làm được không?”

Phúc ngẩng lên.

“Có thể.”

“Bao lâu?”

“Ba ngày thì phải chia đường.”

“Chia thế nào?”

“Gom từng nơi.”

Morel gật.

“Xe?”

“Có thể tìm.”

“Người?”

“Có.”

“Đường?”

Phúc im lặng.

“Đường thì khó.”

Morel nhìn anh.

“Khó ở đâu?”

“Ban ngày.”

Morel hiểu.

“Được.”

Ông ngả người ra ghế.

“Ba ngày.”

Phúc gật.

“Ba ngày.”

Morel nhìn Tòng.

“Tôi muốn số đầu tiên vào ngày mai.”

Tòng gật.

Phúc đứng lên.

Anh quay ra cửa.

Đến ngưỡng cửa, anh dừng lại một chút.

Ngoài sân, chiếc xe tải vừa nổ máy.

Tiếng động cơ rung cả nền đất.

Một nhóm lính chạy ngang.

Một người ôm súng máy.

Một người khác mang thùng đạn. Ở phía xa, cánh cổng Thanh Minh vẫn đóng. Phúc nhìn tất cả những thứ ấy thêm một lần. Anh đã biết nhà họ Cẩn có nhiều ruộng.

Biết Phú Lộc có lính.

Biết Thanh Minh có quân.

Nhưng hôm nay anh mới nhìn thấy một đồn Pháp thực sự vận hành như thế nào.

Không chỉ có súng.

Không chỉ có lính.

Có xe.

Có kho.

Có điện thoại.

Có người.

Có hàng.

Có đường.

Và phía sau tất cả những thứ ấy là một hệ thống rộng hơn rất nhiều mà một người ở Bãi Chợ gần như không thể nhìn thấy.

Tòng gọi:

“Phúc.”

Anh quay lại.

“Về thôi.”

Phúc bước theo.

Phía sau lưng họ, tiếng người trong đồn vẫn vang lên.

Tiếng Pháp.

Tiếng Việt.

Tiếng giày trên nền đất.

Tiếng kim loại va vào nhau.

Tiếng động cơ.

Thanh Minh không ngủ.

Và từ ngày hôm đó, Bãi Chợ không còn chỉ nằm bên ngoài một cái đồn mà người ta nhìn thấy từ xa. Nó đã trở thành một mắt xích trong công việc của cái đồn ấy.