CHƯƠNG 12: KHẢI BỊ THEO DÕI

CHƯƠNG 12

KHẢI BỊ THEO DÕI

Buổi sáng hôm ấy, Khải ra khỏi nhà từ khá sớm.

Phúc đã đi từ trước. Từ ngày nhận việc gom gạo cho đồn Thanh Minh, anh gần như không còn ở nhà vào những giờ cố định. Khi thì đi từ lúc trời chưa sáng, khi lại đến trưa mới về, có hôm quá nửa đêm mới nghe tiếng xe ngoài cổng.

Khải không hỏi nhiều.

Anh biết Phúc đang làm việc cho cha, cũng biết công việc ấy có liên quan đến người Pháp. Những chuyện ấy trong nhà không ai nói thành lời, nhưng cũng chẳng cần phải nói. Sáng hôm đó, Khải được Cẩn sai đi lấy một ít thuốc và dầu đèn ở phía chợ bên kia. Việc chẳng có gì quan trọng. Khải lấy chiếc xe đạp cũ, đi theo con đường đất chạy qua Bãi Chợ. Đến đầu chợ, anh dựng xe trước một cửa hàng quen, lấy thuốc rồi ghé qua nhà một người quen của cha để hỏi món đồ đã đặt từ mấy hôm trước.

Người ta bảo chưa có.

Khải cũng chẳng giục.

Anh đứng ngoài hiên nói chuyện thêm một lúc rồi mới dắt xe quay về. Con đường về nhà đi qua gần bến nước. Đó chỉ là một con đường tiện nhất.

Cùng lúc ấy, Vân đang ở phía Làng Gạo.

Buổi sáng, Định giao cho cô mang một gói giấy đến một gia đình ở cuối làng. Không phải việc gì đặc biệt, chỉ là vài tờ giấy và một lời nhắn miệng.

Vân làm xong thì không quay lại ngay. Cô ghé qua một nhà quen để hỏi chuyện một người bị sốt mấy hôm nay. Người đàn bà trong nhà đang vo gạo ngoài sân, vừa thấy Vân đã kéo cô lại hỏi chuyện. Hai người nói với nhau một lúc. Đến gần trưa, Vân mới đi về. Con đường quen thuộc dẫn ra bến nước ngắn hơn con đường vòng qua đầu làng. Cô đi theo lối ấy vì từ nhỏ đã quen đường. Không ai bảo cô phải đi qua đó. Cũng chẳng có ai chờ cô ở đó.

Khải tới bến trước.

Anh dựng xe bên gốc cây, cúi xuống buộc lại dây thuốc. Một chiếc thuyền nhỏ vừa cập bờ. Người đàn ông trên thuyền bê lên một bao hàng, đặt xuống đất rồi quay lại lấy thêm đồ. Khải đứng tránh sang một bên. Đúng lúc ấy, anh nghe tiếng chân phía sau. Quay lại, anh nhìn thấy Vân. Cả hai cùng dừng lại một chút. Vân là người lên tiếng trước.

— Anh cũng ở đây à?

Khải cười.

— Tôi vừa từ chợ về.

Vân nhìn chiếc xe đạp.

— Nhà anh ở phía Bãi Chợ mà?

— Ừ. Tôi đi lấy ít đồ cho cha.

Vân gật đầu.

— Tôi cũng vừa làm việc xong.

Hai người đứng cách nhau vài bước. Chẳng có gì để nói thêm.

Một lúc sau, Khải hỏi:

— Dạo này cô vẫn đi nhiều à?

— Việc làng thôi.

— Vậy à.

— Còn anh?

— Tôi ở nhà nhiều hơn trước.

Vân nhìn anh.

— Thế cũng tốt.

Khải không hiểu câu ấy có nghĩa gì, nhưng cũng chỉ cười. Phía ngoài sông, một đám mây đen đang từ từ kéo tới.

Khải nhìn lên trời.

— Chắc sắp mưa.

— Ừ.

Vân nói rồi đưa mắt nhìn về phía đường làng.

— Tôi phải đi.

— Ừ.

Cô đi trước.

Khải đứng lại thêm một lúc rồi dắt xe lên đường.

Cuộc gặp chỉ có vậy.

Không có chuyện gì xảy ra. Nếu không có hai người khác nhìn thấy, có lẽ chính Khải và Vân cũng chẳng nhớ rõ họ đã nói với nhau những gì.

Người nhìn thấy họ là Dụ. Dụ đang đi từ phía Bãi Chợ về Làng Giếng. Việc của anh sáng hôm đó là mang một mảnh giấy đến cho một người ở đầu làng, rồi lấy lại một gói thuốc từ nhà khác. Những việc như vậy thường chẳng cần giải thích với ai. Khi đi ngang qua bụi tre gần bến, Dụ nhìn thấy Vân.

Anh nhận ra cô ngay.

Rồi nhìn thấy người đứng đối diện.

Khải.

Dụ biết Khải là ai.

Không phải vì Khải nổi tiếng gì trong làng. Chỉ vì mấy ngày gần đây, cái tên nhà Cẩn xuất hiện nhiều hơn trong những câu chuyện mà Dụ nghe được.

Gạo.

Xe.

Đồn Thanh Minh.

Người anh Phúc.

Những thứ ấy khiến Dụ chú ý. Anh đứng lại sau hàng cây một lúc. Khoảng cách khá xa. Dụ không nghe được họ nói gì. Anh chỉ thấy hai người nói chuyện với nhau vài câu.

Vân rời đi trước.

Khải dắt xe theo hướng ngược lại.

Dụ không đi theo ai.

Anh tiếp tục công việc của mình. Nhưng đến cuối buổi chiều, khi quay về, hình ảnh ấy vẫn còn trong đầu anh.

Ở phía bên kia, cũng có một người nhìn thấy.

Tên hắn là Tư.

Tư không phải lính Pháp.

Hắn là người Việt, thỉnh thoảng làm việc vặt cho những người ở đồn Thanh Minh. Khi thì đưa thư, khi dẫn xe vào làng, khi giúp tìm người biết đường, có lúc chỉ đứng ở một quán nước gần đường lớn để xem hôm nay có những ai qua lại. Sáng ấy, hắn không được sai đi theo dõi Khải. Hắn đang chờ một chiếc xe chở hàng từ phía nam lên.

Chiếc xe chưa tới.

Trong lúc ngồi dưới mái quán nước, hắn nhìn thấy Khải ở bến. Tư đã gặp Khải vài lần.

Không khó nhận ra.

Con trai nhà Cẩn, ăn mặc khác người trong vùng, lại thường đi chiếc xe đạp cũ qua đường. Nhưng hôm nay Khải không đi một mình. Một cô gái đứng nói chuyện với hắn. Tư không biết cô là ai. Hắn chỉ nhìn thấy hai người nói với nhau khá tự nhiên. Một lát sau, cô gái đi về phía Làng Gạo. Khải đi về phía Bãi Chợ. Chiếc xe hàng mà Tư chờ cuối cùng cũng xuất hiện. Hắn đứng dậy, ra hiệu cho người lái.

Chuyện ở bến bị gác lại trong đầu hắn.

Chiều hôm ấy, Dụ trở về gặp Định.

Trong căn nhà nhỏ phía cuối làng, Định đang xem một tập giấy ghi số gạo đã chuyển qua các điểm.

Dụ ngồi xuống.

— Có chuyện này tôi thấy.

Định ngẩng lên.

— Chuyện gì?

— Sáng nay tôi gặp Vân ở bến.

Định chờ.

— Cô ấy nói chuyện với Khải nhà ông Cẩn.

Định đặt tập giấy xuống.

— Cậu nghe được gì?

— Không.

— Có ai khác ở đó không?

— Có mấy người qua lại. Tôi đứng xa.

Định hỏi tiếp:

— Họ nói chuyện lâu không?

— Không lâu.

Định im lặng một lúc.

— Cậu có chắc là Khải không?

— Chắc.

Định gật đầu.

Không ai nói thêm.

Cái tên Khải vốn chẳng có ý nghĩa gì nếu đứng riêng.

Nhưng nhà Cẩn thì khác.

Phúc đang gom gạo cho người Pháp. Những chuyến xe của nhà ấy đã nhiều hơn trước. Người của huyện cũng đang nhắc các đội phải cẩn thận hơn với những tuyến vận chuyển lương thực. Trong hoàn cảnh ấy, bất kỳ mối liên hệ nào quanh nhà Cẩn cũng đáng để nhớ. Nhưng Định không vội biến một cuộc nói chuyện ở bến thành một chuyện khác.

Anh hỏi:

— Vân có biết cậu nhìn thấy không?

— Tôi nghĩ là không.

— Vậy thì cứ để thế.

Dụ nhìn anh.

— Không cần hỏi cô ấy à?

— Hỏi để làm gì?

Dụ không trả lời.

Định cầm lại tập giấy.

— Nếu lần sau thấy thì nhớ xem có gì khác không. Đừng làm gì cả.

— Ừ.

— Và chuyện này chưa cần nói rộng ra.

Dụ đứng dậy.

Anh đi được vài bước thì Định gọi lại.

— Dụ.

— Gì?

— Đừng để người ta biết mình đang nhìn họ.

Dụ gật đầu rồi đi.

Tại đồn Thanh Minh, Tư cũng kể lại chuyện ấy.

Morel đang đứng bên bàn bản đồ. Martin ở gần cửa sổ, trên tay cầm một mảnh giấy vừa nhận được từ phía ngoài. Tư đứng cách bàn vài bước.

— Tôi thấy cậu Khải nhà ông Cẩn ở bến.

Martin ngẩng lên.

— Khải?

— Vâng.

— Là con trai út?

— Vâng.

Martin đặt mảnh giấy xuống.

— Cậu ta làm gì?

— Nói chuyện với một cô gái.

— Ai?

— Tôi không biết tên.

Tư nghĩ một lúc rồi nói:

— Người ở phía Làng Gạo. Tôi từng thấy cô ta đi cùng mấy người ở vùng đó.

Martin nhìn sang Morel.

Morel không nói gì.

Tư tiếp:

— Hai người nói chuyện một lúc rồi đi.

Martin hỏi:

— Cậu nghe được gì không?

— Không.

Morel lúc ấy mới lên tiếng.

— Không nghe được thì đừng đoán.

Tư cúi đầu.

— Vâng.

Martin đi tới bàn.

— Nhưng vẫn nên nhớ mặt.

Morel nhìn bản đồ.

— Nhà Cẩn đang giao gạo cho chúng ta.

Ông nói chậm rãi.

— Người nhà ông ta đi đâu, gặp ai, không phải chuyện của chúng ta nếu không có lý do. Nhưng nếu có gì bất thường thì phải biết.

Martin gật đầu.

— Cho người để ý thêm.

Morel nhìn Tư.

— Không được làm lộ.

— Vâng.

Tư lui ra ngoài.

Martin đứng thêm một lúc rồi hỏi:

— Anh nghĩ thế nào?

Morel lắc đầu.

— Chưa có gì để nghĩ.

Ông quay lại với bản đồ.

— Có thể cậu ta chỉ nói chuyện với một cô gái.

Martin im lặng.

Morel nói tiếp:

— Đừng biến một việc bình thường thành một vụ án.

Ngoài sân, một chiếc xe tải vừa lùi vào khu kho.

Tiếng máy nổ át cả tiếng nói trong phòng.

Khải về nhà lúc trời bắt đầu tối.

Cẩn đang ở gian ngoài.

Ông hỏi:

— Thuốc đâu?

Khải đưa gói thuốc cho cha.

— Đây.

— Dầu?

— Có cả.

Cẩn gật đầu rồi quay sang hỏi một việc khác.

— Phúc về chưa?

— Chưa.

Khải đặt chiếc xe đạp vào góc sân. Không ai hỏi anh đã gặp ai trên đường.

Anh cũng không kể.

Đến bữa cơm, Khải vẫn nghĩ tới cuộc gặp ở bến. Không phải vì có chuyện gì đặc biệt. Chỉ là đã lâu rồi anh mới nói chuyện với Vân.

Cô vẫn vậy.

Nói ít.

Có vẻ lúc nào cũng có việc phải làm.

Khải nhớ câu cô nói:

“Thế cũng tốt.”

Anh không hiểu vì sao cô lại nói như vậy. Nghĩ một lúc, anh bỏ qua.

Ngoài sân, gió bắt đầu mạnh hơn.

Cùng một buổi tối ấy, ở ba nơi khác nhau, ba người cùng giữ lại một mảnh nhỏ của ngày hôm đó. Dụ nhớ rằng Vân đã nói chuyện với Khải. Tư nhớ rằng Khải đã nói chuyện với một cô gái ở phía Làng Gạo. Còn Khải chỉ nhớ rằng buổi chiều ấy trời sắp mưa. Không ai biết cuộc gặp ấy có ý nghĩa gì. Thậm chí có thể nó chẳng có ý nghĩa gì cả. Nhưng từ ngày hôm đó, cái tên Khải bắt đầu được nhớ đến ở những nơi mà trước đó nó chưa từng xuất hiện. Và khi một người đã được nhớ đến, đôi khi chỉ cần thêm một vài chuyện nhỏ nữa, người ta sẽ bắt đầu nhìn theo.