CHƯƠNG 12: CHUẨN BỊ RỜI ĐI

CHƯƠNG 12: CHUẨN BỊ RỜI ĐI

Đã một tuần kể từ ngày Barry bước xuống căn hầm nằm sâu dưới lòng đất. Bảy ngày kể từ khi cậu thoát khỏi con chuột khổng lồ, rời khỏi tòa nhà ngân hàng bỏ hoang và tìm thấy nơi trú ẩn cuối cùng còn sót lại của một con người thuộc thế giới cũ.

Nhưng Barry vẫn chưa rời đi.

Không phải vì nơi này khiến cậu cảm thấy an toàn, mà bởi trước khi bước ra thế giới bên ngoài một lần nữa, cậu cần hiểu rõ thứ mình đang phải đối mặt.

Một nhà nghiên cứu không thể nhìn thấy một di tích của quá khứ rồi chỉ đơn giản lấy đi những thứ có ích và bỏ lại phần còn lại. Muốn hiểu một thứ tồn tại, trước tiên phải hiểu vì sao nó xuất hiện. Ai đã tạo ra nó? Vì sao nó được xây dựng? Những dấu vết nào đã bị thời gian xóa mất? Và quan trọng nhất, điều gì đã biến một nơi được tạo ra để bảo vệ con người thành một căn hầm bị bỏ lại trong im lặng?

Suốt một tuần qua, Barry gần như dành toàn bộ thời gian để nghiên cứu từng chi tiết trong căn hầm. Cậu phân loại những tài liệu còn sót lại, kiểm tra các hệ thống còn hoạt động và đọc lại những hồ sơ cũ được lưu trữ trong máy tính. Lịch sử chính trị, báo cáo môi trường, dữ liệu khoa học, những bản tin trước năm 2222... tất cả đều được cậu xem xét cẩn thận.

Nhưng càng tìm kiếm, Barry càng nhận ra một điều kỳ lạ. Không có bất kỳ ghi chép nào về những ngày cuối cùng. Không có báo cáo sau khi thiên thể kia được phát hiện. Không có tài liệu nào mô tả phản ứng của nhân loại trước biến cố đó.

Ban đầu, Barry cho rằng dữ liệu đã bị phá hủy. Có thể hệ thống thông tin đã sụp đổ. Có thể những cuộc xung đột sau đó đã xóa đi phần lớn bằng chứng. Nhưng càng nghiên cứu, cậu càng cảm thấy có một khả năng khác còn đáng sợ hơn: có lẽ không phải dữ liệu đã biến mất, mà là con người chưa từng có cơ hội để ghi lại những gì đã xảy ra.

Barry mở lại hồ sơ xây dựng căn hầm. Công trình này được hoàn thành vào năm 2210 bởi một người đã bỏ ra khoản tài sản khổng lồ để tạo nên một nơi có thể duy trì sự sống trong nhiều năm. Hệ thống lọc nước độc lập, kho thực phẩm dài hạn, nguồn năng lượng dự phòng, khu vực sinh hoạt và những lớp tường bảo vệ kiên cố… tất cả đều cho thấy đây không phải một căn phòng bí mật được xây dựng vì sự hoảng loạn nhất thời. Đây là một kế hoạch sinh tồn được chuẩn bị kỹ lưỡng.

Nhưng chính điều đó lại khiến Barry cảm thấy bất an. Bởi vì căn hầm này chưa từng được sử dụng.

Không có dấu hiệu cư trú lâu dài. Không có vật dụng cá nhân bị lấy ra. Không có nhật ký sinh hoạt. Không có bất kỳ dấu vết nào cho thấy chủ nhân của nó từng sống bên trong. Mọi thứ vẫn nằm nguyên tại vị trí ban đầu, giống như người xây dựng nơi này đã chuẩn bị tất cả cho ngày tận thế... nhưng chưa bao giờ có cơ hội bước qua cánh cửa.

Barry ngồi im rất lâu trước màn hình. Một suy luận chậm rãi hình thành trong đầu cậu.

Nếu người chủ căn hầm đã biết thế giới có nguy cơ xảy ra một biến cố lớn, ông ta chắc chắn đã có kế hoạch. Ông ta có tiền. Có thông tin. Có thời gian để chuẩn bị. Ông ta đã nhìn thấy dấu hiệu nguy hiểm và xây dựng nơi này để chờ đợi ngày mọi thứ sụp đổ.

Nhưng cuối cùng, ông ta vẫn không thể vào được đây.

Điều đó có nghĩa, thứ xảy ra vào năm 2222 không giống một cuộc chiến tranh thông thường. Nó không phải một cuộc khủng hoảng chính trị kéo dài nhiều năm. Cũng không phải một thảm họa mà con người có thể quan sát, dự đoán rồi từng bước thích nghi.

Nó xảy ra quá nhanh. Quá bất ngờ. Nhanh đến mức ngay cả một người đã chuẩn bị một nơi trú ẩn hoàn hảo cũng không kịp sử dụng nó.

Barry mở cuốn sổ cá nhân, đặt bút xuống trang giấy trắng và viết: “Chủ nhân căn hầm không biến mất sau khi trú ẩn.”

Cậu dừng lại giây lát. Một cảm giác lạnh lẽo dần xuất hiện trong lòng. Sau vài giây suy nghĩ, Barry viết thêm một dòng khác: “Ông ta biến mất trước khi có thể đến đây.”

Sau khi nhìn câu chữ trước mặt thật lâu, Barry quay trở lại khu vực bàn làm việc của chủ nhân căn hầm một lần nữa. Trong một tuần qua, cậu đã kiểm tra nơi này nhiều lần, nhưng mỗi lần nhìn lại đều phát hiện thêm những chi tiết nhỏ mà trước đó mình bỏ qua. Đó cũng chính là cách khảo cổ học vận hành. Một hiện vật không chỉ có giá trị vì bản thân nó tồn tại, mà còn vì vị trí của nó, tình trạng của nó và những thứ được đặt xung quanh. Tất cả đều là những mảnh ghép kể lại câu chuyện của quá khứ.

Trên bàn vẫn còn một số tài liệu chưa được đóng lại hoàn toàn, một vài hộp lưu trữ nằm ngoài vị trí bảo quản, một số thiết bị cá nhân được đặt ngay cạnh hệ thống điều khiển chính của căn hầm. Những chi tiết nhỏ ấy tạo nên một cảm giác khác thường. Đây không giống một nơi bị bỏ hoang sau khi đã hoàn thành, mà giống một nơi vẫn đang trong quá trình chuẩn bị, một công trình chỉ còn thiếu bước cuối cùng trước khi được đưa vào sử dụng.

Barry kiểm tra lại hệ thống kích hoạt khẩn cấp của căn hầm. Một vài chức năng vẫn chưa được bật, nguồn điện dự phòng chưa chuyển sang chế độ duy trì dài hạn, một số khu vực vẫn giữ trạng thái chờ. Mọi thứ cho thấy chủ nhân nơi này chưa từng thực sự hoàn tất kế hoạch sinh tồn của mình.

Điều đó khiến suy luận của Barry càng trở nên rõ ràng hơn. Ngày tận thế không đến sau một khoảng thời gian cảnh báo đủ dài để con người chuẩn bị. Nó đến trước thời điểm mà họ dự đoán. Người xây dựng căn hầm không thất bại vì thiếu sự chuẩn bị, ông ta thất bại vì biến cố xảy ra quá nhanh, nhanh hơn cả khả năng phản ứng của một người đã dành nhiều năm để chuẩn bị cho nó.

Barry từng nghiên cứu những nền văn minh cổ đại biến mất trong lịch sử. Những nền văn minh đó thường để lại dấu vết của sự suy tàn: nạn đói, chiến tranh, suy thoái kinh tế và biến đổi môi trường. Đó là những quá trình kéo dài hàng chục năm, thậm chí hàng thế kỷ, cho phép con người nhìn thấy sự kết thúc đang đến gần.

Nhưng căn hầm này lại kể một câu chuyện hoàn toàn khác. Nó không giống dấu tích của một nền văn minh chết dần, nó giống một nền văn minh vẫn đang tồn tại bình thường cho đến một ngày, tất cả bị cắt ngang.

Nếu suy luận này là đúng, thì căn hầm không phải dấu tích của một người đã sống sót sau ngày tận thế. Nó là dấu vết cuối cùng của một người đã nhìn thấy ngày tận thế đang đến, nhưng không kịp chạy khỏi nó. Và điều đó có nghĩa, thứ đã xảy ra vào năm 2222 còn đáng sợ hơn tất cả những gì Barry từng tưởng tượng.

Sau khi hoàn thành việc phân tích toàn bộ tài liệu còn sót lại trong căn hầm, Barry chuyển sang kiểm tra từng khu vực bên trong. Lần này, mục tiêu của cậu đơn giản hơn nhiều: tìm kiếm những thứ thực sự có thể sử dụng. Không phải mọi thứ có giá trị đều cần được mang theo.

Một sai lầm phổ biến của những người thiếu kinh nghiệm khi rơi vào hoàn cảnh sinh tồn là cho rằng càng có nhiều đồ thì cơ hội sống sót càng cao. Nhưng Barry hiểu điều đó không hoàn toàn đúng. Trong một thế giới mà mỗi bước đi đều tiêu tốn sức lực, một món đồ chỉ thực sự có giá trị khi lợi ích mà nó mang lại lớn hơn cái giá phải trả để mang theo nó.

Một vật dụng quá nặng không còn là tài nguyên. Nó trở thành gánh nặng.

Barry bắt đầu tính toán lại khả năng của bản thân. Chiếc ba lô hiện tại có giới hạn rõ ràng. Cậu có thể mang theo một lượng đồ nhất định mà vẫn duy trì khả năng di chuyển trong thời gian dài, nhưng đó không phải mức tối đa mà cơ thể có thể chịu đựng trong vài giờ. Đó phải là mức an toàn — trọng lượng mà cậu có thể mang theo khi phải đi hàng chục kilomet, khi thời tiết khắc nghiệt, khi cơ thể mệt mỏi và không biết nguy hiểm sẽ xuất hiện lúc nào.

Barry tự đánh giá chính mình một cách lạnh lùng.

Cậu không phải một người có thể lực tốt. Cậu không phải lính, không phải một thợ săn. Càng không phải một chuyên gia sinh tồn từng trải qua những tình huống khắc nghiệt.

Nếu đặt cậu vào cuộc sống trước đây, Barry cũng không khác nhiều so với một sinh viên vừa tốt nghiệp đại học hoặc một nhân viên văn phòng dành phần lớn thời gian trước màn hình máy tính. Cơ thể của cậu quen với việc ngồi hàng giờ trong phòng nghiên cứu, quen với việc suy nghĩ, phân tích và xử lý thông tin.

Nhưng nó không quen với việc chạy trốn. Không quen với việc chiến đấu. Không quen với việc mang theo hàng chục kilogram vật dụng giữa một vùng đất lạnh giá phủ đầy tuyết. Vì vậy, mỗi kilogram trong ba lô đều phải có lý do để tồn tại.

Một con dao có thể dùng để cắt, sửa chữa hoặc tự vệ.

Một thiết bị có thể giúp tiết kiệm thời gian và sức lực.

Một nguồn tài nguyên có thể quyết định việc cậu sống thêm một ngày hay không.

Còn những thứ chỉ mang lại cảm giác an toàn giả tạo... Barry sẽ bỏ lại. Bởi vì trong thế giới này, thứ giết chết con người không chỉ là thiếu thốn. Đôi khi, chính những thứ họ cố mang theo quá nhiều lại khiến họ không thể tiếp tục bước đi.

Trong khu vực bếp của căn hầm, Barry tìm thấy một số dụng cụ vẫn còn sử dụng được: một con dao làm bếp lớn, vài hộp kim loại đựng thực phẩm, một chiếc bật lửa cơ học và một số dụng cụ nấu ăn nhỏ. Ban đầu, cậu định mang theo nhiều hơn, bởi trong hoàn cảnh hiện tại, bất kỳ vật dụng nào còn hoạt động đều có vẻ quan trọng. Nhưng sau khi đặt tất cả lên bàn, Barry bắt đầu cân nhắc từng món.

Một chiếc nồi lớn bị loại bỏ vì quá nặng. Một bộ dụng cụ đầy đủ cũng không cần thiết. Những hộp kim loại chỉ giữ lại một vài cái có thể dùng để chứa nước, bảo quản đồ hoặc lưu trữ mẫu vật. Cuối cùng, những thứ còn lại chỉ là những món đồ có nhiều công dụng nhất: con dao, chiếc bật lửa, một hộp kim loại nhỏ và vài dụng cụ cơ bản.

Barry nhìn số đồ vật trước mặt. Chúng không phải vũ khí, cũng không đủ để giúp cậu đối đầu với những sinh vật ngoài kia. Nhưng trong tay một nhà nghiên cứu, chúng vẫn có giá trị. Một con dao có thể cắt vật liệu. Một hộp kim loại có thể bảo quản mẫu vật. Một công cụ đơn giản có thể trở thành phương tiện khảo sát thế giới mới mà cậu đang buộc phải khám phá. Barry cất từng món vào ba lô, không nhiều, nhưng mỗi thứ đều có lý do để tồn tại.

Ở khu kho bảo trì, Barry tìm thấy nhiều vật dụng hơn so với khu vực bếp. Một số dụng cụ sửa chữa, một cuộn dây kim loại, vài chiếc đèn pin cũ, một bộ dụng cụ cơ khí nhỏ, một chiếc búa và một vài thiết bị đo đơn giản vẫn còn hoạt động. Cậu lần lượt kiểm tra từng món, đánh giá công dụng của chúng trước khi quyết định có nên mang theo hay không.

Barry cầm chiếc búa lên. Trong khoảnh khắc đầu tiên, suy nghĩ xuất hiện trong đầu cậu rất tự nhiên: nó có thể dùng để tự vệ. Nhưng ý nghĩ đó nhanh chóng biến mất. Một con chuột khổng lồ cao gần hai mét khi đứng thẳng, với sức mạnh đủ để phá vỡ những bức tường bê tông, không phải thứ có thể bị ngăn chặn chỉ bằng một chiếc búa trong tay một người bình thường. Nó không biến cậu thành chiến binh. Nó chỉ đơn giản là một công cụ.

Và đó cũng là cách Barry nhìn nhận mọi thứ. Không phải vũ khí để chiến đấu, mà là phương tiện để sinh tồn và khám phá. Cuối cùng, cậu chỉ giữ lại những thứ thực sự cần thiết: một chiếc đèn pin, một bộ dụng cụ nhỏ, một cuộn dây, vài vật dụng sửa chữa và những món có thể hỗ trợ việc nghiên cứu. Phần còn lại bị bỏ lại. Không phải vì chúng vô dụng, mà vì trong thế giới này, mọi thứ đều có cái giá của nó, và đôi khi một chút trọng lượng dư thừa cũng có thể trở thành gánh nặng chết người.

Trước khi rời khỏi căn hầm, Barry tìm thấy thứ quan trọng nhất trong toàn bộ quá trình tìm kiếm của mình: một sơ đồ chi tiết của công trình. Nó không chỉ là bản thiết kế kiến trúc, mà còn là sơ đồ của những lối thoát được xây dựng từ trước. Có hai con đường dẫn ra ngoài. Một hướng lên khu vực phía bắc thành phố, con đường còn lại dẫn xuống hệ thống đường ngầm cũ bên dưới lòng đất.

Cậu nhìn tấm sơ đồ thật lâu. Hai con đường, hai lựa chọn hoàn toàn khác nhau. Lối thứ nhất ngắn hơn, dễ đi hơn, nhưng lại băng qua khu vực thành phố mở. Điều đó đồng nghĩa với việc cậu có thể quan sát được nhiều hơn, nhưng cũng đồng nghĩa với khả năng bị phát hiện cao hơn.

Lối thứ hai xa hơn và phức tạp hơn. Nó đòi hỏi nhiều thời gian và công sức hơn, nhưng nằm sâu dưới lòng đất, nơi khả năng chạm trán với những sinh vật lớn có thể thấp hơn. Barry đánh dấu cả hai con đường, không vội chọn lựa. Một nhà khảo cổ không chọn một con đường chỉ vì nó ngắn nhất. Cậu chọn nơi có nhiều dấu vết nhất, nơi có thể dẫn cậu đến gần sự thật hơn.

Bởi vì lúc này, mục tiêu của Barry không còn chỉ là sống sót. Cậu cần câu trả lời. Thế giới này đã xảy ra chuyện gì? Nhân loại còn tồn tại không? Có ai khác giống cậu không? Những sinh vật ngoài kia chỉ là những kẻ săn mồi vô thức, hay vẫn còn thứ gì đó có khả năng giao tiếp? Hay tất cả những gì còn lại chỉ là một hành tinh mới, nơi con người đã trở thành một loài sinh vật yếu ớt khác đang cố gắng tồn tại?

Barry đóng ba lô và kiểm tra lại trọng lượng lần cuối. Nước. Thức ăn. Dụng cụ. Sổ ghi chép. Mọi thứ đều vừa đủ, không thừa cũng không thiếu. Cậu nhìn căn hầm lần cuối — nơi được xây dựng để cứu một con người khỏi ngày tận thế, nhưng chủ nhân của nó chưa bao giờ có cơ hội bước vào.

Khi cánh cửa lối thoát mở ra, luồng khí lạnh từ bên ngoài tràn vào.

Barry bước trở lại thế giới đã thay đổi, nhưng lần này cậu không còn chỉ là một người đang tìm cách tồn tại. Trước mắt cậu là một vùng đất chưa từng được khám phá, nơi mỗi tàn tích, mỗi dấu vết còn sót lại đều có thể kể về một câu chuyện đã bị thời gian vùi lấp. Với cuốn sổ trong tay, những công cụ đơn giản và sự tò mò của một nhà nghiên cứu, Barry hiểu rằng mình đang bắt đầu hành trình quan trọng nhất trong cuộc đời. Đây không còn là việc tìm kiếm hóa thạch của một loài đã biến mất, mà là cuộc khảo sát về chính lịch sử của nhân loại — tìm kiếm những mảnh ghép cuối cùng của một nền văn minh từng tồn tại và khám phá xem thế giới này đã thực sự trở thành như thế nào.

Lần đầu tiên sau một khoảng thời gian dài, Barry cảm nhận được cảm giác đã từng đưa cậu đến với con đường nghiên cứu: niềm hứng thú trước một bí ẩn chưa có lời giải, sự háo hức khi đứng trước một trang lịch sử chưa từng được mở ra, và mong muốn tự mình tìm thấy câu trả lời nằm đâu đó giữa những tàn tích của thế giới cũ.