CHƯƠNG 12: BÓNG CHA ĐỔ DÀI TRÊN ĐẤT ẤM

Những ngày sau đó, làng quê bước vào mùa thu hoạch nhãn muộn. Không khí trong ngôi nhà ba gian không còn những tiếng cãi vã gắt gỏng, thay vào đó là sự im lặng, nhưng là một sự im lặng dễ chịu và bình yên. Đông đã nhận được công việc giám sát kỹ thuật cho một xưởng mộc lớn ở xã bên. Mức lương tuy không cao như thời kỳ anh làm giám đốc trên phố, nhưng nó đủ để anh trang trải tiền sữa, tiền học cho bé Bi và quan trọng hơn, nó cho anh sự thảnh thơi trong tâm trí sau giờ làm việc.

Sự chuyển biến lớn nhất dưới mái nhà này lại đến từ ông Hòa. Người đàn ông ngoài sáu mươi vốn quen dùng uy quyền và sự lạnh lùng để nói chuyện, nay đang lóng ngóng học cách thể hiện tình thương theo một lối rất khác.

Chiều hôm đó, Đông đi làm về muộn. Vừa dắt xe vào sân, anh đã nghe thấy tiếng cười giòn giã của bé Bi phát ra từ dưới hiên nhà ngang. Đông nhẹ bước lại gần, nép mình sau bờ tường ngắm nhìn.

Ông Hòa đang ngồi trên chiếc ghế đẩu gỗ, trước mặt ông là một thanh tre già đang được gọt giũa tỉ mỉ. Thằng Bi ngồi xổm ngay bên cạnh, đôi mắt tròn xoe chăm chú nhìn từng nhát dao gọt của ông nội. Lần đầu tiên, Đông thấy ông Hòa cười — một nụ cười để lộ những chiếc răng đã rụng vài chiếc, khiến những nếp nhăn trên khuôn mặt khắc khổ của ông giãn ra, mềm mại như đất bãi sông sau mùa lũ.

– Ông nội ơi, đuôi con diều này phải làm dài hơn thì nó mới bay cao được đúng không ông? – Thằng Bi lí nhí hỏi.

– Ừ, đuôi phải dài và cân thì diều mới không bị chao đảo khi gặp gió lớn. – Ông Hòa trầm giọng, bàn tay thô ráp, nứt nẻ khẽ xoa nhẹ lên quả đầu nấm của thằng bé. – Ngày xưa, bố Đông của mày cũng thích thả diều lắm. Ông làm cho bố mày một cái diều to bằng cả cái cánh cửa kia kìa…

Đông đứng lặng đi ở góc sân, lồng ngực thắt lại một nhịp đau nhói nhưng ngập tràn hạnh phúc. Anh chưa từng được nghe bố kể về kỷ niệm ấy. Hóa ra, trong ký ức của ông Hòa, những khoảnh khắc dịu dàng dành cho anh vẫn luôn được cất giữ, chỉ là nó đã bị chôn vùi quá sâu dưới gánh nặng cơm áo và sự khắc nghiệt của cuộc đời.

...

Tháng Chạp, gió heo may mang theo cái lạnh cắt da cắt thịt tràn về khắp các ngõ xóm. Ngôi nhà của ông Hòa hôm nay thơm nức mùi mật mía và nếp cái hoa vàng để gói bánh chưng. Đông cùng bố dọn dẹp lại gian thờ tự, lau chùi lại những đôn gỗ, chén đĩa cổ từ thời tổ tiên để lại.

Ở góc phòng khách, nơi chiếc bình gốm cổ men ngọc từng bị vỡ vụn, giờ đây được thay thế bằng một chiếc bình gốm sành mộc mạc, bên trong cắm một cành hoa đào vừa chớm nụ hồng. Chiếc bình mới không đắt tiền, không phải là báu vật gia truyền cổ kính, nhưng nó lành lặn, vững chãi và phản chiếu thứ ánh sáng ấm áp của nếp sống hiện tại.

– Đông này. – Ông Hòa vừa lau bức hoành phi vừa cất tiếng gọi, giọng ông giờ đây không còn khàn đặc như trước mà có phần thanh thản hơn. – Ra giêng, nếu trên phố có cơ hội tốt hơn, mày cứ dắt thằng Bi lên đấy mà làm ăn. Tao già rồi, nhưng tao tự lo được. Đừng vì tao mà bó chân ở cái làng này.

Đông dừng tay lau chiếc kỷ gỗ, anh nhìn bóng lưng hơi còng của bố, mỉm cười nhẹ nhàng:

– Con quyết định ở lại hẳn dưới huyện rồi bố ạ. Công việc ở xưởng rất tốt, họ còn muốn con thiết kế thêm các mẫu nội thất xuất khẩu. Ở đây không khí trong lành, thằng Bi lại được gần ông nội. Con thấy… đây mới là nhà của con.

Ông Hòa khựng lại một chút, ông không quay đầu lại, nhưng Đông thấy bả vai ông khẽ run nhẹ. Một cái gật đầu mãn nguyện thay cho mọi lời nói.

Buổi chiều hôm ấy, nắng hanh vàng trải dài trên con đường đê đầu làng. Đông dắt tay bé Bi đi dạo, phía sau là ông Hòa bước đi chậm rãi với chiếc gậy tre nhỏ. Thằng Bi cầm chiếc diều giấy chạy ríu rít phía trước, tiếng cười của đứa trẻ sáu tuổi vang vọng cả một khúc sông vắng.

Nắng chiều đổ xuống đường đê, hắt bóng của ba người dài ra trên nền đất ấm. Đông cúi đầu nhìn ba chiếc bóng đổ dài lồng vào nhau. Chiếc bóng của ông Hòa cao lớn, rệu rã đi trước; chiếc bóng của Đông vững vàng ở giữa và chiếc bóng nhỏ nhắn, hoạt bát của bé Bi chạy nhảy phía sau.

Ba thế hệ đàn ông nhà họ Nguyễn cứ thế bước đi dưới ánh nắng vàng vọt của buổi chiều cuối năm, để lại sau lưng những dông bão của đồng tiền và khoảng cách thế hệ, hướng về một mùa xuân mới bình yên, nơi sợi xích tổn thương đã chính thức bị chặt đứt trên mảnh đất làng quê mộc mạc này.

Hết.