CHƯƠNG 3: BÁNH BAO MỐC VÀ ĐIỂM MƯỜI

Trường Trung học Phổ thông Trọng điểm số 1 của huyện nằm ở khu vực trung tâm, nơi hiếm hoi trong thị trấn mỏ này có những con đường nhựa bằng phẳng và những hàng cây ngô đồng xanh mướt. Nhưng đối với Khương Niệm, ranh giới giữa sự phồn hoa giả tạo ngoài kia và thế giới xám xịt của cô chỉ cách nhau đúng một cánh cổng trường.

Hôm nay là ngày công bố kết quả bài kiểm tra khảo sát chất lượng liên trường môn Hóa học lớp 10 toàn huyện.

Bầu không khí trong lớp 10A1 vô cùng căng thẳng. Tiếng xì xào bàn tán của học sinh vang lên không ngớt. Ai nấy đều lo lắng, bởi đề thi lần này được đánh giá là khó kỷ lục, có nhiều câu hỏi tiệm cận chương trình bồi dưỡng học sinh giỏi quốc gia.

Thầy giáo dạy Hóa bước vào lớp với xấp bài kiểm tra trên tay, gương mặt nghiêm nghị thường ngày hôm nay lại mang theo một chút kinh ngạc khó giấu. Thầy gõ gõ thước xuống bục giảng, cả lớp lập tức im phăng phắc.

"Kỳ thi khảo sát lần này, đề rất khó. Điểm trung bình của toàn trường chúng ta chỉ đạt 5.2 điểm. Rất nhiều em học sinh khá giỏi cũng chỉ dừng lại ở đầu 7. Tuy nhiên..." Thầy dừng lại, ánh mắt dừng trên người cô gái ngồi ở góc cuối cùng của dãy bàn sát cửa sổ. "...Lớp chúng ta có một em đạt điểm tuyệt đối. Không chỉ đứng đầu trường, mà còn là điểm mười duy nhất của toàn huyện."

Cả lớp ồ lên kinh ngạc. Những cái đầu đồng loạt quay lại phía sau, đổ dồn mọi ánh mắt về phía Khương Niệm.

Khương Niệm vẫn ngồi thẳng lưng, gương mặt không có một chút biểu cảm dao động nào. Cô gái mười lăm tuổi ấy bình thản đến mức giống như cái tên vừa được xướng lên là của một người hoàn toàn xa lạ.

"Khương Niệm, lên nhận bài."

Khương Niệm đứng dậy, bước lên bục giảng dưới những ánh nhìn phức tạp của bạn học. Có ngưỡng mộ, có đố kỵ, và có cả sự khinh miệt thầm kín.

Cô nhận lấy tờ giấy thi từ tay thầy giáo. Trên góc trái tờ giấy, con số 10 màu đỏ chót nổi bật, bên dưới là lời phê nắn nót của thầy: "Trình bày bài giải xuất sắc, tư duy logic hoàn hảo".

"Làm tốt lắm. Hãy tiếp tục phát huy," thầy giáo hạ giọng, ánh mắt nhìn cô đầy vẻ tiếc nuối và thương cảm. Thầy biết hoàn cảnh của Khương Niệm, biết đứa trẻ này tài hoa nhưng số phận quá đỗi trớ trêu.

Khương Niệm cúi đầu chào thầy rồi quay trở lại chỗ ngồi. Cô cẩn thận gấp tờ giấy thi làm tư, vuốt phẳng phiu rồi cất vào chiếc cặp sách sờn rách. Đối với cô, con số 10 này không phải là một vinh quang để tự hào. Nó là một bậc thang, một viên gạch lót đường giúp cô tiến gần hơn đến ngày rời khỏi nơi này.

Khi tiếng chuông báo hiệu giờ nghỉ trưa vang lên, các học sinh trong lớp ùa ra căng-tin hoặc được bố mẹ đi xe máy, ô tô đến đón về nhà ăn cơm ấm. Lớp học nhanh chóng trở nên trống trải, chỉ còn lại vài học sinh ở xa mang theo hộp cơm tự chuẩn bị.

Khương Niệm ngồi im tại chỗ. Cô đợi cho mọi người đi gần hết mới cúi xuống, mở ngăn kéo bàn học và lấy ra nửa chiếc bánh bao chay còn lại từ hôm qua.

Do thời tiết ẩm ướt của cơn mưa rỉ sét đêm trước, chiếc bánh bao đựng trong túi ni-lông bọc kín đã bắt đầu xuất hiện những đốm mốc màu xanh xám nhỏ bằng hạt đậu trên lớp vỏ ngoài.

Khương Niệm nhìn những đốm mốc ấy, đôi lông mày khẽ chau lại.

Cô không vứt nó đi. Vứt đi nghĩa là chiều nay cô sẽ phải nhịn đói, và cái bụng rỗng sẽ hành hạ cô bằng những cơn đau co thắt, làm giảm sự tập trung trong giờ học buổi chiều. Cô lẳng lặng rút từ trong hộp bút ra một chiếc dao rọc giấy nhỏ. Bằng những động tác khéo léo và chuẩn xác như một bác sĩ giải phẫu, cô lột bỏ hoàn toàn lớp vỏ bánh bao bị mốc bên ngoài, chỉ giữ lại phần ruột trắng, khô khốc bên trong.

"Eo ôi... Nhìn kìa, bánh bao mốc thế kia mà vẫn ăn được à?"

Một giọng nói thanh mảnh, chói tai vang lên từ phía cửa lớp. Triệu Mỹ Linh, con gái của một chủ thầu mỏ giàu có trong huyện, cùng hai người bạn đi cùng đang đứng đó, tay cầm những hộp cơm giữ nhiệt đắt tiền tỏa ra mùi thịt kho thơm phức.

Triệu Mỹ Linh nhìn Khương Niệm bằng nửa con mắt, khóe môi nhếch lên đầy khinh bỉ:

"Đúng là đồ nghèo kiết xác. Đứng thứ nhất toàn huyện thì sao chứ? Đến cái bánh bao tử tế còn không có mà ăn, phải đi gặm bánh mốc. Sau này ra đời chắc gì đã bằng một góc của bọn tao."

Khương Niệm không ngẩng đầu lên. Cô đưa miếng ruột bánh bao sạch vào miệng, chậm rãi nhai rồi nuốt xuống. Sự im lặng của cô giống như một bức tường sừng sững, biến những lời sỉ nhục của Triệu Mỹ Linh thành những trò hề nực cười của những đứa trẻ chưa lớn.

Thấy Khương Niệm hoàn toàn phớt lờ mình, Triệu Mỹ Linh cảm thấy lòng tự trọng bị tổn thương sâu sắc. Cô ta giậm chân, hậm hực nói lớn:

"Đồ điếc! Để xem mẹ mày cầm cự được bao lâu với cái thân xác bệnh tật đó. Nhà tao có tiền, bố tao bảo người nghèo thì mạng sống cũng chỉ đáng giá vài đồng bạc lẻ thôi!"

Nói rồi, ba cô gái quay lưng bỏ đi, tiếng cười lách cách vang vọng dọc hành lang.

Lúc này, ngón tay Khương Niệm đang cầm chiếc dao rọc giấy mới khẽ siết chặt. Lưỡi dao mỏng manh lún sâu vào phần ruột bánh bao còn lại. Đôi mắt cô tối sầm lại như mực, một tia sáng lạnh lẽo xẹt qua đáy mắt.

Mạng sống đáng giá vài đồng bạc lẻ sao?

Cô sẽ chứng minh cho đám người rác rưởi ấy thấy, tri thức của cô sẽ đáng giá hơn toàn bộ gia sản dơ bẩn của nhà bọn họ cộng lại.

Sau giờ tan học buổi chiều, Khương Niệm không về thẳng nhà mà ghé qua khu chợ xép gần ga tàu để nhặt những lá bắp cải ngoài rìa bị người ta bỏ đi mang về nấu canh cho mẹ.

Khi cô đang cúi người nhặt những cọng rau còn xanh dưới đất, một giọng nói chua ngoa, lanh lảnh vang lên ngay phía sau lưng cô:

"Ôi chao, đây chẳng phải là Tiểu Niệm, đứa cháu gái thiên tài của chúng ta đó sao? Sao lại đi nhặt rác thế này?"

Khương Niệm đứng thẳng người dậy, quay lại nhìn. Người vừa lên tiếng là Khương Đại Hà — cô ruột của cô, một người đàn bà mập mạp, đeo đầy vàng giả trên tay, gương mặt nần nẫn thịt lộ rõ vẻ đê tiện.

Khương Đại Hà nhìn giỏ rau của Khương Niệm, rồi bĩu môi:

"Tiểu Niệm à, cô nói thật nhé. Mẹ cháu bệnh tật sắp chết đến nơi rồi, cháu còn cố bám lấy cái trường chuyên ấy làm gì cho tốn tiền học phí? Con gái học cao cũng chẳng để làm gì. Nghe cô đi, bỏ học đi rồi cô giới thiệu cho vào làm công nhân ở xưởng dệt dưới miền Nam. Mỗi tháng kiếm được hai nghìn tệ, vừa có tiền mua thuốc cho mẹ cháu, vừa đỡ đần cho gia đình cô."

"Tiền viện phí của mẹ cháu ngày trước, nhà cô còn chưa đòi đấy nhé!" Khương Đại Hà hạ giọng, ánh mắt lấp liếm đầy tính toán. "Bố cháu chết đi để lại cục nợ, giờ mẹ cháu lại sắp đi. Cháu không đi làm kiếm tiền trả nợ, định quỵt nợ của cô ruột cháu đấy à?"

Khương Niệm nhìn người đàn bà trước mặt. Đây chính là người cô ruột đã thẳng tay đóng sập cửa trước mặt cô khi cô quỳ gối dưới mưa cầu xin vay mượn vài trăm tệ mua thuốc cắt cơn ho cho mẹ năm ngoái. Hôm nay, bà ta lại mở miệng nói về "tình nghĩa họ hàng" và "món nợ".

"Cô Đại Hà," Khương Niệm lên tiếng, giọng nói lạnh lùng như băng đá mùa đông. "Tiền viện phí năm ngoái bố cháu mượn, cháu đã ghi chép đầy đủ vào sổ. Cháu sẽ trả lại cho cô không thiếu một xu, kèm theo cả tiền lãi theo đúng quy định ngân hàng. Nhưng không phải bây giờ."

"Còn việc học của cháu..." Khương Niệm tiến lên một bước, ánh mắt sắc sảo như dao cạo khiến Khương Đại Hà giật mình lùi lại một bước theo bản năng. "...Cháu có đi làm xưởng dệt hay không, không đến lượt cô quyết định. Cháu khuyên cô nên lo cho con trai cô trước đi. Nghe nói anh ta lại mới thua bạc năm nghìn tệ ở tiệm cầm đồ đầu phố đấy."

"Mày... mày nói cái gì?!" Gương mặt Khương Đại Hà lập tức biến sắc, đỏ gay vì giận dữ và xấu hổ.

Khương Niệm không thèm nhìn bà ta thêm một lần nào. Cô xách giỏ rau bắp cải, lạnh lùng lướt qua người bà ta, bước đi những bước dài vững chãi về phía con hẻm tối tăm dẫn vào khu nhà tập thể.

Trở về căn phòng thuê ẩm thấp quen thuộc, Khương Niệm ngửi thấy mùi thuốc bắc nồng nặc. Mẹ cô đã uống thuốc và đang thiếp đi trên giường, hơi thở tuy vẫn còn nặng nhọc nhưng đã không còn những tiếng rít co thắt dữ dội của đêm qua.

Khương Niệm lặng lẽ đặt giỏ rau vào bếp, rồi đi đến bên hòm gỗ học tập của mình.

Cô lấy tờ giấy thi đạt điểm 10 tuyệt đối ra, nhìn con số màu đỏ rực rỡ như một ngọn lửa nhỏ sưởi ấm căn phòng tối tăm dột nát. Cô dùng băng dính, dán tờ giấy thi ấy ngay dưới chữ BẮC KINH được vẽ bằng than trên bức tường bong tróc.

Mực đỏ của điểm mười và màu đen của than đá hòa vào nhau, tạo nên một bức tranh tương lai đầy khốc liệt nhưng cũng đầy hy vọng.

Khương Niệm áp lòng bàn tay vào tờ giấy thi ấm áp. Cô nhắm mắt lại, tự nói với bản thân trong im lặng:

Mẹ, mẹ phải đợi con. Chỉ cần con đỗ vào Bắc Kinh, con sẽ có tiền, con sẽ cứu được mẹ.

Dưới bóng đêm của thị trấn mỏ Sơn Tây, cô gái mười lăm tuổi tiếp tục thắp sáng chiếc đèn bàn nhỏ, vùi đầu vào những con số và những trang sách cũ. Cô biết, mỗi một bài toán cô giải được hôm nay chính là một cái tát giáng thẳng vào mặt số phận tàn nhẫn đang cố tình dìm cô xuống vũng bùn sâu.