CHƯƠNG 10: ÁNH ĐÈN ĐƯỜNG LÚC 2 GIỜ SÁNG

Nội quy của khu ký túc xá trường cấp ba chuyên huyện vô cùng nghiêm ngặt, đúng mười một giờ đêm, toàn bộ hệ thống điện của dãy nhà nội trú sẽ bị ngắt hoàn toàn. Khi tiếng cạch của rơ-le tổng vang lên, cả dãy nhà lập tức chìm vào một khoảng không đen đặc và tĩnh lặng. Đó là lúc những đứa trẻ khác leo lên giường, rúc sâu vào chăn ấm để tìm kiếm một giấc ngủ ngon sau một ngày học tập mệt mỏi.

Nhưng đối với Khương Niệm, mười một giờ đêm mới là lúc một ngày làm việc thứ hai của cô bắt đầu.

Cô lẳng lặng mặc thêm chiếc áo khoác bông cũ kỹ, quấn chặt chiếc khăn len bạc màu quanh cổ rồi nhẹ nhàng đẩy cửa phòng ký túc xá. Cô bước đi rón rén dọc theo hành lang tối om, tránh những viên gạch lát nền bị lồi lõm có thể phát ra tiếng động, rồi khéo léo lách qua khe hở của cánh cổng sắt sau trường — nơi bác bảo vệ già thường ngầm nhắm mắt cho qua vì thương cảm hoàn cảnh của cô học trò mồ côi.

Điểm đến của Khương Niệm là quán súp dê đêm của Lão Vương, nằm ở ngã tư sầm uất nhất của khu chợ xép, cách trường khoảng mười lăm phút đi bộ.

Giữa đêm đông Sơn Tây lạnh giá, quán Lão Vương là nơi hiếm hoi còn đỏ lửa. Những làn hơi nước bốc lên nghi ngút từ nồi nước dùng khổng lồ, mang theo mùi mỡ dê nồng nặc và hương vị cay nồng của hạt tiêu, lôi kéo những người phu mỏ vừa tan ca muộn hoặc những gã tài xế xe tải đường dài ghé vào sưởi ấm chiếc bụng rỗng.

"Tiểu Niệm tới rồi đó hả? Mau vào bưng mâm bát ngoài bàn số ba vào rửa đi con."

Vợ Lão Vương, một người đàn bà trung niên có gương mặt xám ngoét vì mệt mỏi và bận rộn, vừa thấy cô liền hối thúc. Bà ta thảy cho cô một chiếc tạp dề bằng nhựa màu xanh đã rách vài chỗ ở viền.

"Dạ." Khương Niệm khẽ vâng một tiếng, nhanh nhẹn cột chặt chiếc tạp dề quanh vòng eo gầy gò rồi bắt đầu công việc.

Nơi làm việc của cô là một góc nhỏ lộ thiên phía sau gian bếp, chỉ được che chắn tạm bợ bằng vài tấm bạt ni-lông để cản bớt những cơn gió rít gào từ khe núi thổi về. Dưới chân cô, nước thải từ bồn rửa tràn ra lòng đất, đóng băng thành một lớp màng mỏng trơn trượt.

Khương Niệm ngồi xổm trên chiếc ghế đẩu bằng nhựa thấp lè tè. Trước mặt cô là hai chiếc chậu nhôm khổng lồ chất đầy bát đĩa cáu bẩn, bám chặt lớp mỡ dê đông cứng lại dưới cái lạnh dưới 0°C.

Nước trong vòi chảy ra lạnh buốt như hàng ngàn cây kim châm thẳng vào xương tủy. Quán của Lão Vương rất tiết kiệm điện nước, nước nóng chỉ ưu tiên để nấu súp và tráng bát đĩa lần cuối, còn việc tẩy rửa ban đầu hoàn toàn phải dùng nước lạnh.

Khương Niệm nhúng hai bàn tay đầy những vết cước đỏ ửng, rớm máu vì lạnh vào chậu nước đá. Cảm giác tê dại lập tức chạy dọc từ đầu ngón tay lên tận đỉnh đầu, khiến cô phải cắn chặt môi để không bật ra tiếng rên rỉ. Cô cầm miếng bọt biển, dùng lực thật mạnh chà xát lên những chiếc bát sứ để tẩy đi lớp mỡ đóng bánh.

Cứ mỗi một chiếc bát được rửa sạch, cô lại tự nhẩm trong đầu một công thức lý thuyết hóa học hoặc một định luật vật lý.

Khi đôi bàn tay hoàn toàn mất đi tri giác vì lạnh, cô lại rút tay ra khỏi nước, đưa lên miệng hà hơi ấm, hoặc áp vào hai bên má nóng hổi của mình để tìm kiếm chút cảm giác lâm thời, rồi lại tiếp tục cắm đầu vào chậu nước lạnh buốt. Cô làm việc tì mỳ, nhanh nhẹn và sạch sẽ đến mức bà chủ quán khó tính nhất cũng không thể bắt bẻ được nửa lời.

Một giờ ba mươi phút sáng, lượng khách vơi dần. Lão Vương bắt đầu dọn dẹp quầy hàng, chuẩn bị đóng cửa.

Khương Niệm trút bỏ chiếc tạp dề nhựa, đón lấy số tiền công năm tệ ít ỏi từ tay bà chủ quán cùng một chiếc bánh bao chay nguội ngắt còn sót lại trong xửng hấp. Đối với cô, năm tệ này là tiền mua nến, mua giấy nháp và tiền thuốc men phòng thân, còn chiếc bánh bao này chính là bữa sáng của ngày mai.

"Cầm lấy đi con gái, về đường tối cẩn thận nhé," người đàn bà khẽ thở dài, nhét thêm cho cô một hộp nhựa nhỏ đựng chút nước súp dê thừa còn ấm nóng. Sự tử tế ít ỏi của những người lao động nghèo đôi khi chỉ đơn giản như vậy.

"Con cảm ơn cô chú."

Khương Niệm cúi đầu chào rồi ôm lấy bọc đồ ăn ấm áp vào lòng, lầm lũi đi bộ trở về trường học.

Khi cô đi ngang qua bốt điện thoại công cộng ở đầu con phố dẫn vào khu tập thể cũ, đồng hồ đã chỉ đúng hai giờ sáng. Cả thị trấn mỏ chìm sâu vào bóng tối mịt mùng, chỉ còn lại những cột đèn đường bằng sắt rỉ sét tỏa ra thứ ánh sáng vàng vọt, tù mù như những đốm đom đóm sắp tàn giữa hư không.

Khương Niệm không về ký túc xá ngay. Cô dừng bước dưới chân một cột đèn đường nằm ở góc khuất phía sau nhà thể chất của trường.

Cô ngồi xuống bục đá xi măng dưới chân cột đèn, lôi từ trong cặp sách ra một cuốn sổ tay nhỏ tự đóng bằng những tờ giấy nháp còn một mặt trống. Cô kẹp chiếc bánh bao chay vào giữa hai đùi để giữ ấm, một tay cầm chiếc bút bi đã sờn vỏ, tay kia bắt đầu viết dưới ánh sáng mờ nhạt hắt xuống từ đỉnh cột đèn cao vút.

Gió đêm đông thốc qua hành lang nhà thể chất, thổi tung những trang giấy mỏng manh. Khương Niệm phải dùng cả cùi chỏ đè chặt cuốn sổ để nó khỏi bay mất. Dưới ánh sáng vàng nhạt, ngòi bút của cô lướt đi trên giấy một công thức tính gia tốc của chuyển động thẳng biến đổi đều:

Cô viết đi viết lại công thức ấy mười lần, rồi tiếp tục chuyển sang giải một bài toán tích phân phức tạp của chương trình lớp 12 mà cô tự học trước.

Mồ hôi lạnh rịn ra trên trán cô vì mỏi mệt và cái lạnh thấu xương, nhưng đôi mắt cô gái mười lăm tuổi dưới ánh đèn đường hai giờ sáng lại sáng rực lên một cách kỳ lạ. Đó không phải là ánh sáng của sự hy vọng ngây thơ, mà là ánh sáng quật cường của một dã thú đang tìm mọi cách để xé toạc tấm lưới định mệnh đang bủa vây quanh mình.

Ở phía xa, trên đỉnh đồi hoang lạnh nơi mẹ cô đang nằm dưới nấm đất đóng băng, bóng tối bao trùm tất cả. Khương Niệm ngước mắt nhìn về hướng đó, lồng ngực gầy guộc khẽ phập phồng.

Mẹ, con vẫn đang đi tiếp. Con không dừng lại.

Cô cắn một miếng bánh bao chay nguội lạnh, vị thô ráp của bột mì sượng sần ở cổ họng, rồi tiếp tục cúi đầu xuống trang giấy.

Dưới ánh đèn đường hai giờ sáng của thị trấn mỏ Sơn Tây xám xịt, có một cô gái nhỏ đang dùng những ngón tay rớm máu và buốt giá của mình, tỉ mỉ vẽ nên con đường dẫn về phía ánh sáng rực rỡ của thủ đô Bắc Kinh. Đêm có thể lạnh, bóng tối có thể dài, nhưng ngọn lửa quật cường trong tim Khương Niệm thì không một cơn bão tuyết nào có thể dập tắt được nữa.