Chương 3: Điểm tựa

Sự việc ở phòng Hội đồng trôi qua như một mạch ngầm chảy xiết dưới lòng đất, không ai trong lớp nhắc lại, nhưng bầu không khí ở chiếc bàn ba đã thay đổi hoàn toàn. Sợi băng keo trong suốt vẫn nằm đó, nhưng nó không còn là một hàng rào thép gai nữa. Bây giờ, nó giống như một cái cớ để cả hai giữ lại chút tự tôn cuối cùng trước khi bước vào thế giới của nhau.

Giữa tháng Mười, nhà trường thông báo về kỳ thi khảo sát chất lượng định kỳ lần thứ hai – kỳ thi có tính chất quyết định để phân loại học sinh khá giỏi cho đợt xét học bổng cuối năm.

– Cậu tính bỏ giấy trắng nữa à? – An hỏi, tay vẫn lật mở cuốn sách tham khảo dày cộp, giọng nói mộc mạc không còn nét hách dịch của một lớp trưởng công vụ.

Hải đang ngậm một cây kẹo mút vị dâu, mắt lơ đãng nhìn ra tán cây bàng đang bắt đầu rụng lá ngoài cửa sổ. Cậu xoay xoay cây kẹo trong miệng, lười biếng đáp:

– Bỏ trắng thì sao? Đằng nào kết quả của tôi cũng được xếp từ dưới đếm lên. Bố mẹ tôi nhìn quen rồi, không sốc nữa đâu.

An gấp mạnh cuốn sách lại. Tiếng "bành" làm mấy đứa bàn trên giật mình quay lại nhìn. Cô đẩy sát gọng kính lên sống mũi, quay sang nhìn thẳng vào mắt Hải:

– Cậu không thấy việc lấy sự thất bại để trả đũa người lớn là một trò trẻ con và hèn nhát lắm sao? Cậu tài giỏi, cậu có thể viết ra những thứ người khác không viết nổi, tại sao lại để họ định nghĩa cậu là một kẻ bỏ đi?

Hải khựng lại. Cây kẹo mút dừng xoay. Câu nói của An chạm vào lòng tự trọng kiêu hãnh nhưng đầy tổn thương của cậu. Cậu quay sang, ánh mắt hơi nheo lại:

– Cậu khích tướng tôi đấy à? Lớp trưởng, cậu lo cho cái vị trí số một đang lung lay của cậu trước đi.

– Vậy thì cá cược đi. – An nói, giọng dứt khoát đến mức chính cô cũng phải ngạc nhiên.

Hải nhướng mày, có chút hứng thú: – Cá cái gì?

– Kỳ thi khảo sát tuần tới. Nếu cậu thi môn Văn và Toán đạt trên trung bình – không, đạt từ 7 điểm trở lên, tôi sẽ tự tay gỡ sợi băng keo này ra khỏi bàn. Và từ nay về sau, cuốn sổ đầu bài của tôi sẽ không bao giờ có tên Nguyễn Hoàng Hải, dù cậu có ngủ gật hay rung đùi đến sập bàn.

Hải bật cười, nụ cười nửa miệng đầy ngạo nghễ:

– Nghe hấp dẫn đấy. Nhưng nếu tôi không làm được thì sao? Tôi đâu có mất gì, đằng nào tôi cũng mang tiếng học dốt rồi.

– Nếu cậu thua. – An mím môi, ánh mắt kiên định. – Cậu phải đưa cho tôi đọc tất cả những gì cậu viết trong tập bản thảo. Và... cậu phải nghiêm túc làm bài tập về nhà do tôi giao cho đến hết học kỳ này.

Hải nhìn chằm chằm vào Khánh An. Trong đôi mắt sau lớp kính cận kia không có sự khinh miệt, không có sự thương hại, mà chỉ có một niềm tin bướng bỉnh đến kỳ lạ. Cô không bắt cậu phải đứng nhất như mẹ cô bắt cô, cô chỉ muốn cậu dừng việc tự hủy hoại bản thân.

Hải rút cây kẹo mút ra khỏi miệng, gõ nhẹ cái que nhựa xuống mặt bàn, ngay chính giữa sợi băng keo:

– Được. Chốt kèo. Nhưng nói trước nhé lớp trưởng, đề Toán Hình đợt này khó lắm đấy. Cậu chuẩn bị tinh thần tự tay bóc cái sợi băng keo này đi là vừa.

An không nói gì, cô chỉ khẽ nhếch môi cười – nụ cười nhẹ nhàng và tự nhiên nhất của cô từ đầu năm học đến giờ.

Những ngày sau đó, góc thư viện trường cũ, nơi có những giá sách gỗ ám mùi long não và những ô cửa sổ đầy vệt rêu phong, trở thành "căn cứ địa" bất đắc dĩ của hai đứa.

– Công thức tính khoảng cách từ một điểm đến một mặt phẳng, đọc lại xem nào. – An dùng đầu bút chì gõ gõ vào trán Hải.

– Từ từ xem nào, làm gì mà hối như giặc đuổi thế. – Hải nhăn mặt, tay vò vò mớ tóc rối, mắt nhìn vào đống ký tự như nhìn một trận đồ bát quái.

Tuy miệng thì làu bàu, nhưng Hải không còn chống cằm ngủ gật nữa. Bộ não vốn thông minh bẩm sinh của cậu khi được kích hoạt dưới sự áp đặt một cách có hệ thống của An bắt đầu vận hành một cách khủng khiếp. Có những định lý An giảng một lần, Hải đã có thể áp dụng để giải những bài tập biến tướng nâng cao, khiến cô nàng lớp trưởng cũng phải thầm kinh ngạc.

Ngược lại, đến giờ học Văn, trật tự được đảo ngược.

An ngồi nhìn bài phân tích tác phẩm của mình bị Hải dùng bút đỏ gạch chéo chằng chịt. Gương mặt cô tái đi vì tự ái.

– Cậu làm cái gì thế? Bài này tôi viết theo đúng dàn ý chi tiết của giáo viên chuyên, từ dùng từ đến ngữ pháp không sai một lỗi nhỏ!

– Đúng, không sai một lỗi nhỏ, nhưng nó không có linh hồn. – Hải ném cây bút xuống bàn, chống cằm nhìn cô. – Bài viết của cậu giống như một cỗ máy được lập trình sẵn. Cậu đang cố viết những gì người chấm thi muốn đọc, chứ không phải những gì nhân vật cảm nhận. Cậu phân tích một nỗi đau mà chữ nghĩa của cậu lạnh băng như nước đá. Đọc vào chỉ thấy mệt mỏi chứ không thấy chạm.

An khựng lại. Lời phê bình mộc mạc, thẳng thừng của Hải như một cái tát vào sự tự mãn của một học sinh chuyên Văn. Cô cúi đầu nhìn trang giấy điểm 9 của mình, những dòng chữ nắn nót thẳng tắp đột nhiên trở nên xa lạ.

– Vậy... phải viết thế nào mới đúng? – An hỏi, giọng cô nhỏ lại, có chút hụt hẫng.

Hải nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi những giọt nắng chiều đang nhuộm vàng những bậc thềm đá. Cậu nói, giọng nhẹ nhàng và sâu lắng:

– Đừng cố tỏ ra mình hiểu nhân vật. Hãy đặt mình vào họ. Nếu cậu là một người đàn bà làng chài nghèo khổ giữa cơn bão biển, cậu sẽ nghĩ đến việc dùng biện pháp tu từ gì, hay cậu chỉ nghĩ đến việc làm sao cho đàn con được ăn no? Hãy viết bằng sự thấu cảm, chứ đừng viết bằng công thức.

An im lặng. Cô nhìn Hải, rồi nhìn xuống trang vở trống. Lần đầu tiên trong đời, cô nhận ra việc học không phải là một cuộc chạy đua vũ trang để tích lũy điểm số, mà là một hành trình để hiểu về cuộc đời, và hiểu về chính mình. Dưới bóng cây bàng già của ngôi trường cấp 3, hai đứa trẻ với hai thế giới đối lập đang ngấm ngầm dạy cho nhau cách để bù đắp những mảnh khuyết trong tâm hồn.

...

Ngày trả bài khảo sát chất lượng, không khí lớp 12A3 căng như một sợi dây đàn sắp đứt. Thầy Thành bước vào lớp, tay ôm xấp bài thi dày cộp. Ông không nói gì, chỉ lẳng lặng phát bài theo thứ tự từ trên xuống dưới.

Khi thầy đặt hai tờ giấy thi lên bàn ba, cả lớp đổ dồn ánh mắt về phía đó.

Khánh An nhìn chằm chằm vào con số 9.5 môn Văn và 9.0 môn Toán. Cô đã giành lại vị trí dẫn đầu khối. Nhưng điều khiến cô run rẩy không phải là điểm số của mình, mà là hai tờ giấy thi nằm ngay bên kia sợi băng keo.

Môn Toán: 7.5. Môn Văn: 9.0.

Hải nhìn hai con số đỏ chói trên giấy, khẽ thở hắt ra một hơi rồi tựa lưng vào thành ghế. Cậu không cười, nhưng ánh mắt lơ đãng thường ngày đã biến mất. Cậu đã thắng vụ cá cược, một cách sòng phẳng và đầy kiêu hãnh.

– Nguyễn Hoàng Hải – Thầy Thành đứng trước bục giảng, nhìn cậu học trò bằng ánh mắt đầy ẩn ý. – Bài văn của em là bài duy nhất trong khóa này được cô trưởng bộ môn giữ lại để làm tài liệu tham khảo cho các lớp chuyên. Thầy hy vọng em hiểu, tài năng không phải là thứ để đem đi giấu giếm hay trốn chạy.

Cả lớp ồ lên một tiếng kinh ngạc. Mấy đứa bạn hay đi quậy phá cùng Hải quay sang nhìn cậu như thể nhìn một sinh vật lạ từ hành tinh khác đến. Hải chỉ im lặng đút hai tay vào túi quần, cụp mắt xuống nhìn vệt nắng loang lổ trên mặt bàn gỗ.

Giờ ra chơi, khi cả lớp ùa ra căng tin, căn phòng học chỉ còn lại hai người. Khánh An ngồi im tại chỗ. Cô không nói một lời, chậm rãi đưa tay lên mép chiếc bàn gỗ. Đầu ngón tay cô bấu vào một góc của sợi băng keo trong suốt dán giữa bàn, rồi dứt khoát kéo một đường.

Xoạttttt...

Tiếng keo dán miết trên mặt gỗ vang lên giòn giã trong không gian tĩnh mịch. Sợi băng keo – đường biên giới chia đôi hai thế giới suốt bấy lâu nay – giờ đã nằm gọn trong lòng bàn tay An, bị cô vo tròn lại rồi ném vào hộc bàn.

– Tôi giữ lời hứa. – An quay sang nhìn Hải, đôi mắt sau lớp kính cận long lanh một niềm vui mộc mạc. – Sổ đầu bài từ nay sẽ không bao giờ có tên cậu nữa. 

Hải nhìn khoảng trống trơn trên mặt bàn gỗ, nơi vệt keo cũ vẫn còn để lại một đường lằn mờ nhạt. Cậu tặc lưỡi, lười biếng kéo khóa chiếc ba lô một quai, rút ra xấp giấy bản thảo dày cộp và hơi cong mép. Cậu đẩy nhẹ xấp giấy qua phía An.

– Đọc xong thì cấm có chê đấy, lớp trưởng.

An cẩn thận đón lấy xấp giấy như thể đang cầm một báu vật dễ vỡ. Trang bìa không có tựa đề, chỉ có một dòng chữ viết tay bằng mực xanh rất nắn nót của Hải: “Gửi những đứa trẻ sống trong lồng kính.”

An lật mở trang đầu tiên. Càng đọc, đôi mắt cô càng mở to, hơi thở trở nên dồn dập. Đó không phải là một câu chuyện tình yêu mộng mơ, hoàng tử công chúa của những cuốn truyện tuổi teen rẻ tiền. Đó là câu chuyện về một thế giới học đường chân thực đến trần trụi. Hải viết về những áp lực thi cử đè nặng lên vai những đứa trẻ 17 tuổi, về những cuộc cãi vã nghẹt thở của bố mẹ sau cánh cửa phòng đóng kín, về nỗi cô đơn cùng cực của một thế hệ luôn bị người lớn dùng điểm số để định đoạt giá trị con người.

Và trong câu chuyện đó, An tìm thấy chính mình. Hải đã dùng ngòi bút mộc mạc nhưng sắc sảo của một tác giả tâm lý xã hội hiện thực để khắc họa một nhân vật nữ chính – một cô lớp trưởng hoàn hảo bên ngoài nhưng bên trong là một tâm hồn đầy những vết rạn nứt vì kỳ vọng của gia đình.

An đọc một mạch đến trang cuối cùng của chương năm, nước mắt cô vô thức rơi xuống, làm nhòe đi một vệt mực trên giấy. Cô ngước lên nhìn Hải, giọng run run:

– Cậu... cậu viết về tôi đúng không?

Hải quay mặt đi hướng khác, tai cậu hơi ửng đỏ vì ngượng. Cậu giả vờ chú ý vào một đám mây đen đang kéo đến ở phía chân trời, giọng nói vụng về:

– Tôi viết về những gì tôi thấy thôi. Cậu tự vơ vào người đấy chứ.

– Hải này! – An ôm xấp bản thảo trước ngực, giọng nói nhẹ nhàng và chân thành chưa từng có. – Cậu phải viết tiếp câu chuyện này. Cậu không được dừng lại. Cuốn sách này... nó cần được hoàn thành. Vì ngoài kia, có rất nhiều đứa trẻ giống như chúng ta cần được thấu hiểu.

Hải khựng lại. Đây là lần đầu tiên trong đời, có một người bảo cậu hãy tiếp tục viết, không phải để đi thi lấy giải, không phải để làm đẹp học bạ, mà đơn giản vì giá trị của chính những chữ nghĩa đó. Sự công nhận mộc mạc của An giống như một ngọn lửa nhỏ, thổi bùng lên khát vọng viết lách mà Hải từng nghĩ mình đã tự tay chôn vùi trong đống tro tàn của sự nổi loạn.

– Được rồi, tôi sẽ viết tiếp. – Hải quay lại nhìn cô, nụ cười nửa miệng quen thuộc xuất hiện, nhưng lần này nó tràn ngập sự ấm áp. – Nhưng với một điều kiện. Cậu phải là người đọc đầu tiên của mỗi chương.

An gật đầu, nụ cười rạng rỡ nở trên môi cô gái 17 tuổi.

Nhưng cả hai đều không biết rằng, ngay khi họ vừa tìm thấy một điểm tựa chung để cùng nhau trưởng thành, thì một cơn bão lớn hơn từ phía gia đình Hải đang lầm lũi kéo đến, chuẩn bị đập tan khoảng bình yên ngắn ngủi dưới mái trường cấp 3 này.