Chương 2: Cuối con đường
CHƯƠNG 2: CUỐI CON ĐƯỜNG
Ngoài sân bỗng vang lên tiếng kim loại va vào nhau, khô và đanh trong buổi trưa yên ắng, xen giữa đó là tiếng ai đó khẽ lẩm bẩm vì một con ốc mãi không chịu nhúc nhích.
Trần Vũ đang ôm mẹ thì khựng lại, trong lòng chợt dâng lên một cảm giác khó tả, rồi hắn từ từ buông tay ra.
“Bố đâu rồi mẹ?”
Mẹ hắn nhìn con trai, càng lúc càng thấy lạ.
“Thì ngoài sân chứ đâu. Đang sửa cái xe thồ để mai còn chở lúa. Hôm nay hai bố con mày làm sao thế không biết.”
Trần Vũ không chờ nghe hết câu đã bước vội ra ngoài.
Nắng chiều tháng sáu đổ đầy khoảng sân nhỏ, hắt lên những viên gạch đã bạc màu một thứ ánh sáng trắng đến chói mắt.
Cây khế nơi góc tường vẫn còn đó, mấy bộ quần áo vừa giặt xong khẽ lay trên sợi dây phơi, còn dưới mái hiên, cạnh chiếc xe đạp thồ cũ với hai chiếc quang gánh buộc phía sau, một người đàn ông đang ngồi xổm, tay cầm cờ lê loay hoay siết lại trục bánh và kiểm tra sợi xích đã chùng.
Ông mặc chiếc áo ba lỗ đã thấm mồ hôi sau lưng, quần xắn lên quá đầu gối, hai bàn tay dính đầy dầu mỡ và bụi sắt.
Mái tóc ông vẫn còn đen, tấm lưng vẫn thẳng, đôi cánh tay rắn chắc vì những năm tháng làm lụng ngoài đồng. Bên cạnh là mấy sợi dây thừng, một chiếc đòn gánh và vài bao tải đã được mẹ hắn giặt sạch, tất cả đều đang được chuẩn bị cho những ngày gặt sắp tới.
Trần Vũ đứng dưới mái hiên, nhất thời không bước tiếp được.
Trong ký ức cuối cùng của hắn, bố đã là một ông lão tóc bạc, lưng hơi còng, chỉ đi một quãng ngắn cũng phải dừng lại thở. Những năm tháng cuối đời đã phủ lên người đàn ông ấy quá nhiều dấu vết, đến mức Trần Vũ gần như quên mất rằng bố mình cũng từng trẻ, từng khỏe, từng có một tấm lưng rộng đến vậy.
Ngày còn bé, mỗi lần được ngồi sau chiếc xe đạp thồ này, hai tay ôm lấy lưng bố, hắn luôn có một cảm giác rất ngây ngô rằng chỉ cần người đàn ông phía trước còn ở đó, con đường dù gập ghềnh đến đâu cũng chẳng có gì đáng sợ.
Mãi đến khi trưởng thành, hắn mới hiểu có những tấm lưng mà lúc nhỏ ta tưởng sẽ mãi mãi chắn gió cho mình, rồi cũng có ngày cong xuống vì thời gian. Và cũng chỉ đến khi mất đi, người ta mới nhận ra mình đã từng được chở qua tuổi thơ bằng chính đôi vai ấy.
Người đàn ông ngẩng đầu.
“Dậy rồi à?”
Trần Vũ há miệng.
Một tiếng gọi rất bình thường, vậy mà phải mất vài giây mới nói thành lời.
“Bố.”
“Ừ.”
“Bố đang làm gì đấy?”
Bố hắn nhìn chiếc xe trước mặt rồi nhìn con trai như thể câu hỏi này hơi thừa.
“Không thấy à? Sửa cái xe thồ, để mai còn gặt lúa.”
Trần Vũ bất giác cười.
Chính giọng nói ấy.
Chính vẻ mặt ấy.
Ba mươi tám năm đã trôi qua đối với hắn, nhưng với người đàn ông trước mắt, có lẽ con trai chỉ vừa ngủ một giấc trưa dù có hơi dài hơn các buổi trưa khác.
Trần Vũ bước xuống sân.
Rồi ôm lấy bố.
Người đàn ông cứng cả người.
Hai tay đang dính dầu máy giơ lên giữa không trung, chẳng biết đặt vào đâu.
“Ơ… cái thằng.”
Sau một lúc, ông mới vụng về đặt mu bàn tay lên vai con trai.
“Bị ai bắt nạt à?”
“Không.”
“Thế làm sao?”
“Không làm sao.”
“Thế khóc cái gì?”
Trần Vũ bật cười.
Trần Vũ nhớ rất rõ cách bố mình vẫn nói chuyện như thế, ít lời, khô khan, đôi khi cộc đến mức ngày nhỏ hắn từng nghĩ ông chẳng hiểu mình chút nào.
Khi ấy, hắn không biết rằng có những người đàn ông được sinh ra trong một thời mà yêu thương hiếm khi được nói thành lời. Họ lớn lên giữa ruộng đồng, thiếu thốn và những năm tháng phải quen với việc gồng mình mà sống, nên ngay cả khi thương con đến mấy, thứ họ biết làm cũng chỉ là im lặng đứng phía sau.
Bố hắn chưa từng nói “bố yêu con”, cũng chẳng mấy khi ôm hắn hay hỏi rằng hôm nay có chuyện gì buồn không.
Tình cảm của ông nằm trong một chiếc xe đạp được vá lốp từ tối hôm trước để sáng mai con kịp đi học, trong bát cơm được để phần khi hắn về muộn, trong mấy đồng tiền đã gấp nhỏ dúi vào tay rồi dặn đừng tiêu linh tinh.
Nó nằm cả trong những câu hỏi tưởng như chẳng có gì đặc biệt: “Ăn chưa?”, “Thiếu tiền không?”, “Bao giờ về?”, “Xe có hỏng gì không?”
Ngày còn trẻ, Trần Vũ từng thấy những câu ấy quá bình thường, thậm chí có lúc còn nghe đến phát chán. Chỉ đến khi bố đã già, giọng nói không còn sang sảng như trước, rồi một ngày chẳng còn ai gọi điện hỏi hắn bao giờ về nữa, hắn mới hiểu rằng cả một đời yêu thương của người đàn ông ấy thật ra đã được giấu trong những câu nói vụng về như thế.
Có những tình cảm không bao giờ được nói thành lời, nhưng khi mất đi, lại khiến người ta nhớ đến đau lòng.
Nhiều năm sau, khi bản thân cũng trở thành cha, Trần Vũ mới hiểu có những người cả đời không biết cách nói ra tình yêu, nên đành dùng cơm nóng, tiền học, chiếc xe đã sửa xong và một ngọn đèn ngoài hiên để thay cho câu nói ấy.
“Con vui thôi.”
Bố hắn nhíu mày.
“Ngủ ngu người thật rồi.”
Trần Vũ cười đến mức nước mắt lại rơi.
“Vâng.”
Nếu đây là ngu người, hắn nguyện ngu như vậy thêm một lần nữa.
Bữa cơm chiều chỉ có một đĩa rau muống luộc, bát nước rau vắt chanh, ít thịt ba chỉ rang cháy cạnh và mấy quả cà muối.
Chiếc mâm nhôm được đặt giữa nền nhà.
Cả nhà ngồi quanh.
Trần Vũ ăn liền ba bát cơm.
Mẹ hắn thấy thế vui ra mặt, cứ gắp thịt vào bát.
“Ăn đi. Tuổi này phải ăn nhiều mới lớn được.”
Bố hắn vừa ăn vừa nhìn con trai.
“Trưa ngủ dậy khóc như bị đánh, giờ ăn như ba ngày chưa có cơm. Mai đưa đi khám xem có phải trúng gió không.”
“Mồm ông chỉ nói linh tinh.” Mẹ hắn lườm. “Nó ăn được là tốt.”
Trần Vũ cúi đầu ăn.
Món thịt rang mặn hơn hắn vẫn thích.
Rau muống hơi già.
Cơm có một ít cháy ở đáy nồi.
Nếu là đời trước, có lẽ hắn chẳng nhớ nổi bữa cơm này.
Sau này hắn từng ăn ở những nhà hàng rất sang, từng ngồi trong những phòng riêng nơi một bữa ăn có giá bằng cả mấy tháng thu nhập của gia đình hắn bây giờ.
Nhưng lúc này, hắn bỗng cảm thấy không một món nào trong những bữa ăn ấy có thể ngon bằng miếng thịt mẹ vừa gắp vào bát.
Có lẽ thứ làm nên hương vị của một bữa cơm chưa bao giờ chỉ là thức ăn. Đôi khi nó nằm ở những người đang ngồi quanh mâm.
“Mấy giờ rồi?” bố hắn hỏi.
Mẹ nhìn chiếc đồng hồ treo tường.
“Gần năm giờ.”
“Thằng Vũ ăn xong chắc lại chạy đi chơi.”
Mẹ lập tức quay sang.
“Đi thì về sớm còn tắm rửa.”
“Vâng.”
“Không được ra sông.”
Trần Vũ suýt bật cười.
“Vâng.”
“Cũng không được trèo cây nhà ông Tính nữa. Tuần trước rách quần còn chưa chừa.”
Trần Vũ khựng lại.
Một ký ức rất nhỏ, tưởng như đã chìm hẳn dưới lớp bụi của gần bốn mươi năm, bỗng hiện lên rõ đến mức Trần Vũ gần như có thể ngửi thấy mùi lá ổi ngai ngái dưới nắng.
Hắn nhớ bức tường gạch thô ráp nóng ran vì phơi suốt cả buổi chiều, nhớ đôi chân trần bám lấy thân cây sần sùi, đầu gối cọ vào lớp vỏ ráp đến rát da, còn phía dưới là tiếng đám trẻ nhao nhao thúc giục hắn trèo cao thêm vì trên ngọn vẫn còn mấy quả ổi xanh căng bóng.
Hắn khi ấy vừa sợ ngã vừa cố tỏ ra gan lì, một tay ôm thân cây, một tay với lên cành cao hơn, trong lòng chỉ nghĩ đến việc hái được quả to nhất để mang xuống khoe với cả bọn.
Rồi bất chợt một cành cây mắc vào ống quần, tiếng vải “roẹt” vang lên giữa trưa hè yên ắng, khiến hắn chết sững trên cây mất vài giây.
Phía dưới, cả lũ ban đầu im phăng phắc, sau đó chẳng biết đứa nào cười trước mà tất cả cùng phá lên, tiếng cười lan ra giữa mùi đất nóng, mùi cỏ dại và tiếng ve râm ran trên những tán cây quanh xóm.
Ngày ấy, Trần Vũ vừa xấu hổ vừa tức, đỏ bừng mặt vì biết kiểu gì về nhà cũng bị mẹ mắng. Thế mà lúc này nhớ lại, hắn lại thấy khóe miệng mình khẽ cong lên.
Hóa ra có những ký ức từng khiến ta chỉ mong quên thật nhanh, đến nhiều năm sau lại trở thành một trong những mảnh tuổi thơ ấm áp nhất còn sót lại.
Hắn cũng bật cười.
“Con nhớ rồi.”
Bố hắn ngẩng lên.
“Nhớ gì?”
“Không có gì.”
Hóa ra ký ức không mất.
Chúng chỉ chìm xuống đáy cuộc đời, rồi nằm yên ở đó. Một ngày nào đó, chỉ cần đúng một mùi hương, một câu nói hay một tiếng động quen thuộc, cả một quãng thời gian tưởng đã biến mất sẽ lại hiện lên nguyên vẹn.
Sau bữa cơm, Trần Vũ đứng trước tờ lịch treo trên tường.
Tháng Sáu năm 1999.
Hắn nhìn con số ấy thật lâu: 1999
Hắn sinh năm 1987. Năm nay hắn mười hai tuổi, hắn vừa học xong một năm học và đang ở giữa kỳ nghỉ hè.
Ba mươi tám năm.
Hắn đã quay ngược gần như cả một đời người.
Ngoài kia, Việt Nam vẫn còn nghèo.
Ở quê hắn, điện đã có từ lâu nhưng những hôm nóng quá vẫn yếu đến mức bóng đèn đỏ quạch, quạt quay lờ đờ như sắp dừng. Trong làng chưa phải nhà nào cũng có tivi, trẻ con mỗi khi có chương trình hay vẫn kéo nhau sang những nhà có chiếc tivi màu đặt giữa gian khách, ngồi kín từ trong nhà đến ngoài hiên.
Ngày ấy, mỗi ngày chẳng có bao nhiêu chương trình để xem, càng chưa có điện thoại thông minh hay mạng xã hội để lấp đầy từng khoảng trống. Internet đã xuất hiện ở Việt Nam, nhưng với một đứa trẻ ở vùng quê miền Bắc, nó vẫn còn là thứ rất xa, chỉ thỉnh thoảng được nghe nhắc tới trên báo hoặc trong những câu chuyện về thị xã, thành phố.
Thế giới của Trần Vũ khi đó vì thế nhỏ hơn rất nhiều. Nhưng cũng chính vì nhỏ, từng thứ bình thường lại có thể trở nên đủ lớn để lấp đầy cả một buổi chiều.
Một túi bi ve đủ khiến mấy đứa trẻ ngồi tranh nhau đến quên giờ cơm, một chiếc khăng bằng tre có thể được chuyền tay chơi đến tận khi trời tối, còn một quả bóng nhựa đã xẹp hơi vẫn đủ để cả xóm chia hai đội, đá đến đầu gối trầy xước mà chẳng ai muốn về.
Không có quá nhiều thứ để lựa chọn, nên niềm vui cũng không bị chia nhỏ thành hàng trăm thứ phải chú ý cùng lúc. Chỉ cần một bãi đất trống, vài đứa bạn và một buổi chiều còn dài là đã đủ thành cả một thế giới.
Mấy đứa con gái thường ngồi dưới bóng cây chơi chuyền, ô ăn quan, nhảy dây; đám con trai thì bắn bi, đánh khăng, bắt ve, trèo cây, đá bóng, và mặc cho người lớn dọa bao nhiêu lần vẫn lén nhau chạy ra sông tắm.
Không có màn hình nào giữ chúng trong nhà. Mùa hè năm ấy nằm ngoài cửa. Chỉ cần bước chân ra khỏi cổng là có thể chạm vào.
Trần Vũ đang nhìn tờ lịch thì một ý nghĩ đột nhiên lóe lên.
Hắn quay phắt lại.
“Mẹ!”
Từ dưới bếp có tiếng đáp.
“Gì?”
“Bà nội đâu?”
“Thì ở nhà bà chứ đâu.”
Trần Vũ không nói thêm.
Hắn chạy thẳng ra cửa.
“Ơ! Đi đâu đấy?”
“Con sang bà!”
“Xỏ dép vào!”
Trần Vũ quay lại vội vàng xỏ đôi dép nhựa xanh dưới bậc cửa rồi lao ra ngõ.
Con đường đất đỏ nhạt chạy giữa hai hàng nhà thấp. Mấy bờ tường gạch chưa trát, những đống rơm chất sau nhà.
Mùi khói bếp, mùi đất nóng, mùi phân trâu lẫn với mùi cỏ dại tạo thành thứ mùi rất riêng của một miền quê mà sau này khi đường bê tông phủ kín, hắn sẽ chẳng bao giờ ngửi thấy nữa.
Tiếng ve từ những tán cây hai bên đường dội xuống thành một lớp âm thanh dày đặc của buổi chiều tháng sáu.
Một chiếc xe đạp Thống Nhất leng keng lướt qua, người phụ nữ phía sau gánh hai thúng rau từ chợ về, còn dưới gốc nhãn trước sân, một ông già cởi trần đang chậm rãi phe phẩy chiếc quạt nan.
Trần Vũ ban đầu còn bước rất nhanh, nhưng rồi chân hắn bất giác chậm lại, bởi những gương mặt quanh mình bắt đầu trở nên quen thuộc đến mức khiến lòng hắn se lại.
Bên gốc đa đầu ngõ, ông Đức vẫn đang ngồi đánh cờ cùng mấy người già, thỉnh thoảng lại cúi sát mặt bàn tranh luận một nước đi; đời trước, ông mất vào năm 2011.
Phía bên kia đường, cô Lan đang giũ chiếc áo vừa giặt rồi vắt lên dây phơi, hoàn toàn khỏe mạnh, hoàn toàn bình thường, trong khi ký ức của Vũ vẫn còn nhớ cô qua đời vì ung thư vào năm 2024.
Xa hơn một chút, anh Hùng đang đạp chiếc xe cũ, miệng huýt sáo, cái dáng thanh niên gầy gầy ấy khiến Trần Vũ nhớ đến năm 2008, khi cả xóm bàng hoàng vì một vụ tai nạn giao thông đã cướp anh đi quá sớm.
Hắn đứng lại giữa con đường làng, nhìn quanh mà nhất thời không thể bước tiếp. Một bà cụ vừa đi vừa càu nhàu vì con gà nhà hàng xóm lại sang bới luống rau, một người đàn ông đạp xe chở hai bao cám nặng phía sau, mấy đứa trẻ chân đất chạy vụt qua, trong tay vẫn nắm chặt những viên bi ve xanh đỏ lấp lánh dưới nắng.
Tất cả đều bình thường đến mức nếu là Trần Vũ của năm mười hai tuổi, hắn có lẽ chẳng buồn để ý. Nhưng với một người đã đi hết gần nửa đời người, những cảnh tượng ấy lại mang một ý nghĩa hoàn toàn khác.
Có người hắn từng rất thân, có người chỉ biết mặt, cũng có người vài chục năm sau hắn thậm chí chẳng còn nhớ nổi tên. Thế nhưng lúc này, hắn biết rất rõ một điều mà chẳng ai trong số họ biết: tất cả đều đang đi về phía một điểm cuối nào đó. Người sớm, người muộn, người ra đi trong yên bình, người biến mất đột ngột đến mức chẳng kịp nói lời tạm biệt.
Cảm giác ấy khiến sống lưng Trần Vũ khẽ lạnh đi, không hẳn vì sợ hãi mà vì một nỗi buồn rất sâu, rất khó gọi tên.
Hắn không thấy mình giống một vị thần đang đứng ngoài số phận của người khác, càng không có cảm giác mình vừa nắm được quyền năng gì đặc biệt. Ngược lại, hắn chỉ giống một người sống sót vô tình quay trở lại con tàu trước ngày nó rời bến, nhìn những hành khách xung quanh vẫn đang cười nói, mặc cả vài nghìn đồng ngoài chợ, giận nhau vì một con gà, lo vụ mùa này lúa tốt hay xấu, trong khi chỉ mình hắn biết có những người rồi sẽ không đi được hết chuyến.
Và điều khiến hắn bất an nhất không phải là biết trước một vài cái chết, mà là không biết mình nên làm gì với những điều đã biết ấy.
Bởi từ khoảnh khắc này, mỗi lần mở miệng cảnh báo ai đó, mỗi lần đưa tay giữ lại một người vốn phải rời đi, Trần Vũ đều có thể đang thay đổi một tương lai mà chính hắn vẫn chưa hiểu hết.
“Vũ!”
Một tiếng gọi vang lên phía trước.
Trần Vũ ngẩng đầu.
Một thằng bé gầy nhẳng đứng bên chiếc xe đạp mini, chân đi dép tổ ong, quần đùi rộng, áo phông đã bạc màu vì giặt nhiều.
Hai chiếc răng cửa hơi chìa, trên lông mày nó cũng có một vết sẹo nhỏ mà Trần Vũ nhớ rất rõ đã có từ một lần ngã xe hồi bé. Thằng nhỏ đứng cạnh chiếc xe đạp mini cũ, một chân chống xuống đất, vừa nhìn hắn vừa hất cằm hỏi như thể hai đứa chỉ mới gặp nhau hôm qua.
“Đi đá bóng không?”
Trần Vũ nhìn nó thật lâu.
Tuấn.
Cái tên ấy vừa hiện lên trong đầu, hàng loạt ký ức cũ cũng theo đó ùa về. Hai đứa từng bắn bi với nhau dưới gốc cây đầu xóm, từng đánh khăng đến quên giờ về, từng trốn ngủ trưa để chạy ra sông tắm rồi bị người lớn lôi về mắng cho một trận.
Có lần chỉ vì tranh nhau một quyển truyện mà hai thằng lao vào đánh nhau đến rách cả áo, vậy mà chưa đầy một buổi chiều sau đã lại rủ nhau đi bắt ve như thể chẳng có chuyện gì xảy ra.
Tuổi thơ của chúng từng gần gũi đến mức tưởng như sau này sẽ chẳng có gì khiến hai đứa xa nhau được.
Nhưng rồi lên cấp ba, mỗi người học một nơi, ra trường lại càng bận bịu với công việc, gia đình và những cuộc sống riêng.
Một đứa lên Hà Nội, một đứa ở quê, những cuộc gọi thưa dần theo năm tháng, còn những câu “hôm nào về anh em làm bữa” thì ngày một nhiều hơn, nhưng chẳng mấy lần thật sự thành một cuộc gặp.
Năm 2021, Tuấn mất sau một cơn đột quỵ.
Trần Vũ vẫn nhớ tin nhắn cuối cùng nó gửi cho mình. Chỉ một câu rất bình thường, bình thường đến mức ngày ấy hắn đã nghĩ để lát nữa trả lời cũng không muộn.
“Bao giờ về quê anh em làm bữa.”
Hôm đó Trần Vũ đang họp. Hắn nhìn thấy tin nhắn hiện lên trên màn hình, định bụng xử lý xong công việc rồi sẽ trả lời sau. Nhưng cuộc họp kéo dài, rồi một việc khác chen vào, hết ngày hôm ấy lại sang ngày hôm sau, cho đến ba ngày sau hắn mới bất chợt nhớ ra.
Khi ấy, người gửi đã nằm trong quan tài.
Suốt một thời gian rất dài sau đó, Trần Vũ vẫn giữ nguyên đoạn tin nhắn ấy trong điện thoại. Không phải vì nó có gì đặc biệt, mà vì đó là một lời hẹn đã vĩnh viễn không còn cơ hội thực hiện.
Có những lời hẹn tưởng như chẳng bao giờ hết hạn, bởi ta luôn tin rằng người kia vẫn sẽ ở đó để chờ mình thêm vài ngày, vài tháng, thậm chí vài năm.
Chỉ đến khi người hẹn không còn nữa, ta mới hiểu thứ thật sự có hạn chưa bao giờ là lời hẹn, mà là quãng thời gian hai người còn có thể ngồi xuống cùng nhau.
Tuấn thấy Trần Vũ cứ đứng nhìn mình mãi thì bắt đầu nhíu mày, rõ ràng không hiểu vì sao thằng bạn hôm nay lại có ánh mắt kỳ lạ đến thế.
“Gì đấy?”
Trần Vũ bước tới.
Ôm chầm lấy nó.
Tuấn giật bắn mình, suýt làm đổ xe.
“Đ** mẹ! Mày bị điên à?”
Trần Vũ bật cười.
Nước mắt cũng rơi theo.
Chính câu chửi ấy. Chính giọng nói ấy.
Hắn chưa bao giờ nghĩ có một ngày mình lại vui đến thế khi bị người khác chửi.
Tuấn dùng sức đẩy hắn ra, nhìn từ đầu đến chân.
“Hôm nay mày bị làm sao đấy?”
“Không sao.”
“Không sao mà ôm tao làm gì?”
“Thích.”
Tuấn nổi da gà, lập tức lùi một bước.
“Mẹ thằng dở hơi.”
Trần Vũ cười đến đau cả bụng.
Tuấn chống chiếc xe đạp rồi hất đầu về phía bãi đất cuối làng.
“Đi đá bóng không? Bọn thằng Thành đang chia đội.”
Trần Vũ nhìn về phía đó.
Xa xa, vài đứa trẻ đang chạy dưới nắng chiều.
Một quả bóng nhựa màu trắng đã xỉn lăn trên nền đất.
Tiếng gọi nhau vọng sang.
Mùi cỏ nóng tiếng ve, tiếng bánh xe đạp nghiến lên sỏi.
Tất cả đều bình thường. Bình thường đến mức ở đời trước hắn chẳng giữ lại được bao nhiêu.
“Đi.”
Tuấn lập tức leo lên xe.
“Lên, tao đèo.”
Trần Vũ lắc đầu.
“Dắt bộ đi.”
Tuấn trợn mắt.
“Điên à? Đi bộ làm gì?”
“Không vội.”
“Xa bỏ mẹ.”
“Thì đi chậm một tí.”
Tuấn nhìn hắn như nhìn một thằng thần kinh, nhưng sau cùng vẫn nhảy xuống, dắt xe đi bên cạnh.
Hai đứa bước trên con đường làng.
Trần Vũ đi rất chậm.
Hắn nhìn từng bức tường.
Từng bụi chuối.
Từng mái ngói.
Từng vệt nắng rơi trên mặt đường. Con đường ngày bé hắn từng thấy rất dài, giờ bỗng ngắn đến lạ. Có lẽ con đường chưa từng thay đổi.
Chỉ là sau khi trưởng thành, con người đã đi qua quá nhiều con đường dài hơn, nên những nơi từng rộng lớn trong tuổi thơ cuối cùng đều trở nên bé nhỏ.
Tuấn liếc hắn mấy lần rồi không nhịn được.
“Vũ.”
“Hả?”
“Mày thật sự bị làm sao?”
Trần Vũ nghĩ một lúc.
“Tao vừa mơ.”
“Mơ gì?”
“Mơ tao già rồi.”
Tuấn phì cười.
“Mày á?”
“Ừ.”
“Có vợ không?”
Trần Vũ im lặng một lúc, rồi gương mặt của Hạ An chậm rãi hiện lên trong trí nhớ. Không phải cô gái trẻ của những năm đầu hai người quen nhau, mà là người phụ nữ đã cùng hắn đi qua hơn hai mươi năm cuộc đời.
Mái tóc đen khi xưa đã lẫn vài sợi bạc, khóe mắt có những nếp nhăn rất mảnh, còn đôi mắt trong những ngày cuối cùng bên giường bệnh thì đỏ hoe vì cố kìm nước mắt.
Nghĩ đến nàng, khóe môi Trần Vũ bất giác cong lên. Đó là một nụ cười rất khẽ, vừa có ấm áp, vừa có một chút đau lòng.
Bởi hắn biết ở thời điểm này, người phụ nữ từng là cả một phần cuộc đời mình vẫn còn đang ở đâu đó rất xa, trẻ hơn rất nhiều và hoàn toàn chưa biết trên đời có một người tên là Trần Vũ.
“Có.”
“Đẹp không?”
“Đẹp.”
“Già rồi còn đẹp?”
“Đẹp.”
Tuấn cười hề hề.
“Có con không?”
Bước chân Trần Vũ bỗng chậm lại rồi dừng hẳn. Con đường phía trước vẫn nằm im dưới nắng, nhưng trong khoảnh khắc ấy, hình ảnh đứa con trai từ một đời khác lại hiện lên rõ đến mức khiến ngực hắn thắt lại.
Không phải những lần hai cha con cãi nhau, cũng không phải những ngày đứa trẻ còn nhỏ chạy quanh nhà gọi bố, mà là căn phòng bệnh ở cuối cuộc đời hắn.
Ánh đèn trắng lạnh lẽo, mùi thuốc sát trùng nhàn nhạt, bàn tay con trai đã lớn nhưng vẫn siết lấy tay hắn như ngày còn bé. Giữa những âm thanh máy móc đều đều, hắn còn nhớ rất rõ tiếng gọi khẽ đến gần như vỡ ra trong cổ họng.
“Bố…”
Chỉ một tiếng ấy thôi, nhưng cho đến tận lúc này, Trần Vũ vẫn có cảm giác mình chưa thật sự rời khỏi căn phòng hôm đó.
Bố.
“Có.”
“Con trai hay con gái?”
“Con trai.”
“Giàu không?”
Trần Vũ nhìn thằng bạn mười hai tuổi. Đó chỉ là một câu hỏi ngây thơ của trẻ con.
Ngày ấy bọn chúng vẫn thường nói sau này ai sẽ giàu, ai sẽ mua xe máy, ai sẽ xây nhà tầng, ai sẽ lấy cô gái đẹp nhất lớp.
Những ước mơ của tuổi mười hai đều đơn giản đến buồn cười.
Trần Vũ im lặng rất lâu rồi đáp:
“Cũng được.”
Tuấn bĩu môi.
“Thế mơ ngon thế còn khóc.”
Trần Vũ bật cười.
“Ừ.”
Hắn ngẩng đầu.
Mặt trời cuối chiều đang từ từ hạ xuống phía sau lũy tre, ánh nắng chuyển thành màu mật ong phủ lên con đường làng.
“Ngon thật.”
Tuấn không thể biết rằng trong “giấc mơ” ấy, nó đã chết.
Rồi thời gian sẽ tiếp tục đi về phía trước như nó từng đi. Bố mẹ Trần Vũ sẽ dần già đi và lần lượt rời khỏi hắn, bà nội sẽ trở thành một cái tên chỉ còn được nhắc lại trong những câu chuyện gia đình, căn nhà cũ rồi cũng được sửa sang đến mức không còn giữ nguyên dáng vẻ ban đầu.
Con đường đất trước mặt sẽ được đổ bê tông, bãi đất nơi lũ trẻ từng đá bóng rồi sẽ có nhà cửa mọc lên, những cảnh vật tưởng như sẽ tồn tại mãi cũng sẽ lần lượt thay đổi.
Nhưng trong dòng thời gian ấy cũng có những điều đẹp đẽ đang chờ hắn ở phía trước. Hạ An sẽ xuất hiện, một đứa trẻ sẽ được sinh ra, và từ những năm tháng mà lúc này hắn còn chưa thể nhìn thấy, một gia đình khác của Trần Vũ sẽ dần được hình thành.
Và Trần Vũ sẽ mất gần cả đời để hiểu rằng những thứ hắn từng vội vàng bước qua mới chính là những thứ hắn muốn quay lại nhất.
Khi hai đứa đến bãi đất, một quả bóng nhựa lăn tới chân.
“Vũ! Sang đội tao!”
“Không, nó bên này!”
Mấy đứa trẻ cãi nhau ầm ĩ.
Bên gốc cây, mấy đứa con gái đang nhảy dây. Xa hơn một chút, hai đứa nhỏ ngồi xổm trên nền đất, lấy viên sỏi chơi ô ăn quan. Một đám khác đang cãi nhau vì mấy viên bi ve, đứa thua nhất quyết bảo viên của đối phương đã chạm vạch.
Tất cả âm thanh ấy trộn vào nhau thành một thứ ồn ào mà bốn mươi năm sau người ta có bỏ bao nhiêu tiền cũng không mua lại được.
Trần Vũ cúi nhìn quả bóng dưới chân. Đã rất lâu rồi hắn không đá một quả bóng nhựa như thế này.
Có lẽ gần bốn mươi năm.
Hắn từ từ đặt chân lên nó. Trong khoảnh khắc ấy, Trần Vũ bỗng nhận ra mình chưa hề nghĩ đến tương lai.
Lúc này, Trần Vũ không nghĩ đến tiền bạc, cũng không nghĩ xem một người mang theo gần bốn mươi năm ký ức có thể tận dụng được bao nhiêu cơ hội của tương lai.
Chứng khoán, bất động sản, công nghệ hay những thứ từng làm nên nửa sau cuộc đời hắn bỗng trở nên rất xa, xa đến mức hắn gần như không muốn chạm tới.
Bởi với một người vừa bước ra từ cái chết, những gì đang hiện diện trước mắt mới là thứ đáng giá nhất.
Bố hắn vẫn còn trẻ, lưng chưa còng, tóc chưa bạc. Mẹ vẫn khỏe mạnh, giọng nói vẫn vang lên từ gian bếp như thể chưa từng có những năm tháng mỏi mệt về sau.
Tuấn, người bạn đã chết từ rất lâu trong ký ức của hắn, lúc này vẫn đang đứng cách đó không xa, vừa cười vừa cãi nhau với đám trẻ bằng cái giọng quen thuộc đến đau lòng.
Cả ngôi làng cũng vậy. Những con người mà trong cuộc đời cũ hắn chỉ còn nhớ qua vài cái tên, vài đám tang, vài lần nghe tin muộn màng, giờ vẫn đang sống, đang đi lại, đang nói cười giữa những con đường quen thuộc.
Và trên tất cả, hắn đang đứng giữa một mùa hè mà mình từng nghĩ đã mất vĩnh viễn.
So với những thứ ấy, tiền bạc lúc này thật sự chẳng còn quan trọng đến vậy.
Nếu đây thật sự là một lần sống lại, Trần Vũ chỉ muốn làm một việc. Lần này hắn sẽ không sống vội nữa.
Trần Vũ muốn mình sống chậm hơn một chút, không phải vì hắn đã mất hết tham vọng, mà bởi sau gần năm mươi năm hắn cuối cùng cũng hiểu có những thứ một khi bỏ lỡ thì dù sau này có bao nhiêu tiền cũng không thể mua lại.
Hắn muốn ngồi lâu hơn trong những bữa cơm có bố mẹ, không vừa ăn vừa nghĩ đến công việc, không vội vàng đứng dậy vì một cuộc gọi hay một cuộc hẹn nào đó ngoài kia.
Hắn muốn khi điện thoại của người thân reo lên, mình sẽ nghe máy thay vì tự nhủ lát nữa gọi lại, bởi đời trước đã có quá nhiều cái “lát nữa” cuối cùng chẳng bao giờ đến.
Hắn muốn ngồi bên bà nội lâu thêm một chút, nghe lại những câu chuyện cũ dù đã từng nghe đến thuộc lòng, bởi đến khi bà mất rồi, hắn mới hiểu điều mình nhớ nhất không phải nội dung những câu chuyện ấy, mà là giọng bà khi kể, là bàn tay nhăn nheo đặt trên đầu gối, là cảm giác chỉ cần quay sang vẫn còn thấy một người luôn chờ mình trở về.
Hắn cũng muốn giữ lấy những buổi chiều còn có thể chạy cùng lũ trẻ ngoài đồng, còn có thể cười vì một quả bóng bay lệch hay một con diều mắc trên cây.
Đời trước hắn từng nghĩ tuổi thơ dài lắm, nghĩ mùa hè năm nào cũng sẽ giống năm nào, để rồi đến một lúc nào đó mới nhận ra tất cả đã biến mất mà chẳng hề báo trước.
Và nếu có những lời nên nói, lần này hắn sẽ cố nói sớm hơn. Một câu cảm ơn, một lời xin lỗi, một câu hỏi han, hay chỉ đơn giản là nói rằng mình nhớ một người nào đó.
Bởi Trần Vũ đã từng chờ quá lâu mới hiểu rằng có những người không cần mình thành công đến mức nào, họ chỉ cần mình còn ở đó, còn chịu ngồi xuống bên cạnh và nói với họ vài câu khi vẫn còn kịp.
Sẽ gặp lại những người từng đi ngang qua đời mình, dù thân thiết hay không, để ít nhất một lần nữa nhìn thấy họ còn cười, còn nói, còn sống.
Và nếu ông trời thật sự cho hắn một cơ hội…hắn muốn giữ tất cả những người mình yêu thương ở lại lâu hơn một chút.
Trần Vũ khi ấy chưa thể biết rằng chính mong muốn tưởng như giản dị ấy sẽ trở thành khởi đầu của mọi thay đổi sau này.
Bởi quá khứ không phải một cuốn sách để người ta mở lại rồi đọc đúng những dòng cũ.
Chỉ cần một câu nói khác đi, một con đường rẽ sớm hơn, một người vốn phải chết lại tiếp tục sống, những số phận vốn chẳng liên quan sẽ bắt đầu va vào nhau, kéo theo những thay đổi nhỏ đến mức ban đầu chẳng ai nhận ra.
Và có lẽ điều tàn nhẫn nhất của thời gian không phải là nó chỉ đi về phía trước.
Mà là một khi đã quay lại và chạm tay vào quá khứ, con người sẽ không bao giờ có thể chắc chắn rằng tương lai mình yêu quý vẫn còn ở đúng nơi cũ để chờ mình.
Nhưng Trần Vũ của mùa hè năm 1999 chưa biết điều đó.
Lúc ấy hắn chỉ nghe thấy tiếng Tuấn gọi:
“Vũ! Mày đứng đấy làm gì?”
Trần Vũ ngẩng lên.
Mấy đứa trẻ đang chờ hắn.
Hắn nhìn chúng một lúc, rồi cười.
“Đến đây.”
Hắn đẩy quả bóng về phía trước và chạy theo.
Đôi chân mười hai tuổi nhẹ hơn hắn nhớ rất nhiều.
Gió mùa hè thổi qua gương mặt.
Tiếng cười của lũ trẻ vang lên trên bãi đất.
Ở cuối làng, khói bếp đã bắt đầu bay lên từ những mái nhà. Một vài gia đình có tivi đang mở chương trình buổi chiều, âm thanh rè rè vọng ra tận ngoài ngõ; rồi chẳng bao lâu nữa, mấy đứa trẻ trong xóm sẽ lại kéo nhau sang ngồi kín nền nhà để xem nhờ một bộ phim hay chương trình hiếm hoi chúng thích.
Ngày mai, có thể chúng sẽ đi bắn bi.
Ngày kia đánh khăng.
Một hôm nóng quá lại lén ra sông tắm rồi về nhà nghe mắng.
Mùa hè vẫn còn rất dài. Ít nhất trong suy nghĩ của một đứa trẻ mười hai tuổi, nó dài đến vô tận. Mặt trời chậm rãi chìm xuống sau lũy tre. Ánh chiều nhuộm vàng cả bãi đất.
Không một ai trong số những đứa trẻ đang chạy dưới ánh nắng ấy biết tương lai của mình từng xảy ra một lần.
Càng không ai biết rằng giữa chúng có một người đã đi đến tận cuối con đường rồi quay trở lại.
Và từ buổi chiều mùa hè năm 1999 này, dù Trần Vũ có muốn hay không, con đường phía trước cũng đã bắt đầu đổi hướng.