Chương 1: Lụa là gấm vóc ngậm ngải máu.
Coi kìa, trời đất xứ cù lao miệt Tiền Giang tầm cuối tháng bảy sao mà nó oi nồng, bức bối tới thấu ruột thấu gan. Bấy giờ trời đã chạng vạng tối, phía bên kia vàm sông, mấy rặng bần gie nằm de ra mặt nước, lá rụng lác đác theo luồng nước ròng đang rút sát đáy, phơi ra một bãi sình lầy đen quánh với mấy cái rễ chơm chởm y tợ như chông tre. Mây giông ở đâu ngoài cửa biển cứ lù lù kéo về, xám xịt một góc trời, gió thổi qua ngọn dừa nghe u u, báo hại một trận mưa dông mù trời mịt đất sắp sửa đổ xuống cái xứ cù lao này chớ chẳng chơi. Nằm sừng sững bên bến sông Tiền, dinh cơ của ông hội đồng Trần Dương thắp đèn măng-xông sáng choang từ nhà trên tới nhà dưới, ánh đèn hắt ra vuông sân gạch tàu đỏ au, bóng loáng.
Nghe đâu sản nghiệp nhà ông hội đồng Dương giàu nứt đố đổ vách, ruộng nương thẳng cánh cò bay, lúa bồ hằng hà sa số, lại thêm cái xưởng dệt lụa Chàm Ngũ Sắc tiếng tăm lẫy lừng khắp Nam Kỳ lục tỉnh, xuất cảng qua tới tận bên Tây. Người ăn kẻ ở trong nhà dập dìu, tiếng cười tiếng nói rộn ràng hổng ngớt. Ấy vậy mà, hễ bước chân qua khỏi cái hàng rào dâm bụt, đi ngược về phía dãy nhà sau, nơi có cái buồng riêng của mợ ba Đan Thanh thì không gian bỗng chốc nó lạnh lẽo, tịch mịch như cái nhà mồ khuất sau lùm bụi, cấm có nghe một tiếng động nhỏ nào.
Mợ ba Đan Thanh năm nay vừa vặn hai mươi bốn tuổi đầu. Thói đời ngặt nghèo, mợ vốn là con gái của một nhà nho học danh giá nhưng sa cơ lỡ vận tận miệt đất Thủ Dầu Một. Hồi đó, cha mẹ mợ khuất núi sớm, nợ nần của gia tộc thua sút người ta như dây bìm bìm quấn chặt lấy thân mình, Đan Thanh đành phải ngậm đắng nuốt cay, gạt nước mắt bước chân xuống chiếc ghe hoa chịu tiếng làm vợ lẽ, gả về làm dâu nhà Hội đồng cho cậu ba Trần Nghiêm, đứa con trai trưởng của ông Hội đồng Trần Dương. Cái cậu ba Trần Nghiêm này thì khỏi nói rồi, mang danh đi học trường Tây dưới Sài Gòn, miệng nói tiếng Tây tiếng bồi ngọt xớt, lúc nào cũng áo quần láng mượt, mang giày hàm ếch gõ lộc cộc trên sàn gỗ căm xe, coi bộ trí thức, văn minh dữ thần lắm. Hắn đối xử với các bà vợ bề ngoài hết mực ngọt ngào, kính cẩn ăn chay niệm Phật, làm cho người khuất mặt khuất mày dòm vào ai cũng khen ngợi hết lời.
Lúc này đây, mợ ba đang ngồi bất động trước cái bàn trang điểm bằng gỗ trắc cẩn xà cừ, đôi mắt lá liễu u buồn nhìn trân trân vào tấm kiếng thủy đã bị ố vàng hết mấy góc. Chuốc lấy cái danh phận phận má hồng làm dâu nhà giàu, vậy mà dòm lại dung nhan mợ sao mà nó xót xa quá đổi. Thân hình mợ dạo này gầy rộc đi thấy rõ, đôi má bầu bĩnh, hồng hào thuở con gái đâu chẳng thấy, nay chỉ còn lại hai hốc má lõm sâu, nước da xanh xao nhợt nhạt, bạc nhược như người trúng phải độc trầm hay bị bùa bả hành hạ. Ba năm về làm dâu, mợ không sinh nổi cho nhà hội đồng một mụn con nối dõi, đâm ra từ bà cả, bà hai cho tới đám gia nhân bám đuôi trong nhà, ai ai cũng nhìn mợ bằng nửa con mắt, kẻ chì chiết mợ là loại độc phụ không biết đẻ, cây độc không trái, gái độc không con, người thì cô lập mợ như thứ dịch hạch đáng ghê tởm.
Mợ ba khẽ rùng mình một cái, hai tay ôm lấy bờ vai hao gầy đang run lên bần bật dưới lớp áo gấm. Đêm nay lại là đêm rằm tháng bảy, cái đêm xá tội vong nhân mờ mịt âm khí. Cứ hễ tới kỳ trăng tròn, lòng ngực mợ lại đau nhói lên từng hồi như có ai lấy kim châm muối xát, đau tới mức thở hổng ra hơi. Rồi tới nửa đêm, khi cả cái cù lao này chìm vào giấc ngủ tịch mịch, mợ lại bị một cái bóng đen khổng lồ, to tợ cái bồ lúa từ đâu trên xà nhà lao xuống đè chặt trên giường. Cái bóng ấy cào cấu vào da thịt mợ, bóp nghẹt cuống họng khiến mợ không tài nào kêu cứu nổi, để rồi khi tỉnh giấc vào tờ mờ sáng hôm sau, mợ lại ôm ngực nôn ra một ngụm máu đen thui, tanh rình à.
Cạch.
Tiếng then cửa bằng gỗ khẽ động nhẹ làm mợ ba giật mình thon thót. Con Lành lầm lũi bước vào, tay bưng một chậu nước gừng ấm còn nghi ngút khói, mùi gừng cay nồng tỏa ra làm loãng đi cái không khí u uất trong buồng. Con nhỏ này chừng hai mươi tuổi, đầu tóc búi bánh lái gọn gàng, mặc bộ bà ba đen rách vai bạc màu, nước da ngăm đen vì quanh năm suốt tháng phải dầm mưa dãi nắng lo việc nhuộm vải bên bến sông cho nhà hội đồng. Nó bị câm từ thuở lọt lòng, chẳng nói chẳng rằng được một câu, thói thường chỉ biết lầm lũi làm việc như con trâu cái ngựa, nên trong nhà này chẳng ai thèm để mắt tới nó, coi nó như khúc gỗ ở xó nhà không hơn không kém.
Con Lành tiến lại gần giường, hạ mình quỳ sụp xuống bên sàn gạch tàu dưới chân mợ ba. Đôi bàn tay thô ráp, chai sạn, móng tay nhuộm xanh ngắt một màu nước chàm của nó khẽ khàng đỡ lấy bàn chân nhỏ nhắn, trắng ngần của mợ, nhẹ nhàng đặt chân mợ vào chậu nước ấm. Nó làm lẹ làng, cẩn mẩn như sợ làm đau vị mợ chủ tội nghiệp.
Mợ ba nhìn xuống đứa ở câm, lòng chợt dâng lên một niềm chua xót tủi phận. Mợ khẽ thở dài, tay vuốt ve tà áo gấm màu đỏ sậm sang trọng đang khoác trên bờ vai mình. Chiếc áo này là do chính tay cậu ba Trần Nghiêm đặt mua từ tiệm tơ lụa lớn nhất trên chợ lớn gửi về tặng mợ tuần trước, đường kim mũi chỉ thêu uốn lượn tinh vi, bóng bẩy dữ lắm. Mợ ba thầm thì, giọng run rẩy như nói với chính mình chớ chẳng đợi ai trả lời: "Lành ơi, em coi, trong cái nhà rộng lớn này, ai cũng rẻ rúng mợ, coi mợ hổng bằng nửa con mắt. Duy chỉ có cậu ba là còn thương tưởng, nghĩ tới mợ chút đỉnh. Cứ cách một đôi tháng, cậu lại sắm cho mợ một sấp gấm thượng hạng, nói là để bù đắp phận làm lẽ cho mợ bớt tủi. Mà ngặt nghèo quá em ơi, hông biết cái mình mẩy mợ nó làm sao, cứ hễ mặc mấy thứ áo gấm này vào người là nó nặng trĩu như đeo đá, tinh thần bải hoải, đầu óc u mê hông sao bứt ra được. Càng mặc mợ càng thấy cái mạng mợ nó mòn mỏi dữ quá Lành ơi."
Con Lành đang bóp chân cho mợ, nghe tới đó thì hai vai nó bỗng khựng lại. Đôi mắt đen láy của nó bỗng co rụt, lóe lên một tia kinh hoàng tột độ. Hơn ai hết, con Lành dòm thấu cái thứ hương thảo mộc quái lạ thoang thoảng từ sấp gấm đỏ sậm kia. Cái thứ mùi mà người phàm mắt thịt, thậm chí là một nhà nho như mợ ba cứ tưởng là hương thơm sang trọng của tiệm lụa chợ lớn, nhưng dưới cái mũi của một đứa sinh ra từ bãi bồi núi cấm như nó, đó là mùi hương chết chóc dùng để giấu đi cái tử khí u uất, tanh rình.
Người trong nhà hội đồng chỉ biết con Lành là đứa ở câm giữ kho nhuộm vải bên bến sông củi, chớ đâu có ai dè, thân phận thật sự của nó lại là truyền nhân cuối cùng của tộc người thợ nhuộm tà thuật lánh đời vùng núi Thất Sơn huyền bí. Nó liếc qua một cái thôi là nhìn thấu rõ cái tim gan sự đời. Những sợi tơ trên chiếc áo gấm lộng lẫy kia, thực chất đã bị ngâm qua mật ngải máu, một loại tà thuật dùng để rút tỉa, hút cạn sinh khí của người sống nhằm mục đích nuôi béo cho cái bùa tài lộc, giữ cho cái sản nghiệp, xưởng lụa nhà hội đồng luôn bạt ngàn, giàu nứt đố đổ vách. Càng mặc áo, mợ ba càng nhanh bước đến cửa mồ, còn kẻ thủ ác là cha con ông hội đồng Dương và cậu ba Trần Nghiêm thì lại ngày một ăn nên làm ra, vinh hoa phú quý.
Con Lành run lên bần bật, lòng đau như thắt như cào khi nhìn người đàn bà hiền thục, tội nghiệp trước mặt đang bị quỷ dữ gặm nhấm cái mạng sống từng ngày mà chẳng hề hay biết. Hớp từng ngụm khí lạnh, nó cúi gầm mặt xuống, cố giấu đi giọt nước mắt nóng hổi vừa rơi tỏm vào chậu nước gừng ấm. Nó thương mợ quá đỗi, cái tình thương thầm lặng giấu kín chốn hậu đường lạnh lẽo này biết tỏ cùng ai.
Đêm đó, đợi cho mợ ba Đan Thanh uống xong chén thuốc an thần rồi ngủ thiếp đi vì mệt mỏi, con Lành mới nhẹ nhàng bước lại gần giường. Lúc này ngoài trời mưa giông đã đổ xuống trắng xóa, tiếng sấm nổ đùng đoàng trên nền trời, gió rít qua khe liếp nghe như tiếng hú khóc của mấy cô hồn u uất ngoài bãi bồi. Không gian bốn bề vắng lặng như tờ, chỉ còn ngọn đèn dầu leo lét soi bóng hai người con gái.
Con Lành lén rút từ trong túi áo bà ba ra một cuộn chỉ ngũ sắc nhỏ xíu mà nó hằng gìn giữ như báu vật. Đôi tay thô ráp, chai sạn vì nước chàm của nó lúc này bỗng trở nên thoăn thoắt, lẹ làng một cách lạ lùng y tợ như có thần lực phụ trợ. Nó quỳ mọp xuống sàn gạch lạnh ngắt, lầm lũi dùng cây kim nhỏ thêu vào mặt trong gầm giường gỗ trắc và lén thêu vào tà áo lót bằng vải thô của mợ ba những nút thắt ngũ sắc theo đồ hình bí truyền của tổ tiên núi Cấm. Miệng nó tuy câm không thốt ra được nửa lời, nhưng trong thâm tâm nó liên tục khấn nguyện mật chú, đem hết thảy cái thuật phong ấn quỷ thần, dệt máu vào chỉ của tộc mình ra để che chở, xua đuổi tà ma, gánh bớt tai ương cho người đàn bà khốn khổ. Nó thắt từng nút chỉ, chặt chẽ và kiên cường như chính cái tấm lòng son sắt của nó dành cho mợ.
Kỳ lạ thay, ngay khi nút thắt ngũ sắc cuối cùng vừa được nó siết chặt, luồng khí lạnh lẽo, hôi hám trong căn buồng bỗng chốc tan biến sạch trơn. Dưới ánh đèn dầu mờ ảo, từ trên xà nhà gỗ tối tăm, một cái bóng đen khổng lồ gớm ghiếc vừa định trườn xuống giường để đè lên mình mợ ba như mọi khi, thì bỗng chạm phải luồng hào quang vô hình phát ra từ những nút thắt ngũ sắc dưới gầm giường. Cái bóng quỷ dị rú lên một tiếng câm lặng đầy đau đớn, lập tức co rụt lại rồi biến mất dạng vào bóng đêm mịt mùng, hổng dám bén mảng tới gần giường nữa.
Sáng hôm sau, mưa tạnh, ánh nắng ban mai dịu dàng rọi qua cửa sổ buồng. Mợ ba Đan Thanh giật mình thức giấc, mợ ngơ ngác nhìn quanh quất một hồi, rồi chợt nhận ra đêm qua mình đã có một giấc ngủ ngon lành, yên ả, hổng chiêm bao mộng mị gì hết sau ba năm dài đằng đẵng làm dâu.
Ngực mợ nhẹ nhõm hổng còn đau nhói, miệng hổng còn nôn ra máu đen tanh rình nữa. Và khi bước tới nhìn vào tấm kiếng thủy, mợ ngỡ ngàng thấy sắc mặt của mình đã có chút hồng hào, thần trí mẫn tiệp, tỉnh táo hẳn lên chứ hổng có u mê bải hoải như mấy bữa trước.
Mợ ba bước xuống giường, định dọn dẹp chăn gối thì vô tình tay chạm phải một chiếc khăn tay nhỏ bằng vải thô được nhét kỹ dưới gối nằm. Trên chiếc khăn ấy, ai đó đã dùng chỉ ngũ sắc thêu những nút thắt tỉ mỉ, lạ mắt mà đẹp đẽ vô cùng. Mợ ba bần thần cầm chiếc khăn hồi lâu, đầu óc chợt nhớ tới ánh mắt đầy xót xa, lo sợ của con ở câm chiều hôm trước lúc bóp chân cho mình. Trong lòng mợ bỗng dâng lên một luồng suy nghĩ kỳ lạ. Mợ lẹ làng bước ra phía dãy nhà sau, đi thẳng ra bến sông củi.
Dưới cái nắng sớm ấm áp của miền sông nước, con Lành đang một mình cặm cụi phơi những dải vải chàm lên sào, tấm lưng gầy gò của nó đổ dài trên nền đất bồi đầy dấu chân. Đan Thanh đi tới, không một chút ngần ngại, mợ nhẹ nhàng nắm lấy bàn tay thô rách, nhuộm xanh màu chàm của con Lành. Con nhỏ giật mình, theo thói quen sợ sệt của đứa ở định rụt tay lại, nhưng mợ ba đã giữ chặt lấy, hổng cho nó buông ra. Nước mắt mợ bỗng ngắn dài rơi xuống, giọng nghẹn ngào, ngọt ngào mà đau đớn thấu ruột gan: "Lành ơi, mợ hiểu rồi. Hóa ra trong cái dinh cơ rộng lớn giàu sang nhưng lạnh lẽo, đầy rẫy những mưu mô tàn nhẫn này, ai cũng muốn rỉa rói cái mạng của mợ. Duy chỉ có một đứa ở câm như em là thật lòng che chở, thương xót cho cái thân phận cô độc này của mợ thôi. Từ rày về sau, lúc hông có mặt người ngoài, mợ gọi em là em, còn em em đừng coi mợ là chủ nữa, được hông Lành?"
Con Lành ngước lên nhìn mợ ba, nghe hai chữ mợ - em thốt ra từ miệng người mợ chủ cao sang mà lồng ngực nó phập phồng như muốn vỡ tung vì xúc động. Đôi mắt nó lấp lánh nước, không nói được lời nào, nhưng cái nhìn sâu thẳm, chứa chan tình cảm
của nó đã thay cho vạn lời đoan thệ.